Z dziejów pisma (I) – starożytność 3700-MSK-F-DP-1
Celem przedmiotu jest przedstawienie historii pisma od czasów najdawniejszych, tj. momentu kształtowania się w IV tys. p.n.e., najwcześniejszych jeszcze przedklinowych systemów oraz systemów pisma używanego w Egipcie poprzez pojawienie się alfabetu/-ów aż do przełomu starożytności i wieków średnich. Omawiane będą systemy pisma starożytnego Bliskiego Wschodu (Mezopotamia i Iran, Egipt, Lewant, Anatolia), Italii i Iberii. Szczególną uwagę przykłada się do historii pisma używanego na terenie Grecji (sylabariusze egejskie), a zwłaszcza do rozwoju alfabetu greckiego i powstałego na jego bazie alfabetu łacińskiego.
Wykład ma za zadanie przedstawienie niezbędnych informacji koniecznych do bardziej praktycznych zajęć, prowadzonych w trybie konwersatorium.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Efekty kierunkowe:
student
- w stopniu zaawansowanym zna i rozumie wybrane fakty i zjawiska w zakresie znajomości kultur i systemów religijnych krajów basenu Morza Śródziemnego (K_W01; P6S_WG),
- w stopniu zaawansowanym zna i rozumie wybrane zagadnienia i zjawiska dotyczące recepcji kultury antyku oraz szeroko pojętego dorobku materialnego i duchowego cywilizacji śródziemnomorskiej (K_W07; P6S_WK),
- potrafi formułować wypowiedzi pisemne i ustne z użyciem terminologii z zakresu nauk o kulturze i religii i/lub literaturoznawstwa oraz innych dyscyplin stanowiących istotny kontekst dla badań kulturowych i literaturoznawczych (K_U07; P6S_UW),
- jest gotów do przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie dziedzictwa kulturowego wybranego regionu w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych (K_K02; P6S_KK).
Efekty przedmiotowe:
student
- w stopniu zaawansowanym zna i rozumie wybrane fakty i zjawiska w zakresie systemów pisma krajów basenu Morza Śródziemnego,
- potrafi formułować wypowiedzi pisemne i ustne z użyciem terminologii z zakresu grammatologii,
- jest gotów do przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec zjawisk kultury oraz uznawania znaczenia wiedzy w zakresie różnorodności systemów pisma.
Kryteria oceniania
Ocena odbywa się na podstawie aktywności studenta podczas zajęć oraz spełniającej wymogi akademickie pracy semestralnej, poświęconej wybranemu zagadnieniu.
Dopuszczalne są 2 nieobecności na zajęciach
Literatura
Lektura obowiązkowa:
1. D. Schmandt-Besserat, Jak powstało pismo, Wydawnictwo AGADE, Warszawa 2007.
2. M. Kuckenburg, Pierwsze słowo, PIW, Warszawa 2006.
3. H. Rogers, Writing Systems. A Linguistic Approach, Blackwell Publishing 2005.
Literatura uzupełniająca (wybór):
1. P. Daniels & W. Bright (edd.), The World Writing Systems, OUP 1996.
2. P. Daniels, Scripts of Semitic Languages [w:] The Semitic Languages (ed. R. Hetzron), Routledge, London and New York 1997, pp. 16-45.
3. D. Diringer, Alfabet czyli klucz do dziejów ludzkości, PIW, Warszawa 1972.
4. C.B.F. Walker, Pismo klinowe, Wydawnictwo RTW, Warszawa 1998.
5. W.V. Davies, Egipskie hieroglify, Wydawnictwo RTW, Warszawa 1998.
6. J. Chadwick, Pismo linearne B i pisma pokrewne, Wydawnictwo RTW, Warszawa 1998.
7. L.H. Jeffery, The Local Scripts of Archaic Greece, OUP Oxford 1961 (Oxford 1990, revised edition with a supplement by A. W. Johnston).
8. D. Urbanová Václav Blažek, Národy starověké Itálie, jejich jazyky a písma, Host – vydavatelství, Brno 2008.
9. A. Gieysztor, Zarys dziejów pisma łacińskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, wyd. II, Warszawa 2009.
Studenci otrzymywać będą na bieżąco materiał do omawiania na zajęciach.