Nowy Testament w kulturze dawnej. Literatura – teologia – ikonografia 3700-MSK-F-NT

Po ukończeniu konwersatorium student:
– rozpoznaje w tekstach i dziełach sztuki omawianych na zajęciach związki z Biblią i tradycją teologiczną (tradycją wykładu duchowych sensów Pisma) (K_W01, K_W04, K_W05, K_W07, K_W09, K_W13);
– określa funkcje tych nawiązań w tekstach i dziełach sztuki omawianych na zajęciach (K_W01, K_W04, K_W05, K_W07, K_W13);
– dokonuje samodzielnej analizy i interpretacji wybranych przez siebie tekstów kultury dawnej nawiązujących do Nowego Testamentu, umiejscawiając je we właściwych kontekstach kulturowych i krytycznie wykorzystując stan badań (K_W01, K_W04, K_W05, K_W07, K_W09, K_W13, K_U02, K_U03, K_U04, K_U08, K_K01);
– opracowuje i realizuje – w konsultacjach z prowadzącą – projekt samodzielnych badań nad wybranymi przez siebie tekstami kultury dawnej nawiązującymi do Nowego Testamentu, a następnie prezentuje w formie ustnej ich wyniki (K_W04, K_W13, K_U01, K_U02, K_U03, K_U04, K_U07, K_U08, K_U11, K_U14, K_K01, K_K02, K_K08);
– potrafi podjąć rzeczową dyskusję naukową, przy czym:
a) jasno formułuje i umie uargumentować swoje stanowisko,
b) umie modyfikować własne tezy, uwzględniając wagę argumentacji przedstawionej w dyskusji
(K_U02, K_U03, K_U04, K_U07, K_U08, K_U09, K_K01, K_K02, K_K08).

1. Podstawą zaliczenia konwersatorium jest:
a) obecność na zajęciach (dopuszczalne 2 nieobecności);
b) przygotowanie do zajęć;
c) aktywność (uczestnictwo w dyskusji);
d) przygotowanie wypowiedzi ustnej przedstawiającej samodzielną analizę i interpretację wybranego tekstu kultury dawnej nawiązującego do Nowego Testamentu. Temat wypowiedzi i bibliografia uzgadniane są uprzednio z prowadzącą.

2. Kryteria oceny przygotowanej przez studenta wypowiedzi własnej:
– związek wypowiedzi z tematem,
– samodzielność, wnikliwość i kulturowy charakter interpretacji,
– sposób wykorzystania stanu badań (bibliografii),
– kompozycja wypowiedzi (celowość, logika, przejrzystość).

3. Ocena końcowa uwzględnia:
– obecność na zajęciach (10%);
– przygotowanie do zajęć i aktywny udział w zajęciach (30%);
– wypowiedź ustną przygotowaną samodzielnie przez uczestnika konwersatorium (60%).

