Seminarium śródziemnomorskie magisterskie 3700-MSK2-1-SM
Seminarium śródziemnomorskie magisterskie poświęcone jest pogłębionej dyskusji nad tekstami źródłowymi przy wsparciu kategorii teoretycznych kluczowych dla badań kulturo- i literaturoznawczych. Panoramiczne ujęcie teoretyczne i jego praktyczne zastosowanie w analizie tekstów kultury z kontekstu zachodniego Śródziemnomorza (Hiszpania) ma pomóc zorganizować podstawowe ramy intelektualne i metodologiczne dla przygotowania samodzielnych i interdyscyplinarnych prac magisterskich. Jednocześnie oferując chronologicznie uporządkowany przegląd zjawisk i literatury hiszpańskojęzycznego kręgu kulturowego dostarcza panoramicznego obrazu wybranej części kulturowej Morza Śródziemnego i wyboru tekstów kulturowych reprezentatywnych dla tego obszaru.
Zajęcia seminaryjne składają się z 8 bloków zorganizowanych wokół 8 pojęć/kategorii kluczowych dla badaniach kulturoznawczych i literaturoznawczych takich jak: communitas; ciało; płeć; afekt; wstręt; przemoc; przestrzeń i pamięć. Każdy blok zajęciowy obejmuje teorię i źródła. Teksty teoretyczne stanowią punkt wyjścia do analizy różnorodnego materiału źródłowego (proza, poezja, dramat, esej, autobiografia, film, komiks, sztuki wizualne). Praca opiera się na wspólnej analizie źródeł metodą bliskiego czytania (close-reading) przy wsparciu kategorii teoretycznych szczegółowo omówionych w ramach danego bloku. Ponadto każda osoba uczestnicząca w kursie w ramach zadań indywidualnych przedstawia wybrany tekst teoretyczny i wprowadzenie do wybranego tekstu źródłowego. Dwa spotkania kończące pierwszy semestr poświęcone są na prezentacje studenckie tematów prac magisterskich (tematy, źródła, pytania badawcze, stan badań). Dwa spotkania kończące drugi semestr poświęcone są na prezentacje praktycznego zastosowania kategorii badawczych omawianych w ciągu roku do analizy wybranego indywidualnie tekstu kultury.
Trzy najważniejsze cele seminarium to:
a) wprowadzenie do samodzielnej i krytycznej analizy tekstów teoretycznych z zakresu badań kulturoznawczych i literaturoznawczych. Szeroko zakrojona problematyka teoretyczna ma w założeniu dać ramy pojęciowe dla prac magisterskich oraz dostarczyć osobom studiującym ważnych odniesień literaturowych;
b) praktyczne ćwiczenia z interpretacji różnorodnych tekstów kultury metodą bliskiego czytania (close reading) ma na celu wypracowanie umiejętności pogłębionej, krytycznej i świadomej lektury tekstów kultury i ich krytycznej interpretacji;
c) dyskusja i prezentacje (zarówno krótkie wprowadzenia teorii i tekstów kultury, jak i prezentacje semestralne i końcowe) mają na celu rozwijanie umiejętności krytycznej lektury oraz formułowania na jej podstawie problemów badawczych, w tym stawiania pytań/hipotez badawczych mogących stać się podstawą dyskusji naukowej i pracy badawczej.
Seminarium jest wprowadzeniem do pracy badawczej kształtując umiejętności lektury, interpretacji, argumentacji, oraz umiejętność podejmowania rzeczowej dyskusji w gronie dyskutantów reprezentujących różne stanowiska.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Po ukończonym seminarium student przede wszystkim:
- zna perspektywy teoretyczne prezentowane na zajęciach (głównie krytyczne teorie nauk o kulturze i religii i literaturoznawstwa)
- potrafi określić i uzasadnić swoje zainteresowania naukowe,
- potrafi przełożyć własne zainteresowania na problem badawczy,
- posiada umiejętność sformułowania trafnych pytań badawczych odnoszących się do interesującej go problematyki,
- potrafi stawiać hipotezy oraz uzasadniać tezy organizujące całość wywodu,
- jest otwarty na różne perspektywy teoretyczne i metodologiczne badań z zakresu kulturoznawstwa,
- potrafi łączyć w udany sposób różne perspektywy metodologiczne, tradycje badawcze,
- potrafi krytycznie i refleksyjnie ustosunkować się źródeł z różnych epok
- w sposób umiejętny krytycznie i merytorycznie komentuje prace innych oraz zaproponowane lektury,
- potrafi przygotować i zaprezentować ustną wypowiedź na temat wybranego tekstu teoretycznego, tekstu kultury i własnej pracy,
- umiejętnie i trafnie argumentuje w dyskusji naukowej,
- zna i stosuje standardy etyczne w pisaniu pracy dyplomowej,
- potrafi organizować własny materiał badawczy oraz orientuje się w istniejącym stanie wiedzy.
Kryteria oceniania
1. Podstawą zaliczenia seminarium jest:
a. obecność na zajęciach (osoba studiująca ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze, trzecią należy odrobić na zasadach ustalonych z prowadzącymi, cztery i więcej skutkuje niedopuszczeniem do zaliczenia),
b. przygotowanie do zajęć (znajomość literatury obowiązującej na zajęciach),
c. wykonanie zadań cząstkowych,
d. aktywność na zajęciach, w tym aktywność w dyskusji,
e. przygotowanie zadań związanych z pisaniem pracy magisterskiej, w tym: sformułowanie problematyki tematu pracy, sformułowanie pytań badawczych i hipotez, umiejętność gromadzenia materiału badawczego, umiejętność opracowania stanu badań;
e. prezentacja dotychczasowych postępów w pisaniu pracy magisterskiej zgodnie z wytycznymi prowadzących, w tym prezentacja tematów prac magisterskich (tematy, źródła, pytania badawcze, stan badań) i prezentacja wybranego tekstu kultury z zastosowaniem kategorii badawczych omawianych w ciągu roku.
Na osiągnięcie zdefiniowanych dla przedmiotu efektów uczenia się osoba studiująca musi przeznaczyć 200-240 godzin, w tym 60 godzin zajęć w sali, 90 godzin przygotowania do zajęć, 50 godzin przygotowania prezentacji semestralnej i rocznej.
Zaliczenie na ocenę. Studenci będą oceniani na podstawie aktywności w trakcie całego roku trwania zajęć oraz sumienności i terminowości wykonywania zadań cząstkowych i końcowych.
Literatura
Wybrana literatura [teksty mogą ulec zmianie]:
Teksty teoretyczne z zakresu nauk o kulturze i literaturoznawstwa:
1. Butler, J. “Ramy wojny. Kiedy życie godne jest opłakiwania?”, przeł. A. Czarnacka, Instytut Wydawniczy Książka i Prasa 2011.
2. Cavarrero, A. Horrorism: Naming Contemporary Violence, Columbia University Press 2011.
3. Gennep, A. van ,'Obrzędy przejścia' w: L. Kolankiewicz et.al, Antropologia widowisk, zagadnienia i wybór tekstów, WUW. 2005, str. 115-120.
4. Grosz, E. „Przeobrażanie ciał”, tłum. M. Michalski, Biblioteka Online Think Tanku Feministycznego 2009, ss. 1-36.
5. Kołakowski, L. ‘Czy diabeł może być zbawiony’ (1972), [w:] Nasza wesoła apokalipsa. Wybór najważniejszych esejów, Kraków: Znak, str. 185-199.
6. Menninghaus, W. „Między odruchem wymiotnym a śmiechem. Główne punkty filozofii wstrętu”, [w:] Wstręt: teoria i historia, przeł. G. Sowiński, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2009, ss. 7-33.
7. Nora, P. “Między pamięcią i historią: Les lieux de Mémoire”, „Representations“ 26 (wiosna 1989), s. 7–24.
8. Scott, Joan W. ‘Gender jako użyteczna kategoria analizy historycznej’, The American Historical Review. Vol. 91, No. Grudzień 1986, str. 1053-1075.
9. Smith, S. i Julia Watson „Archiwa zapisów życia: czym i gdzie są?”, Teksty Drugie, 6 (2018), str. 174-199.
10. Turner,V. 'Proces rytualny', w: L. Kolankiewicz et.al, Antropologia widowisk, zagadnienia i wybór tekstów, WUW. 2005, str.121-138.Tradycja i nowoczesność, wybór J. Kurczewska, J. Szacki. Warszawa 1984.
11. Van Gennep, A. 'Obrzędy przejścia' w: L. Kolankiewicz et.al, Antropologia widowisk, zagadnienia i wybór tekstów, WUW. 2005, str. 115-120.
Teksty źródłowe:
Arenas, Reinaldo, Zanim zapadnie noc, Izabelin: Świat Literacki, [1992] 2004.
Barca, Calderón de la, Życie snem. Dramat w trzech aktach, tłum. J. Szójski, Wolne Lekury, 1999[1624].
Cela, Camilo José, Rodzina Pascuala Duarte, Warszawa: Czytelnik, [1942] 1963.
Cerda, Dahlia de la, Wściekłe suki, Warszawa: Filtry, 2024.
Feijoo, B. J. “Obrona kobiet” (Defensa de las mujeres, 1726).
García Lorka, Federico, Dom Bernardy Alby, w Federico Garcia Lorca. Dramaty, Wydawnictwo Literackie, Kraków, [1936] 1968.
Vega, Lope de la, Owcze źródło (Fuenteovejuna), Kraków: Ossolineum [1619] 1954.
Rulfo, Juan, Pedro Páramo, Kraków: Znak, 2016.
Teresa od Jezusa ‘Autobiografia’ ([1563] 1588), poezja [wybór], fragmenty pism innych autorek zakonnych XVI i XVII w. wybór z: E. Arenal, Stacey Schlau, Untold Sisters. The Hispanic Nuns in Their Own Works, Alburquerque: University of the Mexico Press, 2010.