Grupa a jednostka w różnych kulturach i cywilizacjach: wpływ tradycji Wschodu i Zachodu 3700-MSK2-F-GJKC
Tradycje Wschodu i Zachodu stanowią szeroki kontekst kulturowy dla analizy relacji między grupą a jednostką w różnych kulturach i cywilizacjach. Różnice między nimi widoczne są w wielu aspektach, od filozofii życia po podejście do społeczeństwa i natury. Współczesny świat coraz częściej łączy elementy obu tych tradycji, co prowadzi do powstania nowych, hybrydowych podejść.
W ramach zajęć omawiana będzie specyfika procesów konstruowania tożsamości oraz analiza zmian kulturowych w społeczeństwach Wschodu i Zachodu. Szczególną uwagę poświęcimy symbolicznym aspektom tożsamości oraz ich powiązaniom z innymi rodzajami identyfikacji, takimi jak narodowa, państwowa czy regionalna. Zajęcia skoncentrują się na wybranych kulturowych, historycznych i politycznych kontekstach kształtowania tożsamości zarówno grupowej, jak i indywidualnej.
Główne zagadnienia zajęć:
1. Filozoficzne podejście do jednostki i grupy.
2. Wpływ religii, filozofii, sztuki i literatury na postrzeganie jednostki i grupy, z uwzględnieniem twórczości artystycznej Wschodu i Zachodu.
3. Interakcja - Symbole, języki i komunikacja.
4. Struktury społeczne i ich wpływ na jednostkę.
5. Wpływ globalizacji na relacje między jednostką a grupą.
Zajęcia będą miały na celu pokazanie, w jaki sposób religia, sztuka, literatura i edukacja mogą pomóc w odnalezieniu własnego miejsca w interesującym nas kraju. Dzięki przykładom kontaktów między ludźmi różnych kultur i epok historycznych, uczestnicy będą mogli analizować różnice w wartościach, światopoglądach i relacjach między uczestnikami takich spotkań. Dyskusja nad tymi aspektami posłuży również refleksji nad własnym systemem wartości.
Celem zajec jest uświadomienie sobie, że uczestnictwo w innej kulturze może być procesem świadomym, ale wymagającym określonych kompetencji. Kulturowe spojrzenie na nową rzeczywistość – jako na całościowy system innych norm, wartości, zachowań i kompetencji - ma pomóc studentom w radzeniu sobie z różnymi poziomami szoku kulturowego i problemami w adaptacji, w łatwiejszym (świadomym) poruszaniu się po nieczytelnych dla nich regułach obcej kultury.
Poszczególne cywilizacje Zachodu i Wschodu ujmowane są w następujących kontekstach:
1) społeczeństwo (kontekst więzi społecznych − polityka, prawo, wspólnota itd.),
2) gospodarka (kontekst więzi ekonomicznych − gospodarka, ekonomika),
3) psychosomatyczne aspekty jednostki (kontekst więzi pokrewieństwa, psychosomatyki, zdrowia jednostki - rodzina, zdrowie),
4) życie duchowe (kontekst więzi duchowych: edukacja, religia, filozofia, sztuka itd.).
5) Program przewiduje interaktywne sposoby nauczania (utworzenie, wspólnie ze studentami, interaktywnych kompendiów naukowych, edukacyjnych stron internetowych, opracowanie przez studentów projektów multimedialnych, realizacja studenckiej działalności badawczej i projektowej, prowadzenie szkoleń z komunikacji itp.).
Współpraca na zajęciach charakteryzuje się następującymi cechami:
1) otwartość, rozumianą w aspekcie policentrycznym, który uwzględnia perspektywy różnych cywilizacji.
2) interaktywność, jej mechanizmami są: wielopodmiotowość, dekonstrukcja i dialog. Założeniem interakcji aktorów jest spotkanie przedstawicieli różnych cywilizacji, z tego względu uczestnikami są polscy studenci. To oni jako strona przyjmująca, pomagają cudzoziemcowi adaptować się w Polsce. Zarazem nabycie w praktyce umiejętności komunikacji międzycywilizacyjnej umożliwia polskim studentom i naukowcom aktywność w kontaktach międzynarodowych.
3) interdyscyplinarność, uwzględniająca różne obrazy świata, czyli kultury. Praca nad rozwiązywaniem problemu naukowego toczy się z uwzględnieniem interdyscyplinarności: w gronie naukowców, kół badawczych, przy tworzeniu projektów.
