Narracja choroby w literaturze włoskiej 3700-KSM-NCLW-KON-IT
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z teorią narracji choroby na podstawie włoskich powieści. W tych narracjach utrata zdrowia jest ukazana często jako doświadczenie radykalnie zmieniające egzystencję jednostki, wpisujące się w koncepcję „sytuacji granicznej” Karla Jaspersa. W pierwszej części kursu zostaje omówiona specyfika patografii jako gatunku, z uwzględnieniem jej hybrydycznego charakteru – łączącego elementy autobiografii, dokumentu i refleksji egzystencjalnej. Narracje te ukazują chorobę jako proces, doświadczenie dynamiczne i wielowymiarowe, a zarazem głęboko indywidualne. Szczególna uwaga zostaje poświęcona analizie metafor choroby, które pełnią funkcję narzędzi poznawczych i interpretacyjnych. Kolejne zagadnienie zaplanowane do omówienia w trakcie zajęć to związek między pisaniem a terapią: okazuje się, że – mimo destrukcyjnego charakteru utraty zdrowia – możliwe jest twórcze przetworzenie tego doświadczenia – szczególnie poprzez narrację. W części drugiej kursu zostają zanalizowane konkretne patografie z literatury włoskiej.
Zakres tematyczny:
1) Patografie i ich specyfika
2) Rodzaje narracji o chorobie
3) Medyna narracyjna
4) Metaforyzacja choroby
5) Choroba Alzheimera
6) Pandemie i Covid
7) Depresja
8) Kancerografie
9) Pisanie a terapia
10) Pacjenci i lekarze pisarzy
|
W cyklu 2026Z:
Celem przedmiotu jest zapoznanie studentów z teorią narracji choroby na podstawie włoskich powieści. W tych narracjach utrata zdrowia jest ukazana często jako doświadczenie radykalnie zmieniające egzystencję jednostki, wpisujące się w koncepcję „sytuacji granicznej” Karla Jaspersa. W pierwszej części kursu zostaje omówiona specyfika patografii jako gatunku, z uwzględnieniem jej hybrydycznego charakteru – łączącego elementy autobiografii, dokumentu i refleksji egzystencjalnej. Narracje te ukazują chorobę jako proces, doświadczenie dynamiczne i wielowymiarowe, a zarazem głęboko indywidualne. Szczególna uwaga zostaje poświęcona analizie metafor choroby, które pełnią funkcję narzędzi poznawczych i interpretacyjnych. Kolejne zagadnienie zaplanowane do omówienia w trakcie zajęć to związek między pisaniem a terapią: okazuje się, że – mimo destrukcyjnego charakteru utraty zdrowia – możliwe jest twórcze przetworzenie tego doświadczenia – szczególnie poprzez narrację. W części drugiej kursu zostają zanalizowane konkretne patografie z literatury włoskiej. |
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Po ukończeniu przedmiotu student:
- ma uporządkowaną, pogłębioną, szczegółową wiedzę na temat narracji choroby/illness narrative (K_W02, K_W03, K_W04).
- potrafi samodzielnie interpretować i analizować teksty literackie i utwory filmowe (po włosku) uwzględniając relacje między medycyną i narracją (K_W02, K_W03, K_U01, K_U02).
- potrafi prezentować wybrane zagadnienie korzystając z własnych notatek (K_W04, K_U01, K_K05)
- swobodnie komunikować się w obrębie tematyki kursu (K_U01, K_U02, K_K04, K_K05)
- wykorzystuje wiedzę o kulturze danego obszaru językowego, zdobytą na zajęciach (K_W04, K_U01, K_U02, K_K02, K_K04).
- identyfikuje własny styl uczenia się i wybiera sposoby dalszego samokształcenia (K_U05, K_K02, K_K04, K_K05).
