Czym jest kontekst w perspektywie Wschód–Zachód? 3700-MSK-F-KPWZ
Kontekst jest kluczowy dla zrozumienia i interpretacji informacji, ponieważ pomaga nam uwzględnić wszystkie istotne czynniki, które mogą wpływać na znaczenie. Zajęcia dotyczą zagadnień komparatystycznych o kontekstualności na Zachodzie w postmodernizmie oraz kontekstualności na Wschodzie w relacjonalizmie. Fokusem staje się wpływ zasady zróżnicowania na konteksty Zachodu i Wschodu. Pod tym kątem rozważamy ujęcie kontekstów socio-kulturowych, obejmujących wartości, przekonania, tradycje i zwyczaje danej grupy kulturowej, jak również specyficzne warunki społeczne, w których coś się dzieje. Uwzględniane są również konteksty historyczne odnoszące się do wydarzeń i warunków historycznych, które wpływają na znaczenie i interpretację.
W kulturach wschodnich kontekst sytuacyjny i relacyjny jest kluczowy. Tymczasem w klasycznych/substancjalnych kulturach zachodnich komunikacja jest bardziej skoncentrowana na treści niż na kontekście. Znaczenie komunikatu jest zazwyczaj jasne i bezpośrednie, niezależnie od sytuacji. Jednak w postmodernizmie znaczenie jest zawsze zależne od kontekstu, w którym jest interpretowane. Więc kontekst staje się niezbędnym elementem w uwzględnieniu sytuacji.
Celem zajec jest uświadomienie sobie, że uczestnictwo w innej kulturze może być procesem świadomym, ale wymagającym określonych kompetencji. Kulturowe spojrzenie na nową rzeczywistość – jako na całościowy system innych norm, wartości, zachowań i kompetencji - ma pomóc studentom w radzeniu sobie z różnymi poziomami szoku kulturowego i problemami w adaptacji, w łatwiejszym (świadomym) poruszaniu się po nieczytelnych dla nich regułach obcej kultury.
Poszczególne cywilizacje Zachodu i Wschodu ujmowane są w następujących kontekstach:
1) społeczeństwo (kontekst więzi społecznych − polityka, prawo, wspólnota itd.),
2) gospodarka (kontekst więzi ekonomicznych − gospodarka, ekonomika),
3) psychosomatyczne aspekty jednostki (kontekst więzi pokrewieństwa, psychosomatyki, zdrowia jednostki - rodzina, zdrowie),
4) życie duchowe (kontekst więzi duchowych: edukacja, religia, filozofia, sztuka itd.).
5) Program przewiduje interaktywne sposoby nauczania (utworzenie, wspólnie ze studentami, interaktywnych kompendiów naukowych, edukacyjnych stron internetowych, opracowanie przez studentów projektów multimedialnych, realizacja studenckiej działalności badawczej i projektowej, prowadzenie szkoleń z komunikacji itp.).
Współpraca na zajęciach charakteryzuje się następującymi cechami:
1) otwartość, rozumianą w aspekcie policentrycznym, który uwzględnia perspektywy różnych cywilizacji.
2) interaktywność, jej mechanizmami są: wielopodmiotowość, dekonstrukcja i dialog. Założeniem interakcji aktorów jest spotkanie przedstawicieli różnych cywilizacji, z tego względu uczestnikami są polscy studenci. To oni jako strona przyjmująca, pomagają cudzoziemcowi adaptować się w Polsce. Zarazem nabycie w praktyce umiejętności komunikacji międzycywilizacyjnej umożliwia polskim studentom i naukowcom aktywność w kontaktach międzynarodowych.
3) interdyscyplinarność, uwzględniająca różne obrazy świata, czyli kultury. Praca nad rozwiązywaniem problemu naukowego toczy się z uwzględnieniem interdyscyplinarności: w gronie naukowców, kół badawczych, przy tworzeniu projektów.