Wybrane źródła:
Św. Antoni Padewski, Kazania niedzielne i świąteczne. T. 3: Kazania świąteczne. Od Narodzenia Pańskiego do uroczystości świętych Piotra i Pawła. Przetłumaczył C. Niezgoda. Kraków 2003.
Apokryfy Nowego Testamentu. Pod red. M. Starowieyskiego. Kraków 2001-2007.
Św. Augustyn, Homilie na Ewangelie i Pierwszy list św. Jana. Tłum. W. Szołdrski, W. Kania. Wstęp, oprac. E. Stanula. Cz. 1-2. Warszawa 1977.
Św. Bernard z Clairvaux, Kazania o Najświętszej Maryi Pannie. [...] Z łac. tłum. i zaopatrzył słowem wstępnym I. Bobicz. Warszawa 2000.
Biblia w przekładzie księdza Jakuba Wujka z 1599 r. Transkrypcja [...] i wstępy J. Frankowski. Warszawa 1999 (oraz http://www.madel.jezuici.pl/biblia/Biblia-Wujka-C.pdf).
Biblioteka Dawnej Literatury Popularnej i Okolicznościowej. Red. R. Krzywy, R. Grześkowiak. Warszawa 2007-.
Biblioteka Pisarzy Staropolskich. Red. A. Karpiński. Warszawa 1995-.
Biblioteka zabytków polskiego piśmiennictwa średniowiecznego. Instytut Języka Polskiego PAN. Kraków 2006.
Św. Bonawentura, Kazania o Najświętszej Pannie Maryi. Z jęz. łacińskiego przeł. C. Niezgoda. Kraków 1999.
Św. Bonawentura, Pisma ascetyczno-mistyczne. Przedmowa P. A. Dudycz. Wprowadzenie C. Niezgoda. Warszawa 1984.
Cały świat nie pomieściłby ksiąg. Staropolskie opowieści i przekazy apokryficzne. Wyd. W. R. Rzepka. W. Wydra. Wstęp M. Adamczyk. Warszawa 1996 (lub wyd. nast.).
Dionizjusz z Furny, Hermeneia, czyli objaśnienie sztuki malarskiej. Przełożył z nowogreckiego i przypisami opatrzył Ireneusz Kania. Redakcja naukowa i wstęp Małgorzta Smorąg Różycka. Kraków 2011.
św. Grzegorz Wielki, Moralia. T. 1-7. Kraków 2006-2017.
Jakub de Voragine, Złota legenda. W przekładzie i ze wstępem L. Staffa. Wrocław 1994.
Jakub de Voragine, Złota legenda. Wybór. Tłum. z jęz. łacińskiego J. Pleziowa. Wyboru dokonał, wstępem i przypisami opatrzył M. Plezia. Wyd. 2, zmienione. Warszawa 1983 (lub wyd. nast.).
Jan de Caulibus, Rozmyślania o życiu Jezusa Chrystusa. W oprac. A. Lubika. Wyd. 2. Kraków [1936].
Jan Kochanowski, Fraszki. Oprac. i wstęp J. Pelc. Wrocław 1991 (i wyd. nast.) (BN I 163).
Jan Kochanowski, Treny. Oprac. J. Pelc. Wrocław 1978 (lub wyd. nast.) (BN I 1).
Korpus tekstów staropolskich do roku 1500. IJP PAN Kraków (https://ijp.pan.pl/publikacje-i-materialy/zasoby/korpus-tekstow-staropolskich/).
Stanisław Herakliusz Lubomirski, Poezje postu świętego [w:] tegoż, Poezje zebrane. Oprac. A. Karpiński. T. 1. Warszawa 1995, s. 263-282.
Ojcowie Kościoła komentują Biblię. Nowy Testament Ia: Ewangelia według św. Mateusza 1-13. Wyd. polskie tomu przygotował T. Kołosowski. Ząbki 2011.
Ojcowie Kościoła komentują Biblię. Nowy Testament Ib: Ewangelia według św. Mateusza 14-28. Wyd. polskie tomu przygotował T. Skibiński. Ząbki 2018.
Ojcowie Kościoła komentują Biblię. Nowy Testament II: Ewangelia według św. Marka. Wyd. polskie tomu przygotował L. Misiarczyk. Ząbki 2009.
Ojcowie Kościoła komentują Biblię. Nowy Testament XI: List św. Jakuba, I-II List św. Piotra, I-III List św. Jana, List św. Judy. Wprowadzenie, przekład fragmentów, redakcja tomu D. Sztuk. Ząbki 2014.
Baltazar Opec, Żywot Pana Jezu Krysta (1522). Wydali i wstępami opatrzyli W. Wydra i R. Wójcik. Wstęp ikonograficzny K. Krzak-Weiss. Poznań 2014 (oraz http://ciham-digital.huma-num.fr/zywot/).
Peregryn z Opola, Kazania de tempore i de sanctis. Red. naukowy J. Wolny. Przekład z jęz. łac. J. Mrukówna. Kraków-Opole 2001.
Pisma starochrześcijańskich pisarzy. Warszawa 1969-.
Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. [Biblia Tysiąclecia]. W przekładzie z jęz. oryginalnych. Oprac. Zespół Biblistów Polskich [...]. Wyd. 3, poprawione. Poznań 1980 (lub wyd. nast.) (http://biblia.deon.pl/).
Wacław Potocki, Dialog o Zmartwychwstaniu Pańskim [w:] tegoż, Dzieła. T. 1. Oprac. L. Kukulski. Warszawa 1987, s. 599-642.
Wacław Potocki, Nowy zaciąg pod chorągiew starą tryumfującego Jezusa, [...] Krzyż albo Historia krwawej męki i niewinnej śmierci Chrystusa [...] [w:] tegoż, Dzieła. T. 1. Oprac. L. Kukulski. Warszawa 1987, s. 551-597.
Mikołaj Rej, Apocalypsis. Pod red. W. Kriegseisena. Warszawa 2005.
Św. Tomasz z Akwinu, Ewangelia Ojców Kościoła. Wyboru i przekładu dokonał J. Salij. Poznań 2001.
Źródła myśli teologicznej. Red. H. Pietras. Kraków 1996-

