Epistemologia doświadczenia religijnego: czytanie "Wykładów z filozofii religii" Hegla 3800-EDR26-S
„Wykłady z filozofii religii” Georga Wilhelma Friedricha Hegla należą do najważniejszych prac w dziejach
filozofii religii. Autor podejmuje w nich próbę filozoficznego uchwycenia religii jako jednej z podstawowych
form, w których duch odnosi się do prawdy absolutnej. Z naszej perspektywy z kolei szczególnie istotne jest
pytanie o to, w jaki sposób doświadczenie religijne może zostać ujęte w myśli, nie tracąc swego bogactwa i nie
redukując się do subiektywnego przeżycia lub wyobrażenia.
W trakcie zajęć będziemy krok po kroku śledzić wywód Hegla i dyskutować proponowane przez niego
rozwiązania, zwracając szczególną uwagę na epistemologiczne środki i strategie wykorzystywane do opisu
doświadczenia religijnego, jego treści i jego historycznych form. Interesować nas będzie zwłaszcza relacja
między doświadczeniem religijnym, wyobrażeniem religijnym i pojęciem filozoficznym, a także pytanie o to, w
jaki sposób Hegel ujmuje więź religii i filozofii.
Zajęcia uzupełnią wiedzę studentów na temat jednej z najważniejszych książek w dziedzinie filozofii religii i
mogą stanowić dobry punkt wyjścia dla dalszych samodzielnych studiów nad idealizmem niemieckim,
nowożytną filozofią religii i epistemologicznymi interpretacjami doświadczenia religijnego.
Seminarium przeznaczone jest dla studentów zainteresowanych problemami filozofii religii, epistemologii i
filozofii niemieckiej XIX wieku.
Zajęcia są kontynuacją zajęć Epistemologia doświadczenia religijnego z roku akademickiego 2025/2026.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Nabyta wiedza:
Wiedza o podstawowych tezach Heglowskiej filozofii religii oraz o miejscu religii w systemie filozofii Hegla
Nabyte umiejętności:
zna metody interpretacji tekstu filozoficznego;
wszechstronnie zna i dogłębnie rozumie poglądy wybranego wiodącego autora filozoficznego lub bieżący stan
badań w zakresie wybranej problematyki filozoficznej;
czyta i interpretuje tekst filozoficzny;
analizuje argumenty filozoficzne, identyfikuje ich kluczowe tezy i założenia oraz wykrywa zależności między ich
tezami i założeniami;
wykrywa proste zależności między kształtowaniem się idei filozoficznych a procesami społecznymi i
kulturowymi;
dobiera strategie argumentacyjne, na poziomie elementarnym konstruuje krytyczne argumenty, formułuje
odpowiedzi na krytykę;
twórczo wykorzystuje wiedzę filozoficzną i metodologiczną w formułowaniu hipotez i konstruowaniu
krytycznych argumentacji;
samodzielnie interpretuje tekst filozoficzny, komentuje i konfrontuje tezy pochodzące z różnych tekstów;
analizuje złożone argumenty filozoficzne, identyfikuje składające się na nie tezy i założenia, ustala zależności
logiczne i argumentacyjne między tezami;
określa stopień doniosłości stawianych tez dla badanego problemu lub argumentacji;
Nabyte kompetencje społeczne:
jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów;
na podstawie twórczej analizy nowych sytuacji i problemów samodzielne formułuje propozycje ich
rozwiązania;
potrafi współdziałać i pracować w grupie, przyjmując w niej różne role. Przedstawianie swoich poglądów w
sposób intersubiektywnie zrozumiały
Dodatkowe efekty kształcenia dla doktorantów:
potrafi:
uczestniczyć w dyskursie naukowym w obrębie nauk humanistycznych
inicjować debatę
Kryteria oceniania
Warunkiem zaliczenia seminarium jest aktywny udział w zajęciach (40%) oraz przygotowanie co najmniej
jednego protokołu z zajęć z własnym komentarzem albo przygotowanie i przeprowadzenie referatu w ramach
seminarium, albo praca pisemna na zatwierdzony przez prowadzącego temat związany z seminarium (60%).
Dodatkowe kryteria oceniania dla doktorantów:
Przygotowanie i wygłoszenie referatu z samodzielną interpretacją wybranego fragmentu książki omawianego
na seminarium, bądź uzgodnionego z prowadzącymi innego tekstu powiązanego z tematem seminarium.
Przygotowana interpretacja powinna zawierać wyraźnie sformułowane własne tezy autora w sposób, który
umożliwi zajęcie stanowiska w stosunku do nich przez uczestników seminarium).
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 3 w ciągu roku
Literatura
Georg Wilhelm Friedrich Hegel, „Wykłady z filozofii religii”