4) innowacyjność, która oznacza otwarcie nowych perspektyw dla poszukiwania wiedzy w procesie umiędzynarodowienia.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
K_W02 w pogłębionym stopniu główne teorie z zakresu nauk o kulturze i religii oraz wybrane tradycje i szkoły badawcze właściwe dla współczesnego kulturoznawstwa.
K_W03 w pogłębionym stopniu metody i narzędzia badań kulturoznawczych.
K_W06 w pogłębionym stopniu powiązania między wybranymi dyscyplinami nauk humanistycznych i społecznych, które dotyczą studiów nad kulturą, oraz specyficzne zależności między nimi.
K_W07 w pogłębionym stopniu podstawy podejścia interdyscyplinarnego w badaniach nad społeczeństwami wielokulturowymi.
K_W08 w pogłębionym stopniu relacje zachodzące pomiędzy globalnymi procesami a swoistością kultur lokalnych.
Umiejętności: absolwent potrafi:
K_U02 przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację wybranych wytworów i zjawisk kultury, a także określić ich oddziaływanie w procesie historycznokulturowym, korzystając z właściwie dobranych metod i narzędzi badawczych, w tym technologii informacyjno-komunikacyjnych.
K_U03 przekazać uzyskane wyniki badań w sposób ustrukturyzowany w formie pisemnej i ustnej oraz zweryfikować własne poglądy poprzez udział w dyskusji lub debacie.
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
K_K01 krytycznej oceny poznawanych treści i uznania znaczenia wiedzy i jej wykorzystywania w rozwiązywaniu problemów praktycznych i teoretycznych.
K_K03 brania odpowiedzialności za duchowe i materialne wytwory kultury oraz do podtrzymywania etosu działalności akademickiej.
K_K04 okazania szacunku wobec odmiennych poglądów oraz do zachowania zasad tolerancji.
Kryteria oceniania
Metody oceny oparte na kryterium punktacji. Ocena referatów, aktywności (idee, argumentacja) i obecności studentów na zajęciach. Kryteria oceniania przewidują dwa aspekty:
I ASPEKT to przyswojenie wiedzy, punktowane przez system ocen.
II ASPEKT to praktyczne stosowanie wiedzy przez wchodzenie w relacje wielokulturowe i tworzenie więzi z innymi uczestnikami programu. Punktowane będą umiejętności wyróżniane na czterech płaszczyznach:
• zarządzanie wiedzą przyswojoną w procesie dydaktycznym; twórcze podejście do problemu
• komunikacja transcywilizacyjna
• organizacja wiedzy i grupy
• umiejętności związane z koordynacją psychofizycznych funkcji organizmu człowieka.
dopuszczalna liczba nieobecności - 3
Literatura
Amy Tan, Klub Radości i Szczęścia. Prószyński i S-ka, 2001
Appadurai, A., Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, Kraków 2005.
Benedict R., Chryzantema i miecz Wzory kultury japońskiej, Warszawa, 1999.
Berger P.L., Luckmann Th., Społeczne tworzenie rzeczywistości, Warszawa 1983.
Collins R. Łańcuchy rytuałów interakcyjnych. tłum. K. Suwada, Kraków: Nomos, 2011.
Conrad Joseph, Jądro ciemności, Warszawa 1991.
Derrida J., Różnia (différance), tłum. J. Skoczylas w: Drogi współczesnej filozofii, red. M. Siemek, Czytelnik, Warszawa 1978, s. 374-411.
Elias Norbert, The Society of Individuals, ed. by Robert van Krieken, Dublin: UCD Press 2010.
Geertz C. Interpretacja kultur. Wybrane eseje, Kraków 2005
Jullien Fr., Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji, Kraków 2006.
Lukes St., Individualism, Blackwell 1973.
Nakane Ch., Japanese Society, Berkeley 1970.
Patai R., The Arab Mind, Hatherleigh Press, 2002.
Postmodernizm.Antologia przekładów. red.R.Nycz, Baran i Suszczyński.Kraków 1998.
Rushdie S., Wschód, Zachód. Dom Wyd. Rebis 1997.
Whorf B., Język, myśl i rzeczywistość. Warszawa 1982.