Śródziemnomorze od kuchni 3700-MSK-F-SOK
Konwersatorium poświęcone jest tradycjom kulinarnym Śródziemnomorza w ich historycznym rozwoju od epoki antyku do chwili obecnej, ze szczególnym uwzględnieniem epoki nowożytnej. Poprzez pryzmat doświadczeń kulinarnych składających się na nie kultur i etnosów podjęta zostanie próba wykazania, iż ludzie tworzą różne wielopoziomowe relacje, których właściwością jest otwartość, zdolność włączania ludzi (osób i wspólnot) nie tylko odrębnej tożsamości (kulturowej) ale także różnej przynależności (cywilizacyjnej). Inni i Obcy znajdują sposób związania się i jest to jest realizacja podstawowej właściwości. Proces wiązania się jest odrębny od znanych akulturacji, inseminacji, diasporowatości i podobnych. Nie jest z nimi sprzeczny, zapewne często im towarzyszy. Najważniejsze miejsca/węzły takich spotkań to Konstantynopol/Stambuł – Kandia – Aleksandria, Wenecja – Rzym – Neapol, Genua – Marsylia – Barcelona, Walencja – Palermo – Kair. (Zapewne listę niniejszą można uzupełnić o szereg innych miast: Tessaloniki, Raguza/Dubrownik, Jerozolima etc.).
Kuchnia stanowi zatem w proponowanym ujęciu zjawisk cywilizacyjnych i akulturacyjnych świadectwo dwustronnego spotkania nosicieli odmiennych (nierzadko antagonistycznych!) tradycji. Podstawowym źrodłem wspólnych dociekań będzie zatem konkretny tekst, skonfrontowany z obrazem.
Znalezienie miejsca/tekstu/obrazu oddającego zdarzenie/proces wiązania wydaje się koniecznym wstępem do określenia przestrzeni dopełniania się komunikacji.
Uzupełnieniem analizy źródłowej będą zajęcia empiryczne (degustacja).
Na osiągnięcie zdefiniowanych dla przedmiotu efektów uczenia się osoba studiująca musi przeznaczyć 90 godzin, w tym 30 godzin zajęć w sali oraz 30 godzin przygotowania do zajęć.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Dla kierunku Kulturoznawstwo – cywilizacja śródziemnomorska:
K-WO1 - Zna i rozumie zagadnienia związane z kulturami Śródziemnomorza zarówno w odniesieniu do epok dawnych, jak i współczesności.
K_WO3 - Zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji wytworów kultury oraz wybranych tradycji, teorii i szkół badawczych.
K_WO4 - Zna i rozumie w pogłębionym stopniu zagadnienia wokół kultury i języka wybranego regionu Śródziemnomorza, i przez to może się specjalizować w wiedzy o danym regionie; dostrzega historyczne i współczesne związki oraz interakcje w obrębie kultur Śródziemnomorza
K_WO5 - Zna i rozumie główne zjawiska życia kulturalnego w wybranym regionie Śródziemnomorza
K_WO6 - Zna i rozumie w pogłębionym stopniu powiązania między dyscyplinami humanistycznymi, które dotyczą studiów nad kulturą oraz specyficzne zależności między nimi, zależności; nabył podstawy podejścia interdyscyplinarnego w studiach kulturoznawczych i międzycywilizacyjnych.
K_UO2 - Potrafi samodzielnie formułować problemy badawcze, dokonuje właściwego doboru źródeł, przeprowadza ich krytyczną analizę i ocenę według przyjętych kryteriów, potrafi dostosować metodologię do przedmiotu badań, formułuje wnioski ze świadomością różnych punktów widzenia, potrafi prezentować wyniki swoich badań, wykorzystując nowoczesne narzędzia techniczne i multimedialne.
K-UO2 - Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację wybranych wytworów i zjawisk kultury oraz ich ocenę, a także określić ich oddziaływanie w procesie historycznokulturowym; wykorzystuje przy tym skutecznie technologie informacyjno-komunikacyjne, w tym narzędzia cyfrowe przydatne w pracy badawczej.
