Opera romantyczna – muzyka wobec historii i polityki: przypadek Śródziemnomorza 3700-MSK-F-OR
Problematyka zajęć dotyczy historyczno-politycznych kontekstów, powstania, społecznego odbioru i tradycji scenicznej wybitnych dzieł literatury operowej epoki romantyzmu oraz ich recepcji w czasach późniejszych. W ramach przedmiotu przeprowadzony zostanie przegląd czołowych utworów operowych o tematyce historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem szkół narodowych: opery włoskiej (G.Rossini, G. Donizetti, V. Bellini, G. Verdi, P. Mascagni, R. Leoncavallo, A. Ponchielli, G. Puccini, U. Giordano) i francuskiej (D. Auber, G. Meyerbeer, J. Halevy, G. Bizet) w powiązaniu z głównymi procesami politycznymi oraz zjawiskami kulturowymi i spolecznymi, zachodzącymi na kontynencie europejskim (Wielka Rewolucja Francuska, epopeja napoleońska, Wiosna Ludów, Risorgimento) oraz literaturą i propagandą. Ukazane zostaną okoliczności powstawania poszczególnych dzieł, związek fabuły z zapotrzebowaniem społecznym i oficjalną wykładnią dziejów ojczystych, wpływ poszczególnych utworów na przebieg konkretnych wypadków historycznych (rewolucja lipcowa 1829, rewolucja belgijska), a także udział opery jako gatunku w kreowaniu świadomości historycznej i politycznej narodów, ich dążeniem do upodmiotowienia. Problematyka zajęć dotyczyć będzie także związków romantycznej formy operowej z teatrem epoki oraz wpływu literatury romantycznej na późniejszy rozwój gatunku muzycznego (dramat muzyczny, weryzm). Osobne miejsce zajmie kwestia funkcji edukacyjnych opery, w powiązaniu z innym dyscyplinami artystycznymi. Wskazane zostaną również przypadki kolizji między wizją artystyczną i oczekiwaniami czynników rządowych. Słuchacze uzyskują możliwość prześledzenia na przykładzie dziejów opery - przede wszystkim XIX-wiecznej - procesu budowania nowożytnej tożsamości narodowej, a także oficjalnej narracji historycznej wybranych państw europejskich. Zajęcia stwarzają uczestnikom możliwość
opanowanie podstaw warsztatu w zakresie studiowanej problematyki kulturoznawczej z elementami muzykologii i historii.
Na osiągnięcie zdefiniowanych dla przedmiotu efektów uczenia się osoba studiująca musi przeznaczyć 100 godzin, w tym 30 godzin zajęć w sali oraz 70 godzin przygotowania do zajęć.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Dla kierunku Kulturoznawstwo – cywilizacja śródziemnomorska (I):
K-WO1 - Zna i rozumie zagadnienia związane z kulturami Śródziemnomorza zarówno w odniesieniu do epok dawnych, jak i współczesności.
K_WO3 - Zna i rozumie zaawansowane metody analizy i interpretacji wytworów kultury oraz wybranych tradycji, teorii i szkół badawczych.
K_WO4 - Zna i rozumie w pogłębionym stopniu zagadnienia wokół kultury i języka wybranego regionu Śródziemnomorza, i przez to może się specjalizować w wiedzy o danym regionie; dostrzega historyczne i współczesne związki oraz interakcje w obrębie kultur Śródziemnomorza
K_WO5 - Zna i rozumie główne zjawiska życia kulturalnego w wybranym regionie Śródziemnomorza
K_WO6 - Zna i rozumie w pogłębionym stopniu powiązania między dyscyplinami humanistycznymi, które dotyczą studiów nad kulturą oraz specyficzne zależności między nimi, zależności; nabył podstawy podejścia interdyscyplinarnego w studiach kulturoznawczych i międzycywilizacyjnych.
K_UO2 - Potrafi samodzielnie formułować problemy badawcze, dokonuje właściwego doboru źródeł, przeprowadza ich krytyczną analizę i ocenę według przyjętych kryteriów, potrafi dostosować metodologię do przedmiotu badań, formułuje wnioski ze świadomością różnych punktów widzenia, potrafi prezentować wyniki swoich badań, wykorzystując nowoczesne narzędzia techniczne i multimedialne.
K-UO2 - Potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację wybranych wytworów i zjawisk kultury oraz ich ocenę, a także określić ich oddziaływanie w procesie historycznokulturowym; wykorzystuje przy tym skutecznie technologie informacyjno-komunikacyjne, w tym narzędzia cyfrowe przydatne w pracy badawczej.
