Śródziemnomorze - dzieje; ćwiczenia 3700-MSK1-1-SD-CW

Po zakończeniu ćwiczeń student(ka):
– rozumie złożoność procesów cywilizacyjnych zachodzących w regionie Śródziemnomorza od starożytności po czasy współczesne oraz rozpoznaje ich historyczne i kulturowe uwarunkowania (K_W05, K_W11)
– potrafi samodzielnie analizować i interpretować teksty kultury, odnosząc się do odpowiednich kontekstów i wykorzystując właściwe metody w ujęciu interdyscyplinarnym (K_W04, K_W06, K_U03);
– rozumie wartość interdyscyplinarnego ujmowania zjawisk kultury, dostrzegając przy tym ograniczenia własnej wiedzy i umiejętności oraz potrzebę korzystania ze wsparcia ekspertów (K_W06, K_K03);
– formułuje spójne wypowiedzi ustne i pisemne oraz ma przygotowanie do udziału w dyskusji naukowej oraz dialogu międzykulturowym, z uwzględnieniem różnorodności tradycji i kultur regionu Śródziemnomorza. Umie uzasadnić własne stanowisko i odnieść się do stanowisk innych (K_U07, K_U08, K_K07);
– potrafi planować pracę indywidualną, uwzględniając ograniczenia swoich wiedzy i kompetencji; rozumie korzyści płynące ze współpracy i wykorzystania wsparcia ekspertów w rozwiązywaniu problemów badawczych (K_U09, K_K03, K_K04).

Zaliczenie na ocenę.

Na ocenę składają się:
- przygotowanie do zajęć i aktywność (waga 40%)
- zaliczenie pisemne (waga 60%).

Zaliczenie pisemne odbywa się w trakcie sesji (90 minut). Student(ka) przygotowuje trzy krótkie wypowiedzi pisemne, wybierając po jednym temacie z każdej części tematycznej (prowadzący przygotowują zestaw tematów do wyboru, składających się z polecenia oraz fragmentu tekstu źródłowego). Ocenie podlegają:
- zgodność wypowiedzi z tematem,
- analiza i interpretacja fragmentu (wykorzystanie kompetencji zdobytych podczas zajęć),
- uwzględnienie odpowiedniego tła historycznego, kulturowego i/lub społecznego (wykorzystanie wiedzy zdobytej podczas zajęć),
- poprawność argumentacji i spójność wypowiedzi.

Student ma prawo do maksymalnie dwóch nieobecności w semestrze. Trzecią i czwartą nieobecność należy zaliczyć w formie krótkich response papers do zadanych lektur. Większa liczba nieobecności uniemożliwia zaliczenie przedmiotu.

Podstawą pracy na zajęciach są materiały źródłowe oraz opracowania (albo ich fragmenty) udostępniane przez prowadzącego w trakcie kursu. Ich znajomość jest niezbędna do zaliczenia przedmiotu.

Zakres tematów i lektur może zostać zmodyfikowany w uzgodnieniu z grupą.

Wybrana literatura:

Część 1:
1. Homer, Iliada (wybór), przekł. Kazimierz Jeżewska lub Franciszek Ksawery Dmochowski.
2. Herodot, Dzieje (wybór), przekł. Seweryn Hammer.
3. Tukidydes, Wojna peloponeska (wybór), przekł. Kazimierz Kumaniecki.
4. Sofokles, Antygona, przekł. Kazimierz Morawski lub Robert Chodkowski.
5. Apollonios z Rodos, Argonautiki (Argonauci) (wybór), przekł. Zygmunt Kubiak.
6. Wergiliusz, Eneida (wybór), przekł. Zygmunt Kubiak.
7. Horacy, Pieśni (wybór), przekł. Zygmunt Kubiak lub Lucjan Rydel.
8. Res Gestae Divi Augusti (Monumentum Ancyranum) – fragmenty w przekładzie polskim udostępnione przez prowadzącego.
9. Wybór inskrypcji greckich i łacińskich, papirusów i ostrakonów udostępnionych przez prowadzącego.
10. Maria Jaczynowska, Danuta Musiał, Marek Stępień, Historia starożytna, Warszawa 2004.
11. Jean-Pierre Vernant (red.), Człowiek Grecji, Warszawa 2000.
12. Andrea Giardina (red.), Człowiek Rzymu, Warszawa 2000.