K_KO1 - Jest gotów do oceny poznawanych treści i uznaje znaczenie wiedzy oraz rozumie potrzebę wykorzystywania jej w rozwiązywaniu problemów praktycznych i teoretycznych.
K_KO4 - Jest gotów do świadomego uczestnictwa w życiu kulturalnym i korzystania z jego różnych form.
K_KO5 - Uczestnicząc w dyskusji, jest gotów do okazania szacunku wobec poglądów partnerów i do użycia argumentów merytorycznych; jest gotów do przyjęcia zasad tolerancji i różnic kulturowych.
Dla kierunku Mediteranistyka (I):
K_WO1 -w stopniu zaawansowanym wybrane fakty i zjawiska w zakresie znajomości kultur i systemów religijnych krajów basenu Morza Śródziemnego.
K_WO4 - w stopniu zaawansowanym wybrane narzędzia i metody analizy różnych tekstów kultury.
K_WO7 - w stopniu zaawansowanym wybrane zagadnienia i zjawiska dotyczące recepcji kultury antyku oraz szeroko pojętego dorobku materialnego i duchowego cywilizacji śródziemnomorskiej.
K_WO11 - w stopniu zaawansowanym uwarunkowania historyczne i społeczne wybranych zjawisk kultury regionu Śródziemnomorza.
K-UO2 - rozwiązywać złożone problemy oraz analizować zjawiska i teksty kultury za pomocą właściwie dobranych metod i narzędzi badawczych, w tym metod i narzędzi interdyscyplinarnych.
K_UO4 - właściwie dobrać materiały źródłowe i informacje niezbędne do sformułowania i rozwiązania problemu, oraz dokonać ich krytycznej analizy i oceny.
K_KO1 - przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie dziedzictwa kulturowego wybranego regionu w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych.
K_KO2 - przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie dziedzictwa kulturowego wybranego regionu w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych
K_KO7 - zaangażowania w dialog społeczny i międzykulturowy ze zrozumieniem i poszanowaniem różnorodności kultur.
Kryteria oceniania
Uczestnicy zajęć będą oceniani na podstawie obecności i aktywności w zajęciach. Student ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze. Trzecią i czwartą nieobecność należy zaliczyć. Większa liczba nieobecności uniemożliwia zaliczenie przedmiotu.
Literatura
L. Cesari, Historia makaronu w dziesięciu daniach, Kraków 2022;
T. Capponi-Borawska, Moja Kuchnia pachnaca bazylią, warszawa 2020;
T. Capponi-Borawska, A. Dorotkiewicz, Smak kwiatów pomarańczy. Rozmowy o kuchni i kulturze, Wolowiec 2018;
J.Dumanowski, Przepisy Paula Tremo, Toruń 2022 (Monumenta Poloniae Culinaria);
S. Akyürek, Investigation of similarities and differences of Turkish and Spanish cuisine cultures, Turkish Studies. 13 (3). Ankara 2018, s. 49–64
R. Hryszko, Media aeva dulcia. Analiza produkcji i konsumpcji słodyczy w Koronie aragonii w XIV i XV w., Kraków 2013;
C. Hyman, The Jewish Kitchen. Recipes and Stories from Around the World. Interlink, Northampton 2004
B. Kieżun, Uczta na wawelu. Ksiązka nie tylko kulinarna, Kraków 2020;
E. Kostioukovich, Sekrety kuchni wloskiej. Przedm. Umberto Ecco, Warszawa 2020;
R. Makłowicz, C.K. Kuchnia, Warszawa 1995;
R. Makłowicz, Dalmacja. Książka kucharska, Kraków 2021;
Ph. Meyzie, La table du Sud-Ouest et l'émergence des cuisines régionales : 1700-1850, Rennes, Presses universitaires de Rennes, 2007;
Barbara K. Wheaton, Savoring the Past : The French Kitchen and Table from 1300 to 1789, New York, First Touchstone, 1996
S. Woodward, Die türkische Küche. Rezepte aus dem Osmanischen Reich. München 2002.
Uwaga: Zestaw lektur może ulegać modyfikacjom w zależności od kompetencji językowych studentów.