Wybrane opracowania:
M. Battistini, Symbole i alegorie. Tłum. K. Dyjas. Warszawa 2005.
P.C. Bosak, Leksykon wszystkich postaci biblijnych. Kraków 2015.
T. Dziubecki, Ikonografia Męki Chrystusa w nowożytnym malarstwie kościelnym w Polsce. Warszawa 1996.
D. Forstner, Świat symboliki chrześcijańskiej. Przekład i oprac. W. Zakrzewska, P. Pachciarek, R. Turzyński. Wybór ilustracji i komentarz T. Łozińska. Warszawa 2001.
R. Giorgi, Aniołowie i demony. Tłum. T. Łozińska. Warszawa 2005.
Ikonografia nowożytnej sztuki kościelnej w Polsce. Pod red. J. S. Pasierba. T. 1-2: Nowy Testament. Warszawa 1987.
G. Jurkowlaniec, Chrystus Umęczony. Ikonografia w Polsce od XIII do XVI wieku. Warszawa 2001.
C.S. Keener, Komentarz historyczno-kulturowy do Nowego Testamentu. Red. naukowa wyd. polskiego K. Bardski, W. Chrostowski. Warszawa 2000.
R. Knapiński, Biblia pauperum – rzecz o dialogu słowa i obrazu. „Nauka” 4 (2004), s. 133-164.
S. Kobielus, Ikonografia zdrady i śmierci Judasza. Starożytność chrześcijańska i średniowiecze. Ząbki 2005.
S. Kobielus, Krzyż Chrystusa. Od znaku i figury do symbolu i metafory. Wyd. 2. Warszawa 2011.
S. Kobielus, Wskrzeszenie Łazarza w teologii i ikonografii średniowiecza. Kraków 2016.
M. Kowalczyk, „Nowy zaciąg pod chorągiew starą tryumfującego Jezusa”. O wyznaniowym wymiarze eposu biblijnego Wacława Potockiego. Warszawa 2017.
E. Kuryluk, Weronika i jej chusta. Historia, symbolizm i struktura „prawdziwego” obrazu. Kraków 1998.
R. Mazurkiewicz, „Mocne boskie tajemności...” [w:] tegoż, Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne. Kraków 2002, s. 143-241.
Polska sztuka kościelna renesansu i baroku. Tematy i symbole. Pod red. K. Moisan-Jabłońskiej. Kraków 2000-2002.
J. Schulte, „Coć wymyślili ci heretykowie?” Nowe źródła do fraszki „O Łazarzowych księgach” (II 52) Jana Kochanowskiego. „Prace Filologiczne. Seria Literaturoznawcza” 57 (2009), s. 49-66, lub J. Schulte, Jan Kochanowski i renesans europejski. Osiem studiów. Warszawa 2012, s. 11-59.
J. Seibert, Leksykon sztuki chrześcijańskiej. Tematy, postacie, symbole. Przekład D. Petruk. Kielce 2007.
M. Simonetti, Między dosłownością a alegorią. Przyczynek do historii egzegezy patrystycznej. Przekład T. Skibiński. Kraków 2000.
P. Stępień, Z literatury religijnej polskiego średniowiecza. Studia o czterech tekstach: „Kazanie na dzień św. Katarzyny”, „Legenda o św. Aleksym”, „Lament świętokrzyski”, „Żołtarz Jezusow”. Warszawa 2003, s. 221-328 (http://otworzksiazke.pl/ksiazka/z_literatury_religijnej_polskiego_sredniowiecza/).
P. Stępień, Przed prawdziwym wizerunkiem Boga – o pieśni Władysława z Gielniowa „Jasne Krystowo oblicze” [w zbiorze:] „Cantando cum citharista”. W pięćsetlecie śmierci Władysława z Gielniowa. Pod red. R. Mazurkiewicza. Warszawa 2006, s. 23-54 (http://www.al.uw.edu.pl/pliki/publikacje/elektroniczne/P.%20Stepien%20Przed%20prawdziwym...%20Jasne%20Krystowo%20oblicze.pdf).
P. Stępień, Śmiech w czasach ostatecznych. Tematyka religijna w „Figlikach” Mikołaja Reja. Warszawa 2013 (http://otworzksiazke.pl/ksiazka/smiech_w_czasach_ostatecznych).
L. Teusz, Bolesna Muza nie Parnasu góry, ale Golgoty... Mesjady polskie XVII stulecia. Warszawa 2002.
L. Wojciechowski, Drzewo przenajszlachetniejsze. Problematyka Drzewa Krzyża w chrześcijaństwie zachodnim (IV-połowa XVII wieku). Lublin 2003.
S. Zuffi, Nowy Testament. Postacie i epizody. Tłum. E. Maciszewska. Warszawa 2007.