K_KO1 - Jest gotów do oceny poznawanych treści i uznaje znaczenie wiedzy oraz rozumie potrzebę wykorzystywania jej w rozwiązywaniu problemów praktycznych i teoretycznych.
K_KO4 - Jest gotów do świadomego uczestnictwa w życiu kulturalnym i korzystania z jego różnych form.
K_KO5 - Uczestnicząc w dyskusji, jest gotów do okazania szacunku wobec poglądów partnerów i do użycia argumentów merytorycznych; jest gotów do przyjęcia zasad tolerancji i różnic kulturowych.
Dla kierunku Mediteranistyka (I):
K_WO1 -w stopniu zaawansowanym wybrane fakty i zjawiska w zakresie znajomości kultur i systemów religijnych krajów basenu Morza Śródziemnego.
K_WO4 - w stopniu zaawansowanym wybrane narzędzia i metody analizy różnych tekstów kultury.
K_WO7 - w stopniu zaawansowanym wybrane zagadnienia i zjawiska dotyczące recepcji kultury antyku oraz szeroko pojętego dorobku materialnego i duchowego cywilizacji śródziemnomorskiej.
K_WO11 - w stopniu zaawansowanym uwarunkowania historyczne i społeczne wybranych zjawisk kultury regionu Śródziemnomorza.
K-UO2 - rozwiązywać złożone problemy oraz analizować zjawiska i teksty kultury za pomocą właściwie dobranych metod i narzędzi badawczych, w tym metod i narzędzi interdyscyplinarnych.
K_UO4 - właściwie dobrać materiały źródłowe i informacje niezbędne do sformułowania i rozwiązania problemu, oraz dokonać ich krytycznej analizy i oceny.
K_KO1 - przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie dziedzictwa kulturowego wybranego regionu w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych.
K_KO2 - przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie dziedzictwa kulturowego wybranego regionu w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych
K_KO7 - zaangażowania w dialog społeczny i międzykulturowy ze zrozumieniem i poszanowaniem różnorodności kultur.
Kryteria oceniania
Uczestnicy zajęć będą oceniani na podstawie obecności i aktywności w zajęciach. Student ma prawo do dwóch nieobecności w semestrze. Trzecią i czwartą nieobecność należy zaliczyć. Większa liczba nieobecności uniemożliwia zaliczenie przedmiotu.
Literatura
Literatura podstawowa:
A.Borkowska-Rychlewska, Szekspir w operze XIX wieku. Romantyczne konteksty, inspiracje i nawiązania, Poznań 2013;
N. Bouchard, Risorgimento in Modern Italian Culture: Revisiting the Nineteenth-century Past in History, Narrative, and Cinema, 2005;
J. Chomiński, K. Wilkowska-Chomińska, Opera i dramat, Kraków 1976;
J. Fulcher, Le Grand Opera en France. Un Art. Politique. 1820-1870, Paris 1988;
P. Kamiński, Tysiąc i jedna opera, Kraków 2008 (wydanie jednotomowe - 2015);
E. Łętowska, J. Łętowski, Przygoda z operą, Warszawa 1991;
E. Nowicka, Zapisane w operze. Studia z historii i estetyki opery, Poznań 2012;
Od literatury do opery i z powrotem. Studia nad estetyką teatru operowego, red. R.D. Golianek, P. Urbański, Toruń 2010;
Opera wobec historii, red. nauk. R.D. Golianek, P. Urbański, Toruń 2012 (wybrane szkice);
R. Parker, The New Grove Guide to Verdi and his Operas, Oxford and New York: Oxford University Press, 2007;
R. Parker, Verdi politico (https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1354571X.2012.690581);
M. Sokalska, Opera a dramat romantyczny. Mickiewicz – Krasiński – Słowacki. Kraków: UJ, 2009;
S. Stewart-Steinberg, Risorgimento in opera (https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/1354571X.2012.753010?journalCode=rmis20);
P. Urbański, David musicus i inne studia z pogranicza tradycji antycznej i historii opery, Kraków 2013 (wybrane fragmenty)
Szczegółowa bibliografia do poszczególnych tematów zostanie podana w trybie roboczym, w zależności od kompetencji językowych słuchaczy.
|
W cyklu 2026L:
Literatura podstawowa: |