Analizy metafizyczne: ontologia relacji 3800-AM126-S
Przedmiotem rekonstrukcji i analiz podczas zajęć będą wybrane zagadnienia metafizyczne i stanowiska w dyskusji nad kategorią ontyczną relacji. Wśród omawianych znajdą się: (i) podstawowe informacje z zakresu klasycznego rachunku relacji; (ii) zestawienie kategorii relacji vis-à-vis pozostałych kategorii ontycznych (m.in. przedmiotów i własności relacyjnych); (iii) podstawowe cechy formalne i pozaformalne relacji; (iv) podział na relacje wewnętrzne (intrinsic) i zewnętrzne (extrinsic); (v) rozróżnienie relacji gęstych (thick) i relacji rzadkich (thin); (vi) regres Bradleya i eliminatywizm względem relacji; (vii) pozostałe reakcje na regres Bradleya: rozwiązanie tropiczne, surowy realizm; (viii) redukcjonizm względem relacji wewnętrznych; (ix) dyskusja wokół porządku i kierunku relacji: dyrekcjonalizm, pozycjonalizm i prymitywizm; (x) uprawdziwianie twierdzeń na temat relacji; (xi) perspektywy realizmu strukturalnego. Rekonstrukcja i analiza wspomnianych argumentacji oraz towarzyszących im stanowisk będzie obejmowała: (a) identyfikację głównych racji przemawiających za poszczególnymi koncepcjami, (b) eksplikację fundamentalnych pojęć wykorzystywanych na ich gruncie, (c) analizę argumentacyjną zasadniczych rozumowań w toczonych dyskusjach; (d) analizę zarzutów i kontrprzykładów; (e) identyfikację i rekonstrukcję logicznych konsekwencji poszczególnych stanowisk.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Nabyta wiedza:
Student ma usystematyzowaną wiedzę na temat ontologii relacji, w szczególności - na temat podstawowych stanowisk metafizycznych, dotyczących omawianej kategorii ontycznej. Dobrze zna i rozumie pojęcia, strategie argumentacyjne i metody badawcze charakterystyczne dla ontologii w wydaniu analitycznym.
Nabyte umiejętności:
Student potrafi samodzielnie interpretować, komentować i konfrontować zagadnienia występujące w tekstach metafizycznych. Potrafi trafnie analizować argumentację filozoficzną, identyfikować składające się na nią założenia i wnioski, ustalać formalne relacje między składnikami filozoficznych rozumowań. Umie oceniać teoretyczną wagę konkurujących ze sobą koncepcji. Jest w stanie samodzielnie tworzyć lub dobierać odpowiednie strategie argumentacyjne, konstruować kontrargumenty i odpowiadać na zarzuty.
Nabyte kompetencje społeczne:
Student zna zakres posiadanej przez siebie wiedzy i posiadanych umiejętności. Rozwija zdolności jasnego, precyzyjnego myślenia. Jest otwarty na nowe idee i gotów do zmiany opinii w świetle dostępnych danych i argumentów. Potrafi samodzielnie ocenić zarówno rzetelność źródeł informacji, z których korzysta, jak i konkluzywność argumentacji, z którą jest konfrontowany.
Kryteria oceniania
Ocena końcowa jest wyznaczona zdobyciem odpowiedniej liczby punktów, które uczestnicy uzyskują na podstawie: (i) zamkniętego, pisemnego TESTU ZALICZENIOWEGO, obejmującego swym zakresem przeczytaną i zanalizowaną literaturę (podejście do testu jest wszakże opcjonalne); (ii) przedstawienia co najmniej jednego referatu lub koreferatu podczas zajęć; (iii) aktywności; (iv) ewentualnego napisania pracy seminaryjnej.
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu:
Dopuszczalne są dwie nieusprawiedliwione nieobecności (po ich przekroczeniu student zobowiązany jest do wykonania zleconej pracy pisemnej). Nieobecność w więcej niż 50% spotkań seminaryjnych automatycznie uniemożliwia uzyskanie zaliczenia.
Literatura
[Uwaga! Precyzyjna lista lektur zostanie umieszczona na stronie przedmiotu]
1) Fischer A., Maurin A.-S. (eds.) (2024), The Routledge Handbook of Properties, London: Routledge; 2) Marmodoro A., Yates D. (eds.) (2016), The Metaphysics of Relations, Oxford: Oxford University Press; 3) Galluzzo G., Loux M. J. (eds.) (2015), The Problem of Universals in Contemporary Philosophy, Cambridge: Cambridge University Press; 4) Heil J., (2021), Relations, Cambridge: Cambridge University Press; 5) Paolini Paoletti M., (2025), The Ontology of Relations, New York, NY: Routledge; 6) Lowe E.J., Rami A. (eds.) (2008), Truth and Truth-Making, Stocksfield: Acumen Publishing; 7) Reboul A. (ed.) (2014), Mind, Values, and Metaphysics: Philosophical Essays In Honour of Kevin Mulligan Volume I, Cham: Springer; 8) Bertini D., Migliorini D. (eds.) (2018), Relations. Ontology and Philosophy of Religion, Milan: Mimesis International; 9) Clementz F., Monnoyer J.-M. (eds.), The Metaphysics of Relations. Frankfurt: Ontos Verlag (forthcoming); (10) Meinertsen B.R., (2018), Metaphysics of States of Affairs. Truthmaking, Universals, and a Farewell to Bradley’s Regress, Singapore: Springer.