Odniesienie do efektów kształcenia programu studiów:
Wiedza: absolwent zna i rozumie w pogłębionym stopniu:
K_W02, K_W03, K_W04
- trendy rozwojowe i powiązania dyscyplin naukowych z zakresu kulturoznawstwa oraz związane z nimi współczesne metodologie
i terminologie./ P7S_WG
- zaawansowane metody analizy i interpretacji wytworów kultury oraz wybranych tradycji, teorii i szkół badawczych./ P7S_WG
- zagadnienia wokół kultury i języka wybranego regionu Śródziemnomorza, i przez to może się specjalizować w wiedzy o danym regionie; dostrzega historyczne i współczesne związki oraz interakcje w obrębie kultur Śródziemnomorza./ P7S_WG
Umiejętności: absolwent potrafi:
K_U01, K_U02, K_U05
- samodzielnie formułować problemy badawcze, dokonuje właściwego doboru źródeł, przeprowadza ich krytyczną analizę i ocenę według przyjętych kryteriów, potrafi dostosować metodologię do przedmiotu badań, formułuje wnioski ze świadomością różnych punktów widzenia, potrafi prezentować wyniki swoich badań, wykorzystując nowoczesne narzędzia techniczne i multimedialne/ P7S_UW
- przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację wybranych wytworów i zjawisk kultury oraz ich ocenę, a także określić ich oddziaływanie w procesie historycznokulturowym; wykorzystuje przy tym skutecznie technologie informacyjno-komunikacyjne, w tym narzędzia cyfrowe przydatne w pracy badawczej/ P7S_UW
- zaplanować i realizować proces własnego rozwoju i uczenia się oraz ukierunkowywać proces uczenia się innych poprzez planowanie pracy zespołowej./ P7S_UU
Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do:
K_K02, K_K04, K_K05
- przyjęcia odpowiedzialności za zachowanie i rozwijanie kultury, inicjuje działania uwzględniające potrzeby środowiska społecznego w sposób kreatywny./ P7S_KO
- świadomego uczestnictwa w życiu kulturalnym i korzystania z jego różnych form./ P7S_KR
- uczestnicząc w dyskusji, jest gotów do okazania szacunku wobec poglądów partnerów i do użycia argumentów merytorycznych; jest gotów do przyjęcia zasad tolerancji i różnic
kulturowych/ P7S_KR
Kryteria oceniania
Ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność) – 50%;
Prezentacje – 50%.
W trakcie zajęć przeprowadzana będzie również kontrola obecności (dopuszczalne są 2 nieobecności w semestrze – ponadwymiarowe, dopuszczalne w ramach studiów, należy zaliczyć indywidualnie na podst. dodatkowej pracy bądź prezentacji).
Literatura
Annicchiarico M. (2022), I cura cari, Einaudi, Torino.
Austin M., (2010), Useful Fictions. Evolution, Anxiety, and the Origin of Literature, University of Nebraska Press, Lincoln (NE)-London.
Calabre S., Presente e future della Narrative Medicine (2021), in Serkowska H. e Villani P. (a cura di), PerdutaMente. Vecchiaia e declino cognitivo tra scienza e letteratura, Franco Angeli, Milano, pp. 29-47.
Charon R. (2019), Medicina narrativa. Onorare le storie dei pazienti, Raffaello Cortina Editore, Milano.
Cometa M. (2017), Perché le storie ci aiutano a vivere. La letteratura necessaria, Raffaello Cortina Editore, Milano.
Frank A. (2022), Il narratore ferito. Corpo, malattia, etica, Einaudi, Torino.
Hunsaker Hawkins A. (1999), Reconstructing Illness. Studies in Pathography, 2a edizione, Purdue University Press, West Lafayette.
Kleinman A. (1988), The Illness Narratives: Suffering, Healing, and the Human Condition, Basic Books, New York.
Pagano F. (2013), Perdutamente, Giunti, Firenze.
Pomella A. (2018), L’uomo che trema, Einaudi, Torino.
Serkowska H. (2018), Co z tą starością? Obrazy starości z chorobą i domów opieki, Wydawnictwo Naukowe UMK, Toruń.
Serkowska H. e Villani P. (a cura di) (2021), PerdutaMente. Vecchiaia e declino cognitivo tra scienza e letteratura, Franco Angeli, Milano.
Sontag S. (1979), Malattia come metafora, Einaudi, Torino.
Tessitore A. (2021), Le Demenze nella prospettiva delle scienze neurologiche, in Serkowska H. e Villani P. (a cura di), PerdutaMente. Vecchiaia e declino cognitivo tra scienza e letteratura, Franco Angeli, Milano, pp. 140-153.
Trevi E. (2020), Due vite, Neri Pozza, Vicenza.
Woolf V. (2024), Sulla malattia, Lindau, Torino.
Uwagi
|
W cyklu 2026Z:
Przedmiot na poziomie językowym B2. |