Część 2:
Apoftegmaty Ojców Pustyni, t. 1‒2, oprac. M. Starowieyski, t. 1‒2, Kraków 2013 [wybór].
Arabowie o Słowianach. Relacje podróżników z IX–X wieku, oprac. T. Lewicki, Wrocław 1956 [wybór].
Atanazy Aleksandryjski, Żywot świętego Antoniego, przekł. Zofia Brzostowska, Warszawa 1987 [lub inne wydanie].
Św. Benedykt z Nursji, Reguła św. Benedykta, w: Reguła Mistrza. Reguła św. Benedykta, przekł. Tomasz M. Dąbek, Bernard Turowicz, Kraków ‒ Tyniec 2006 [lub inne wydanie. Fragmenty].
Filippo Buonaccorsi, Życie i obyczaje Grzegorza z Sanoka, arcybiskupa lwowskiego, przekł. członkowie „Kółka filologicznego” we Lwowie, Lwów 1909 [fragmenty].
Dekrety Soboru trydenckiego: Przyjęcie ksiąg świętych i tradycji apostolskich; Przyjęcie wydania Biblii zwanej Wulgatą oraz o sposobie interpretacji Pisma świętego, w: Dokumenty Soborów Powszechnych, t. IV/1, oprac. i przekł. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras, Kraków 2004.
Einhard, Życie Karola Wielkiego, przekł. Jan Parandowski, Wrocław 1950 [wydanie dowolne].
Erazm z Rotterdamu, Diatryba albo Rozprawa o wolnej woli, przekł. Krzysztof J. Bekieszczuk, Wrocław 2022 [fragmenty].
Erazm z Rotterdamu, Komentarze do Nowego Testamentu (Annotationes), przekł. Tadeusz Rubik [wybór].
Erazm z Rotterdamu, Parakleza, to jest Zachęta do uprawiania filozofii chrześcijańskiej; Sposób czyli Metoda szybkiego i łatwego dochodzenia do prawdziwej teologii, w: Trzy rozprawy, przekł. Juliusz Domański, Warszawa 1990 [fragmenty].
Stephen Greenblatt, Zwrot. Jak zaczął się Renesans?, przekł. Magdalena Słysz, Warszawa 2012 [fragmenty].
Hierosolimitanorum, tłum. K. Estreicher, Warszawa 1984 [fragmenty].
Historia I wyprawy krzyżowej. Anonim zwany Gesta Francorum et aliorum Księga tysiąca i jednej nocy, tłum. W. Kubiak, A. Mrozek, J. Danecki i in., t. 1‒9, Warszawa 1974‒1976 [wybór].
Justus Rabb TJ, Powołanie [Vocatio], przekł. Tadeusz Rubik.
Jan Kasjan, Rozmowy z ojcami, przekł. Arkadiusz Nocoń, t. 1‒3, Kraków 2007‒2017. [wybór].
Marcin Luter, O niewolnej woli, przekł. W. Niemczyk, Warszawa 1977 [fragmenty].
Niezbędnik krzyżowca. Pieśni i opowieści kruchatowe, oprac. J. Kowalski, Dębogóra 2021 [wybór].
Juan Maldonado, Mowa na rozpoczęcie kursu teologii [Oratio I], przekł. Tadeusz Rubik.
Michel de Montaigne, Próby, przekł. Tadeusz Boy Żeleński, wyd. dowolne [wybór].
Pieśń o Rolandzie, przekł. Tadeusz Boy-Żeleński [wydanie dowolne].
Św. Tomasz, O świętym nauczaniu [Quaestio 1], w: Summa teologii, przekł. Mikołaj Olszewski, Toruń ‒ Warszawa ‒ Poznań 2023 [lub inne wydanie i przekład].

Część 3:
- Jan Kieniewicz, Wprowadzenie do historii cywilizacji Wschodu i Zachodu, Warszawa 2003.
- David Abulafia, The Great Sea. A Human History of the Mediterranean, Oxford–New York 2011.
- The Mediterranean in History, ed. David Abulafia, Los Angeles 2003.
- Predrag Matvejević, Brewiarz śródziemnomorski, Sejny 2003.
- Władysław Günther, Pióropusz i szpada. Wspomnienia ze służby zagranicznej, Paryż [1963].
- Mieczysław Zygfryd Rygor Słowikowski, W tajnej służbie. Jak polski wywiad dał aliantom zwycięstwo w Afryce Północnej, Poznań 2011.
- Kajetan Wojciechowski, Pamiętniki moje w Hiszpanii, red. Waldemar Łysiak, Warszawa 1978.
- Antoni Paweł Sułkowski, Listy do żony z wojen napoleońskich, red. Robert Bielecki, Warszawa 1987.
- Henryka Sienkiewicza podróż do Hiszpanii i Walka byków, oprac. L. Ludorowski, Lublin 2010.
- Stanisław Tarnowski, Z Dzikowa do Ziemi Świętej. Podróż do Hiszpanii, Egiptu, Ziemi Świętej, Syrii i Konstantynopola z lat 1857-1858, oprac. G. Nieć, Kraków 2008.
- Ksawery Pruszyński, W czerwonej Hiszpanii, Warszawa 1997.
- Jacek Pałasiński, Express Mediterranee, czyli podróż po Morzu Śródziemnym i okolicach, Kraków 2002.
- Islam a terroryzm, red. Anna Parzymies, Warszawa 2003.
- Władysław Pająk, Państwa Basenu Morza Śródziemnego a nowa architektura bezpieczeństwa europejskiego, Warszawa-Toruń 1996.