4) innowacyjność, która oznacza otwarcie nowych perspektyw dla poszukiwania wiedzy w procesie umiędzynarodowienia.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie
K_W01 rodzaje oraz specyfikę przedmiotowej i metodologicznej dyscyplin, które dotyczą studiów nad kulturą
K_W05 teorie i metodologie dyscyplin, które zajmują się studiami nad kulturą
K_W06 powiązania między dyscyplinami humanistycznymi oraz specyficzne zależności między poszczególnymi dyscyplinami, które dotyczą studiów nad kulturą; nabył podstawy podejścia interdyscyplinarnego w studiach kulturoznawczych
K_W11 współczesne kierunki rozwoju badań nad kulturą
K_W12 najnowsze osiągnięci w zakresie wypracowania metod badań interdyscyplinarnych w kulturoznawstwie i możliwych kierunków rozwoju tych badań
K_W15 podstawowe metody analizy właściwe antropologii kulturowej, w tym najważniejsze teorie i tradycje poszczególnych szkół powstałych w trakcie rozwoju tej dyscypliny
K_W16 podstawowe zasady z zakresu prawa autorskiego
K_W19 zależności między rozwojem kultury a przemianami społecznymi
Umiejętności: absolwent potrafi
K_U03 opracować i przedstawić recepcję dzieła kultury antycznej w epokach późniejszych
K_U04 interpretować dzieło sztuki wizualnej, także w kontekście innych źródeł z danej epoki
K_U05 zdobyć umiejętności badawcze pozwalające na formułowanie i rozwiązywanie problemów badawczych w zakresie kulturoznawstwa; potrafi w tym celu przeprowadzić podstawowe analizy z wykorzystywaniem interdyscyplinarnych metod i narzędzi badawczych
K_U06 zastosować w rozwiązywaniu problemów i opracowywaniu tematów badawczych podstawowe ujęcia teoretyczne i paradygmaty właściwe wiedzy o kulturze, w tym antropologii kulturowej, filologii, historii i semiotyce kultury
K_U07 uczestniczyć w dyskusji na tematy kulturoznawcze, w tym przedstawiać logiczną argumentację i wyciągać krytyczne wnioski
K_U08 zaprezentować wyniki samodzielnej analizy prostego problemu badawczego w formie pisemnej i ustnej
K_U11 samodzielnie wyodrębnić podstawowe tezy wysłuchanej prezentacji / przeczytanego tekstu w języku polskim oraz w wybranym języku Śródziemnomorza
K_U13 przygotować prezentację pisemną oraz ustną z uwzględnieniem różnych potrzeb potencjalnych odbiorów, posługując się podstawowymi narzędziami cyfrowymi oraz przydatnymi do tych celów zasobami Internetu.
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do
K_K01 uświadomienia sobie potrzeby i zasady pracy zespołowej w grupie interdyscyplinarnej
K_K02 uświadomienia sobie dynamicznego rozwoju kultury i pojawiania się nowych metod i paradygmatów badawczych
K_K04 realizowania planu pracy własnej, będącej wkładem w dane zajęcia, zgodnie z wytycznymi prowadzącego
K_K05 uświadomienia sobie znaczenia dziedzictwa antyku w kulturze Europy
K_K06 zrozumienia zasady tolerancji i różnic kulturowych
K_K07 zrozumienia podstawowych wyzwań związane z badaniem kultury i relacji międzycywilizacyjnych
K_K10 aktywnego uczestnictwa w dyskusji w języku polskim oraz wybranym języku Śródziemnomorza, szanując poglądy partnerów
K_K11 aktywnego śledzenia wydarzenia kulturalne w Polsce i na świecie
Kryteria oceniania
Metody oceny oparte na kryterium punktacji. Ocena referatów, aktywności (idee, argumentacja) i obecności studentów na zajęciach. Kryteria oceniania przewidują dwa aspekty:
I ASPEKT to przyswojenie wiedzy, punktowane przez system ocen.
II ASPEKT to praktyczne stosowanie wiedzy przez wchodzenie w relacje wielokulturowe i tworzenie więzi z innymi uczestnikami programu. Punktowane będą umiejętności wyróżniane na czterech płaszczyznach:
• zarządzanie wiedzą przyswojoną w procesie dydaktycznym; twórcze podejście do problemu
• komunikacja transcywilizacyjna
• organizacja wiedzy i grupy
• umiejętności związane z koordynacją psychofizycznych funkcji organizmu człowieka.
Dopuszczalna liczba nieobecności – 3
Literatura
Appadurai A. Nowoczesność bez granic. Kulturowe wymiary globalizacji, przekład i wstęp Pucek Z., Kraków 2005.
Berger P.L., Luckmann Th., Społeczne tworzenie rzeczywistości, Warszawa 1983.
Bhabha, Homi K., Miejsca kultury, przekład T. Dobrogoszcz, Wyd. Uniw. Jagiellońskiego, Kraków 2010.
Bassnett,S., Przekład i Postkolonializm.„Przekładaniec” nr 33/2016, s. 7–25.
Baudrillard J. Symulakry i symulacja,przeł. S. Królak,. Sic!, Warszawa 2005.
Derrida J., Różnia (différance), tłum. J. Skoczylas w: Drogi współczesnej filozofii, red. M. Siemek, Czytelnik, Warszawa 1978, s. 374-411.
Jameson Fr.(2009) The Cultural Turn: Selected Writings on the Postmodern, 1983-1998, Verso, London & New York.
Jullien Fr., Book Of Beginnings. Yale Univ.Press 2015.
Jullien Fr., Drogą okrężną i wprost do celu. Strategie sensu w Chinach i Grecji, Kraków 2006.
Kubiaczyk, F. W labiryntach kulturowej hybrydowości. Studia Europaea Gnesnensia,nr 4/2011, s.330–337.
Lyotard J-Fr., The Differend. Phrases in Dispute. Manchester UnivPress 1988.
Lyotard J-Fr.,.Kondycja ponowoczesna, tlum.M.Kowalska, J.Migasiński, Aletheia 1997.
Many Globalizations: Cultural Diversity in the Contemporary World ed.by Berger P. L. and Huntington S.P., Oxford Univ.Press 2002.
Patai R., The Arab Mind, Hatherleigh Press, 2002.
Postmodernizm.Antologia przekładów. red.R.Nycz, Baran i Suszczyński.Kraków 1998.
A Postmodern Reader, ed.by Natoli J.i Hutcheon L., New YorkPress 1993.
Salman Rushdie, Wschód, Zachód, Rebis 1997.