Etyka sztucznej inteligencji 3800-ESI26-BE-S

Nabyta wiedza:

Po zaliczeniu przedmiotu student/ka w pogłębionym stopniu zna i rozumie:

- rolę etyki i bioetyki w namyśle i badaniach nad sztuczną inteligencją,

- interdyscyplinarną terminologię stosowaną w dyskusjach z zakresu etyki sztucznej inteligencji,

- naczelne zagadnienia i problemy, a także główne stanowiska filozoficzne, podejścia normatywne oraz strategie argumentacyjne spotykane we współczesnych dyskusjach dotyczących etyki sztucznej inteligencji,

- znaczenie czynników społeczno-kulturowych, prawnych i polityczno-ekonomicznych dla praktyki i rozwoju sztucznej inteligencji.

Nabyte umiejętności:

Po zaliczeniu przedmiotu student/ka potrafi:

- identyfikować i analizować problemy i konflikty etyczne związane z rozwojem sztucznej inteligencji,

- krytycznie analizować poglądy i argumenty innych autorów, w tym pozostałych uczestników zajęć, oraz zalecane lektury z zakresu tematyki seminarium;

- przygotować krótką pracę pisemną (recenzję książki) z zakresu tematyki seminarium;

- przygotować i wygłosić wystąpienie ustne z zakresu tematyki seminarium.

Nabyte kompetencje społeczne:

Po zaliczeniu przedmiotu student/ka jest gotów/gotowa do:

- krytycznego oceniania pozyskiwanych informacji i odbieranych treści;

- uznawania znaczenia wiedzy z zakresu etyki w rozwiązywaniu problemów, jakie rodzi sztuczna inteligencja,

- rzetelnego i odpowiedzialnego rozwijania dorobku bioetyki, a zwłaszcza etyki sztucznej inteligencji, jako dziedziny teoretycznej i praktyki społecznej;

- dostrzegania problemów i wyzwań etycznych związanych z własną pracą badawczą i zawodową oraz przestrzegania, rozwijania i promowania etycznych standardów tej pracy.

(1) aktywność (przygotowanie oraz konstruktywny udział w dyskusjach i zadaniach grupowych realizowanych na zajęciach) + wygłoszenie jednego, krótkiego referatu z lektury dodatkowej – 60%

(2) przygotowanie (w zespołach 3-osobowych) pracy pisemnej będącej recenzją wybranej książki z zakresu etyki sztucznej inteligencji– 40%

Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2

- Kate Crawford (2024), Generative AI is guzzling water and energy, Nature 626, doi: https://doi.org/10.1038/d41586-024-00478-x
- Sætra, H.S., Danaher, J. Resolving the battle of short- vs. long-term AI risks. AI Ethics (2023)
- Baker, R.S., Hawn, A. Algorithmic Bias in Education. International Journal of Artificial Intelligence in Education 32, 1052–1092 (2022). https://doi.org/10.1007/s40593-021-00285-9
- Ruha Benjamin, Race after technology, Polity Press 2019
- London A. J. (2019). Artificial Intelligence and Black-Box Medical Decisions: Accuracy versus Explainability. The Hastings Center report, 49(1), 15–21. https://doi.org/10.1002/hast.973
- Kawamleh, S. Against explainability requirements for ethical artificial intelligence in health care. AI Ethics 3, 901–916 (2023). https://doi.org/10.1007/s43681-022-00212-1
- Sven Nyholm, Artificial Intelligence, Value Alignment, and the Control Problem, Rozdział 4 [w:] This is technology ethics. An introduction. Willey Blackwell, 2023, str. 76 – 99.
- Lynch, et al., "Agentic Misalignment: How LLMs Could be an Insider Threat", Anthropic Research, 2025., https://www.anthropic.com/research/agentic-misalignment
- Sven Nyholm, Responsibility and Technology: Mind the Gap(s)?, Rozdział 6 [w:] This is technology ethics. An introduction. Willey Blackwell, 2023, str. 127 – 145.
- Mittelstadt, B. D., Allo, P., Taddeo, M., Wachter, S., & Floridi, L. (2016). The ethics of algorithms: Mapping the debate. Big Data & Society, 3(2). https://doi.org/10.1177/2053951716679679
- Rueda, J., et al. “Just” accuracy? Procedural fairness demands explainability in AI-based medical resource allocations. AI & Soc 39, 1411–1422 (2024). https://doi.org/10.1007/s00146-022-01614-9
- Brey, P., Dainow, B. Ethics by design for artificial intelligence. AI Ethics (2023). https://doi.org/10.1007/s43681-023-00330-4
- Kriebitz, A., Max, R. & Lütge, C. The German Act on Autonomous Driving: Why Ethics Still Matters. Philosophy & Technology 35, 29 (2022). https://doi.org/10.1007/s13347-022-00526-2
- Awad, E., Dsouza, S., Kim, R. et al. The Moral Machine experiment. Nature 563, 59–64 (2018). https://doi.org/10.1038/s41586-018-0637-6
- Floridi, L. Translating Principles into Practices of Digital Ethics: Five Risks of Being Unethical. Philosophy & Technology 32, 185–193 (2019). https://doi.org/10.1007/s13347-019-00354-
- Floridi Luciano (2016) Faultless responsibility: on the nature and allocation of moral responsibility for distributed moral actions, Phil. Trans. R. Soc. , http://doi.org/10.1098/rsta.2016.0112
- Gibert, M., Martin, D. In search of the moral status of AI: why sentience is a strong argument. AI & Society 37, 319–330 (2022)
- Coeckelbergh M., The Moral Standing of Machines: Towards a Relational and Non-Cartesian Moral Hermeneutics, Philosophy & Technology volume 27, pages61–77 (2014).
- Danaher J. (2020), Welcoming Robots into the Moral Circle: A Defence of Ethical Behaviourism, Science and Engineering Ethics (2020) 26: 2023–2049.
- Coeckelbergh M. (2010), Moral appearances: emotions, robots, and human morality, Ethics and Information Technology 12: 235–241.
- Bryson, J. J. Robots Should Be Slaves. In: Y. Wilks (Ed.), Close Engagements with Artificial Companions: Key Social, Psychological, Ethical and Design Issues, Amsterdam: John Benjamins 2010.
- Sparrow, R., Sparrow, L. (2006). In the hands of machines? The future of aged care. Minds and Machines, 16(2), 141–161.
- Scheutz, M. (2011). “The inherent dangers of unidirectional emotional bonds between humans and social robots,” in: Robot Ethics: The Ethical and Social Implications of Robotics, eds P. Lin, G. Bekey, and K. Abney, Cambridge, MA: MIT Press, pp. 205 – 219.
- Prescott, T. J., & Robillard, J. M. (2020). Are friends electric? The benefits and risks of human-robot relationships. iScience, 24(1), 101993, 1 – 11.
- Weber Guskar E. (2021) How to feel about emotionalized artificial intelligence? When robot pets, holograms, and chatbots become affective partners. Ethics and Information Technology 23: 601–610.
- Weijers D. and Munn N., Human-AI Friendship: Rejecting the Appropriate Sentimentality Criterion, in: “Philosophy and Theory of Artificial Intelligence 2021”, ed. Vincent C. Müller, SAPERE, Springer, pp. 209 - 223.
- Peter Asaro, Autonomous Weapons and the Ethics of Artificial Intelligence [w:] S. Matthew Liao (ed.), Ethics of Artificial Intelligence, Oxford University Press 2020.
- Trystan S. Goetze. 2024. AI Art is Theft: Labour, Extraction, and Exploitation: Or, On the Dangers of Stochastic Pollocks. In Proceedings of the 2024 ACM Conference on Fairness, Accountability, and Transparency (FAccT '24). Association for Computing Machinery, New York, NY, USA, 186–196. https://doi.org/10.1145/3630106.3658898
- Sweeney, P. A fictional dualism model of social robots. Ethics Inf Technol 23, 465–472 (2021). https://doi.org/10.1007/s10676-021-09589-9
- Catrin Misselhorn, Artificial Moral Agents. Conceptual Issues and Ethical Controversy, The Cambridge Handbook of Responsible Artificial Intelligence 2022
- Stenseke, J. Artificial virtuous agents: from theory to machine implementation. AI & Soc 38, 1301–1320 (2023). https://doi.org/10.1007/s00146-021-01325-7
- Pawelec, M. Decent deepfakes? Professional deepfake developers’ ethical considerations and their governance potential. AI Ethics 5, 2641–2666 (2025). https://doi.org/10.1007/s43681-024-00542-2
- J. Moore, et al. (2025). Expressing stigma and inappropriate responses prevents LLMs from safely replacing mental health providers. In Proceedings of the 2025 Association for Computing Machinery, https://doi.org/10.1145/3715275.3732039, pp. 599 – 609

Pełna lista lektur zostanie podana na pierwszych zajęciach.