Speculum Byzantinum. Dzieje i przemiany tradycji bizantyńskiej 3700-SB-OG

Niniejsze zajęcia są skoncentrowane na interdyscyplinarnym poznaniu specyfiki tradycji bizantyńskiej - wyjątkowej odmiany wschodniochrześcijańskiego dziedzictwa. Celem zajęć jest przedstawienie konceptów kultury bizantyńskiej, jako zwartego systemu postrzegania świata, Boga i człowieka, zwartych formuł estetycznych i artystycznych, konceptów politycznych i społecznych, które trwają po dziś dzień. W swoim tytule zajęcia powtarzają nazwę pracowni działającej na Wydziale Artes Liberales, która zajmuje się kulturą bizantyńską w jej równych wyrazach i recepcjach, ze szczególnym uwzględnieniem wschodniochrześcijańskiego dziedzictwa w dawnej Rzeczypospolitej, gdzie nastąpiło twórcze spotkanie Wschodu i Zachodu. „Bizantyńskie zwierciadło” ukazuje przed zainteresowanymi jak zasadnicze kategorie kultury europejskiej odbijają się i wyglądają w ramach wschodniego żywiołu tradycji chrześcijańskiej, jak bizantyński dziedzictwo warunkuje sobą europejskie procesy kulturowe, jakim językiem artystycznym posługuje się, jaki dyskurs teologiczny proponuje, jakie pułapy doświadczenia antropologicznego, jak kształtuje wizje polityki i społeczeństwa. Każde z zajęć stanie się prezentacją odczytania tradycji bizantyńskiej na różnych poziomach i w różnych zakresach od teologii patrystycznej po współczesne wizje polityczne. Każde z zagadnień zostanie zaprezentowane przez członków Pracowni Speculum Byzantinum, należących do różnych dziedzin naukowych, którzy w swoich badaniach ukazują tradycji bizantyńską od strony teologii, filozofii, literatury, historii, sztuki, praktyk duchowych i monastycznych, doświadczenia liturgii i muzyki.
Kurs realizowany jest w ramach projektu dydaktycznego “Chrześcijaństwo: tradycje – dialog – spór”, którego celem jest badanie zależności między różnymi formami i przejawami tradycji chrześcijańskich (m.in. teologia, doktryna, duchowość, reformy, herezje) a kulturą w jej różnych przejawach (literatura, sztuka, filozofia, polityka, obyczajowość itd.). Przedmiotem wspólnego namysłu i inspiracją do samodzielnych badań będzie przenikanie i współistnienie tych dwóch obszarów, jak też występujące między nimi napięcia, konflikty, także prowadzące do całkowitego zanegowania symboli i pojęć religijnych oraz światopoglądu chrześcijańskiego. Częścią projektu jest organizowany raz w semestrze sympozjon, który umożliwia udział w dyskusji nad wybranym przez uczestników tekstem kultury, rozpatrywanym w odniesieniu do tradycji chrześcijańskiej.

Zagadnienia:
- Tradycja bizantyńska wobec antyku: sztuka.
- Tradycja bizantyńską wobec antyku: teologia i filozofia.
- Bizantyński kosmos w mikrokosmosie sztuki.
- Sztuka jako doświadczenie religijne w tradycji bizantyńskiej.
- Muzyka bizantyńska.
- Wizja człowieka w tradycji bizantyńskiej.
- Praktyki duchowe w tradycji bizantyńskiej.
- Mistyka wschodniochrześcijańska.
- Spotkanie Wschodu i Zachodu w tradycji bizantyńskiej.
- Bizancjum i Renesansy.
- Tradycja bizantyńska w dawnej Rzeczypospolitej.
- Recenzje tradycji bizantyńskiej: od Włodzimierza Wielkiego do Włodzimierza Putina.
- „Byzantine Commonwealth”
- „Slavia orthodoxa”
- Trwanie i odrodzenie sztuki bizantyńskiej.
- Teologia i polityka w ramach tradycji bizantyńskiej.
- „Muza Bizantyńska” - poezja i literatura wobec tradycji bizantyńskiej.