Wprowadzenie do kultury antycznej Grecji 3700-SNG1-WKA
Zajęcia stanowią wprowadzenie do kultury starożytnej Grecji (od czasów Homera po epokę hellenistyczną). Nacisk położony jest na 1/ najważniejsze wybrane aspekty kultury antycznej, zwł. te części dziedzictwa antycznego, które okazały się żywe w kulturze nowogreckiej oraz 2/ zagadnienia zw. z lekturą autorów antycznych i elementami pracy badacza tekstów dawnych (np. transmisja tekstu antycznego, problemy interpretacji tekstu).
Zakres tematów
1–3. Uwagi wstępne. Przegląd tematów i przewodnik bibliograficzny. Omówienie kanonu lektur antycznych i wymagań egzaminacyjnych.
Krótkie wprowadzenie do kulturoznawstwa: definicje kultury; specyfika kultury klasycznej (antyczna Grecja)
Jak czytać autorów antycznych:
Co to jest tekst? Specyfika tekstu antycznego. Kształt fizyczny książki, systemy pisma, materiały piśmiennicze. Dzieje transmisji tekstu antycznego. Nauki pomocnicze filologii klasycznej. Stan zachowania tekstu antycznego. Elementy krytyki tekstu. Przekłady z literatur antycznych i związane z tłumaczeniem problemy.
4. Homer nauczycielem Greków – Achilles i Odyseusz, dwa modele aner aristos.
5. Fenomen Wielkiej Kolonizacji i epoka liryki gatunki, przedstawiciele (lektura fragmentów utworów w przekładach polskich).
6. Sztuka grecka I: W świecie waz. Wiadomości wstępne: produkcja, kształty, style malarstwa wazowego, przedstawiciele. Pokaz animacji rysunków wazowych.
7. Wprowadzenie do dramatu antycznego.
8. Konwencje teatralne. Czas i przestrzeń w dramacie greckim.
9. Co to jest mit? Omówienie najważniejszych definicji (etnoreligijna, strukturalna, socjologiczna, psychologiczna, literacka itp.) i szkół badających mit.
Sympozjon – fenomen kultury greckiej (Uczta Platona) .
Z dziejów sztuki greckiej II: Rzeźba sakralna (świątynia) i statuaryczna (slajdy).
Wymowa: Epitafios logos.
Z dziejów sztuki greckiej III: Wzgórze Akropolu (slajdy).
Jak żyć? – odpowiedzi greckich filozofów (filozofia przedsokratejska, sokratycy mniejsi, wielkie szkoły filozoficzne).
Kolejność i zakres tematyki mogą ulegać zmianom w razie potrzeby (zgodnie z zainteresowaniami słuchaczy).
Zajęcia realizowane w ramach projektu „Zintegrowany Program Rozwoju Dydaktyki – ZIP 2.0”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego – Program Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS) (nr umowy: FERS.01.05-IP.08-0365/23-00).
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza: zna i rozumie
- w zaawansowanym stopniu wybrane fakty, obiekty i zjawiska dotyczące kultury starożytnej Grecji (K_W03)
- w stopniu zaawansowanym wybrane zjawiska dotyczące recepcji antyku w kulturze nowogreckiej (K_W05)
Umiejętności: potrafi
- wykorzystywać posiadaną wiedzę w zakresie kultury starożytnej Grecji w formułowaniu problemów i realizacji zadań przy użyciu metod badawczych właściwych dla kulturoznawstwa (K_U02)
- dokonywać krytycznej analizy tekstów dawnych stosując właściwe elementy pracy badacza kultury antycznej (K_U04)
- efektywnie planować pracę nad projektami indywidualnymi, korzystając umiejętnie z zaawansowanych technik informacyjno-komunikacyjnych i nowoczesnych aplikacji cyfrowych (K_U10)
– brać udział w dyskusji dotyczącej tekstów i zjawisk kultury (K_U07)
- planować i organizować pracę indywidualną oraz zespołową (K_U11)
Kompetencje jest gotów do
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy i odbieranych treści na temat zjawisk kultury, szczególnie kultury starożytnej Grecji (K_K01)
- uznawania znaczenia wiedzy w rozwiązywaniu problemów oraz zasięgania opinii ekspertów na temat różnych aspektów kultury antycznej w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu (K_K02)
- odpowiedzialnego pełnienia roli zawodowej w zakresie badacza kultury greckiej i nowogreckiej, w tym przestrzegania zasad etyki zawodowej w działalności akademickiej (K_K07).
