Motywy mitologiczne i biblijne we współczesnych tekstach kultury 3700-MSK-F-MMB
Osoby uczestniczące:
- podczas pierwszego bloku zajęć (3 lub maksymalnie 4) zapoznają się z interdyscyplinarnymi metodami badań literackich, z najważniejszymi praktykami kulturowymi dawnego Rzymu i Grecji na podstawie wybranych opracowań z dziedziny antropologii religii i kultury oraz studiując wybrane fragmenty tekstów źródłowych w przekładzie. Podstawą wstępnej pracy będą opracowania takich autorów jak Erich Auerbach, Roland Auguet, Walter Burkert, Jean Duvignaud, Emile Durkheim, George Frazer, Renee Girard, Pierre Grimal, oraz Claude Levi-Strauss, Michael West. Po zapoznaniu się z przydatnym do wspólnych analiz aparatem pojęć i metodologią badań.
– poznają podstawowe typy intertekstualności (ze szczególnym uwzględnieniem tych zaproponowanych przez G. Genette’a) i nabywają umiejętności identyfikacji znanych sobie motywów antycznych w tekstach nowożytnych na poziomie językowym, literackim i kulturowym
– zapoznają się z antycznymi archetypami postaci, konstruktami opowieści, obyczajami i „zabobonami”, które stały się często wykorzystywanym motywem literackim oraz przetrwały w różnie zmienionych formach do czasów współczesnych;
– nabywają ogólną wiedzę o literaturze dawnej i współczesnej wykorzystującej wątki recepcyjne;
– zapoznają się z dorobkiem literackim wybranych twórców literatury greckiej i rzymskiej (w przekładzie – znajomość greki i łaciny nie jest wymogiem sine qua non) oraz poznają jej wpływ na współczesną literaturę
- Oraz, co jest najistotniejsze dla konwersatorium, badają teksty kultury z XX i XXI wieku (ze szczególnym uwzględnieniem powieści Roberta Gravesa, Miki Waltariego, Natalii Rolleczek, Jadwigi Żylińskiej, Andrzeja Sapkowskiego, Jacka Piekary, Mai Lidii Kossakowskiej oraz filmów i seriali takich jak Armia Boga, Dogma, Constantine, Kaos, Troja i inne) pod kątem obecności różnych wariantów recepcji kultury antycznej.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza: osoba po ukończeniu kursu zna i rozumie:
KW_01 w stopniu zaawansowanym wybrane fakty, zjawiska i teorie dotyczące różnorodnych form kultury i praktyk społecznych oraz systemów religijnych
KW_02 w stopniu zaawansowanym wybraną terminologię oraz metodologię badań w zakresie nauk o kulturze i religii
KW_06 w stopniu zaawansowanym wybrane narzędzia i metody analizy tekstów kultury
KW_18 złożone uwarunkowania wybranych zjawisk społeczno-kulturowych, ze szczególnym uwzględnieniem cyfryzacji, wielokulturowości, sekularyzacji, nowych tożsamości i polaryzacji dyskursu publicznego
KW_19 konieczność i możliwości określenia obszarów badań wspólnych dla różnych dyscyplin w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych, a także możliwe ograniczenia badań międzydziedzinowych
KW_20 wzajemne powiązania nauki, humanistyki i działań artystycznych
Umiejętności: po zakończeniu kursu Absolwent_ka potrafi:
K_U01 wykorzystać posiadaną wiedzę w zakresie wybranych dyscyplin nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych, aby formułować i rozwiązywać złożone i nietypowe problemy i pytania badawcze dotyczące dylematów współczesnej cywilizacji
K_U02 rozwiązywać złożone problemy oraz analizować zjawiska i teksty kultury za pomocą właściwie dobranych metod i narzędzi badawczych, w tym metod i narzędzi interdyscyplinarnych
K_U03 analizować i interpretować teksty literackie za pomocą właściwie dobranych narzędzi, w odniesieniu do wybranych teorii literatury, kontekstów oraz zjawisk kulturowych
K_U04 dokonać analizy różnych dzieł sztuki w za pomocą właściwie dobranych narzędzi oraz w odniesieniu do kontekstu kulturowego
Kompetencje społeczne: osoba po ukończeniu kursu jest gotowa do
K_K02 przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec różnych zjawisk i dylematów współczesnego świata oraz uznawania znaczenia wiedzy o charakterze interdyscyplinarnym w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych
K_K07 zaangażowania w dialog społeczny i międzykulturowy ze zrozumieniem i poszanowaniem różnorodności kultur i praktyk społecznych
K_K03 zasięgania opinii ekspertów w przypadku trudności z samodzielnym rozwiązaniem problemu podczas badania zjawisk wymagających odniesienia do wiedzy i narzędzi w zakresie wielu dyscyplin naukowych
Kryteria oceniania
Na bieżąco sprawdzana jest znajomość wymaganych zagadnień (podawanych z minimum 7–14 dniowym wyprzedzeniem), stopień zrozumienia fragmentów tekstu i umiejętność analizowania go za pomocą narzędzi badawczych poznanych podczas pierwszych 3 lub 4 spotkań. Brana jest pod uwagę aktywność (przygotowanie indywidualne) na zajęciach a także jakość przygotowanej prezentacji zaliczeniowej.
Limit nieobecności: 2
Limit możliwy do zaliczenia dodatkowymi zadaniami: łącznie 4
Powyżej 4 nieobecności: zajęcia niezaliczone
Literatura
Podstawowa literatura przedmiotu:
Auerbach, E., Mimesis. Rzeczywistość przedstawiona w literaturze Zachodu
Auguet, R. Cruelty in the ancient Roman world
Burkert, W. Stwarzanie świętości
Collins, D. Magic in the ancient Greek world
Czerwiński, M., Magia, mit i fikcja
Duvignaud, J., Dar z niczego. Szkic o antropologii daru
Girard, R. Sacrum i przemoc
Grimal, P., Słownik mitologii greckiej i rzymskiej
Kocur, M. We władzy teatru
Propp, W., Morfologia bajki
West, M. Wschodnie oblicze Helikonu
Prace zbiorowe: (wybrane rozdziały)
Antropologia Antyku Greckiego
Antropologia Kultury
Teksty źródłowe:
Robert Graves – Ja, Klaudiusz
Maja Lidia Kossakowska – Żarna Niebios
Jacek Piekara, Damian Kucharski – Necrosis. Przebudzenie
Natalia Rolleczek – Świetna i Najświetniejsza
Andrzej Sapkowski – Trylogia Husycka
Jadwiga Żylińska – Amazonki, Kapłanki, Czarownice
Mika Waltari – Egipcjanin Sinuhe
Filmy i seriale:
Armia Boga
Constantine
Dogma
Kaos
Troja
Lista może ulec zmianie w zależności od preferencji i dodatkowych propozycji Osób uczestniczących. Możliwe zmiany obejmują tylko materiał filmowy. Lektury obowiązkowe z listy tekstów literackich są obowiązkowe.