Dąmbska, Kotarbińska, Ossowska i wiele innych. Fenomen kobiet w Szkole Lwowsko-Warszawskiej 3800-FM26-S-OG

Seminarium ma charakter badawczy i wpisuje się w działalność Centrum Badań nad Tradycją Szkoły
Lwowsko-Warszawskiej (slw.uw.edu, https://www.facebook.com/LvovWarsawSchool/ ), w którym
aktualnie realizowany jest projekt „Kobiet w Szkole Lwowsko-Warszawskiej”.
Celem seminarium jest zbadanie dorobku kobiet z kręgu Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Jedną z
najważniejszych cech tej szkoły filozoficznej, założonej przez Kazimierza Twardowskiego we
Lwowie, której drugie najważniejsze skrzydło powstało po roku 1918 w Warszawie, jest
„równouprawnienie płci” na skalę niespotykaną w tamtym czasie w żadnym innym ośrodku
filozoficznym. Wśród osób, które napisały doktorat pod kierunkiem Kazimierza Twardowskiego
ponad 1/3 stanowiły kobiety, a na niektórych rocznikach jego seminarium stanowiły większość.
Również w międzywojennym Uniwersytecie Warszawskim pokaźny procent ogółu studiujących i
pracujących w dziedzinie filozofii, logiki i psychologii stanowiły panie.
Do najwybitniejszych przedstawicielek SLW należą:
Izydora Dąmbska (1901-1983) – zajmowała się filozofią i logika, była uczennicą i asystentką
Kazimierza Twardowskiego, a następnie profesorem filozofii w Uniwersytecie Jagiellońskim; autorka
prac z zakresu epistemologii, semiotyki, filozofii nauki i aksjologii.
Daniela Gromska (1889-1973) – uczennica Twardowskiego, zajmowała się filozofią i jej historia oraz
filologią klasyczną; profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Eugenia Ginsberg-Blaustein (1905-1944) – uczennica Twardowskiego, zajmowała się filozofią o
psychologią deskryptywną, przedstawiła m.in. analizę zależności egzystencjalnych.
Janina Hosiasson-Lindenbaum (1901-1942) – uczennica Kotarbińskiego, Łukasiewicza i
Leśniewskiego, zajmowała się filozofią i logiką, autorka prac z zakresu teorii indukcji i teorii
prawdopodobieństwa.
Maria Kokoszyńska (1905-1981) – uczennica Twardowskiego, asystentka Ajdukiewicza, zajmowała
się logiką i filozofią nauki, kierowała katedrą logiki w Uniwersytecie Wrocławskim; autorka prac z
zakresu semantyki, teorii rozumowań i filozofią nauki.
Janina Kotarbińska (1901-1997) – uczennica Kotarbińskiego i Łukasiewicza, zajmowała się logiką i
filozofią, kierowała katedrą logiki w Uniwersytecie Warszawskim; autorka prac z zakresu filozofii
nauki, metodologii i semiotyki.

3

Seweryna Łuszczewska-Rohmanowa (1904-1987) – uczennica Twardowskiego, zajmowała się
logiką, semiotyką, filozofią nauki, była profesorem w UAM.
Maria Ossowska (1896-1974) – uczennica Łukasiewicza i Kotarbińskiego, zajmowała się teorią
moralności i semiotyką, kierowała katedrą etyki w Uniwersytecie Warszawskim.
Helena Rasiowa (1917-1994) – uczennica Łukasiewicza i Leśniewskiego, zajmowała się logiką
formalną, była profesorem matematyki w UW; specjalizowała się w algebrze i teorii mnogości.
Milena Rudnicka (1892-1976) – uczennica Twardowskiego i Witwickiego, w czasie studiów
zajmowała się estetyką i psychologią, następnie była dziennikarką i działaczką społeczną.
Helena Słoniewska (1897-1982) – uczennica Twardowskiego, zajmowała się psychologią i filozofią;
kierowała Katedrą Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego.
Kobiety z kręgu Szkoły Lwowsko-Warszawskiej mają na swoim koncie doniosłe osiągnięcia z
zakresu wszystkich nauk filozoficznych, logiki matematycznej i psychologii. Te, które przeżyły II
wojnę światową, otrzymały po jej zakończeniu katedry w polskich uniwersytetach.
Głównym zadaniem seminarium jest rekonstrukcja dorobku naukowego przedstawicielek Szkoły
Lwowsko-Warszawskiej dokonana na podstawie analizy ich prac.
Celem pobocznym jest prześledzenie ich życiorysów na podstawie zachowanych dokumentów i
korespondencji. Życiorysy miały niemal we wszystkich wypadkach momenty dramatyczne. Janina
Hosiasson-Lindenbaum i Eugenia Ginsberg-Blaustein zostały zamordowane w czasie II wojny
światowej. Seweryna Łuszczewska-Romahnowa i Janina Kotarbińska przeszły przez koszmar obozów
koncentracyjnych. Izydora Dąmbska i Maria Ossowska zostały przez władze komunistyczne czasowo
odsunięte od nauczania uniwersyteckiego.
Podczas spotkań seminaryjnych swoje referaty wygłaszać będą uczestnicy oraz zaproszeni goście się
naukowo dorobkiem kobiet z kręgu Szkoły Lwowsko-Warszawskiej.