Kryteria oceniania
Pisemny sprawdzian znajomości mitologii (P_W03, P_U02 - komponent dotyczący wiedzy i umiejętności wyszczególniony w pisemnej ocenie pracy zaliczeniowej;
indywidualna prezentacja z użyciem mediów dowolnie wybranego tematu; (P_W01, P_W02 - wyróżniona część faktograficzna i metodologiczna, P_U01);
aktywność na zajęciach (udział w dyskusji). (P_U03 i efekty związane z kompetencjami społecznymi, w tym P_K02);
obserwacja ciągła (efekty wokół kompetencji społecznych - P_K01, P_K02, P_K03 oraz powiązany z P_K01 efekt P_U03).
Literatura
Podstawowa
W. Lengauer: Starożytna Grecja okresu archaicznego i klasycznego, Warszawa 1999.
J. Łanowski, ks. M. Starowieyski: Literatura Grecji starożytnej. Od Homera do Justyniana, Warszawa 1996.
D. Dembińska-Siury: Człowiek odkrywa człowieka, Warszawa 1991.
A. Świderkówna: Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta. Warszawa 1974
K. Marciniak, Mitologia grecka i rzymska. Bohaterowie ponad czasem. Opowieści o bogach i herosach. Konteksty kulturowe. Historia i współczesność, Warszawa-Bielsko-Biała 2010.
Literatura uzupełniająca wybrana
J. Chadwick: Odczytanie pisma linearnego B, Warszawa 1975.
M.H. Hansen: Demokracja ateńska w czasach Demostenesa, Warszawa 1999.
O. Jurewicz, L. Winniczuk: Starożytni Grecy i Rzymianie w życiu prywatnym i publicznym, Warszawa 1968.
J.-P. Vernant: Źródła myśli greckiej, Warszawa 1969.
A.I. Finley: Grecy, Warszawa 1965.
O. Gigon: Główne problemy filozofii starożytnej, Warszawa 1996.
M. Kocur: Teatr antycznej Grecji, Wrocław 2001.
J. K. Davies: Demokracja w Grecji klasycznej, Warszawa 2003.
F. W. Walbank: Świat hellenistyczny, Warszawa 2003.
M. Bernhard: Sztuka grecka, Warszawa 1981.
Recepcja
W. Berschin: Grecko-łacińskie średniowiecze, Gniezno 2003.
T. Sinko, Hellada i Roma w Polsce, 1933.
I. Grześczak, Ścieżki śródziemnomorskie, Warszawa 2002.
M. Szymański, Ab ovo. Antyk, Biblia etc., Warszawa 2004.
Na pierwszym spotkaniu studenci otrzymują do powielenia Przewodnik bibliograficzny z obszerną literaturą.
Zalecane
1. Epos: Homer – Iliada (księgi I, VI, IX, XVIII, XXIV) i Odyseja (księgi I, VI, IX, XVII, XXII).
2. Lirycy greccy (wybór).
3. Dramat : Oresteja albo Prometeusz skowany Ajschylosa; Edyp królem Sofoklesa; Bachantki Eurypidesa oraz 1 komedia Arystofanesa lub Menandra.
4. Tukidydes – Mowa pogrzebowa (Epitafios logos) z Wojny Peloponeskiej.
5. Platon – Obrona Sokratesa i Uczta.
6. Arystoteles – Poetyka.
7. Owidiusz, Metamorfozy.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: