Śródziemnomorze - dzieje; wykład 3700-MSK1-1-SD-WYK
Zajęcia (złożone z wykładu i ćwiczeń) są poświęcone dziejom Śródziemnomorza od starożytności po współczesność, skupiając się na zagadnieniach historii politycznej i społecznej w ścisłym związku z przemianami kulturowymi i kulturalnymi. Podzielone są na trzy części: 1) starożytność, 2) wieki średnie i czasy nowożytne (do XVII w.), 3) stulecia XVIII–XXI.
Zajęcia uczą interdyscyplinarnego ujmowania zjawisk kulturowych, rozpoznawania uwarunkowań przesądzających o współistnieniu, dialogu oraz konfrontacji kultur, a także rozumienia procesów cywilizacyjnych.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Efekty kierunkowe:
K_W01, K_W07, K_W09, K_W12 K_U01, K_U02 K_K01, K_K02, K_K08
student
- w stopniu zaawansowanym zna i rozumie wybrane fakty i zjawiska w zakresie znajomości kultur i systemów religijnych krajów basenu Morza Śródziemnego (K_W01; P6S_WG),
- w stopniu zaawansowanym zna i rozumie wybrane zagadnienia i zjawiska dotyczące recepcji kultury antyku oraz szeroko pojętego dorobku materialnego i duchowego cywilizacji śródziemnomorskiej (K_W07; P6S_WK),
- zna i rozumie interdyscyplinarny charakter badań kulturowych i ich uwarunkowania wynikające z koncepcji kultury jako pola różnorodnych form działań i praktyk społecznych (K-W09; P6S_WG)
- zna i rozumie współczesne dylematy polityczne, społeczne i kulturowe, występujące w krajach basenu Morza Śródziemnego (K_W12; P6S_WK)
- potrafi wykorzystać posiadaną wiedzę w zakresie nauk o kulturze i religii i/lub literaturoznawstwa, aby formułować i rozwiązywać złożone i nietypowe problemy (K_U01; P6S_UW)
- potrafi rozwiązywać złożone problemy oraz analizować zjawiska i teksty kultury za pomocą właściwie dobranych metod i narzędzi badawczych, w tym metod i narzędzi interdyscyplinarnych (K_U02; P6S_UW),
- jest gotów do krytycznej oceny posiadanej wiedzy na temat zjawisk kultury oraz treści w tym zakresie odbieranych w przestrzeni akademickiej i sferze publicznej (K_K01; P6S_KK),
o przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie dziedzictwa kulturowego wybranego regionu w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych (K_K02; P6S_KK)
- jest gotów do odpowiedzialności za duchowe i materialne wytwory kultury oraz etos działalności akademickiej (K_K08; P6S_KR).
Efekty przedmiotowe:
student
- w stopniu zaawansowanym zna i rozumie wybrane fakty i zjawiska w zakresie dziejów Śródziemnomorza,
- potrafi formułować wypowiedzi pisemne i ustne z użyciem terminologii z zakresu dziejów Śródziemnomorza,
- jest gotów do przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury regionu Śródziemnomorza
Kryteria oceniania
O ocenie końcowej stanowi egzamin ustny, który składa się z dwu części:
– pierwsza: przygotowana przez studenta/-tkę prezentacja/wypowiedź na wybrany temat z zakresu dziejów Śródziemomorza (temat wypowiedzi i bibliografia uzgadniane są uprzednio z prowadzącymi),
– druga: odpowiedź na stawiane przez egzaminatora/-ów pytania z zakresu lektury obowiązkowej/uzupełniającej.
Student ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze. Trzecią i czwartą nieobecność należy zaliczyć. Większa liczba nieobecności uniemożliwia zaliczenie przedmiotu.
Kryteria oceny przygotowanej przez studenta wypowiedzi własnej:
– związek wypowiedzi z tematem,
– samodzielność, wnikliwość i interdyscyplinarny charakter interpretacji,
– sposób wykorzystania stanu badań (bibliografii) oraz informacji pozyskanych na wykładzie,
– kompozycja wypowiedzi (celowość, logika, przejrzystość).
Literatura
CZĘŚĆ 1
Lektura obowiązkowa:
Maria Jaczynowska, Danuta Musiał, Marek Stępień, Historia starożytna, Wydawnictwo „Trio”, Warszawa 2004
Lektury uzupełniające:
Sergio Donadoni (red.), Człowiek Egiptu, Świat Książki, Warszawa 2000.
Jean-Pierre Vernant (red.), Człowiek Grecji, Świat Książki, Warszawa 2000.
Andrea Giardina (red.), Człowiek Rzymu, Świat Książki, Warszawa 2000.
CZĘŚĆ 2
Lektury obowiązkowe:
Roman Michałowski, Historia powszechna. Średniowiecze. Warszawa 2009.
Zbigniew Wójcik, Historia powszechna. Wiek XVI-XVII. Warszawa 1991 (i wyd. nast.).
Lektury uzupełniające:
Fernand Braudel, Morze Śródziemne i świat śródziemnomorski w epoce Filipa II. Przeł. G. Majcher, S. Meller, T. Mrówczyński, M. Ochab. Warszawa 2020.
Peter Burke, Kultura ludowa we wczesnonowożytnej Europie. Przeł. R. Pucek, M. Szczubiałka. Warszawa 2009.
Emerich Coreth, Harald Schöndorf, Filozofia XVII i XVIII wieku. Przeł. P. Gwiazdecki. Kęty 2006.
Człowiek średniowiecza. Pod red. J. Le Goffa. Tłum. M. Radożycka-Paoletti. Warszawa-Gdańsk 2000.
Człowiek renesansu. Pod red. E. Garina. Przeł. A. Osmólska-Mętrak. Warszawa 2001.
Człowiek baroku. Pod red. R. Villariego. Przeł. B. Bielańska, M. Gurgul, M. Woźniak. Warszawa 2001.
Jean Delumeau, Cywilizacja odrodzenia. Przeł. E. Bąkowska. Warszawa 2015.
G. Duby, Czasy katedr. Sztuka i społeczeństwo 980-1420. Przekład K. Dolatowska. Warszawa 2006.
J. Le Goff, Kultura średniowiecznej Europy. Przekład H. Szumańska-Grossowa. Warszawa 2002.
Markus Hattstein, Peter Delius, Islam. Historia, sztuka i architektura. Przeł. K. Schmidt, M. Iwińska, R. Sarna. Warszawa 2012.
Jaroslav Pelikan, Tradycja chrześcijańska. Historia rozwoju doktryny. T. 1-5. Kraków 2008-2010.
Stanford J. Shaw, Historia Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej. T. 1. Warszawa 2012.
Julia M.H. Smith, Europa po Rzymie. Historia kulturowa lat 500-1000. Nowe ujęcie. Tłum. A. Czwojdrak. Kraków 2008.
Stefan Swieżawski, Dzieje europejskiej filozofii klasycznej. Warszawa-Wrocław 2000.
Sztuka baroku. Architektura – rzeźba – malarstwo. Pod red. R. Tomana. Kraków 2007.
CZĘŚĆ 3
Lektury obowiązkowe:
Emanuel Rostworowski, Historia powszechna XVIII wiek, Warszawa 2009.
Andrzej Chwalba, Historia powszechna. Wiek XIX, Warszawa 2008.
Jakub Tyszkiewicz, Edward Czapiewski, Historia powszechna. Wiek XX, Warszawa 2010.
Andrzej Chwalba, Historia powszechna 1989–2011, Warszawa 2011.
Lektury uzupełniające:
Jan Kieniewicz, Wprowadzenie do historii cywilizacji Wschodu i Zachodu, Warszawa 2003.
David Abulafia, The Great Sea. A Human History of the Mediterranean, Oxford–New York 2011.
The Mediterranean in History, ed. David Abulafia, Los Angeles 2003.
Predrag Matvejević, Brewiarz śródziemnomorski, Sejny 2003.