Podróż śródziemnomorska - doświadczenie egzystencjalne, fakt kulturowy, przedmiot badań 3700-KON50-AL
Przedmiotem konwersatorium jest podróż środziemnomorska (m.in. grecka i włoska) realna i imaginacyjna, traktowana jako fakt z zakresu geografii kulturowej XIX i XX wieku oraz motyw w literaturze i sztuce polskiej i europejskiej. Będą nas interesowały formy pisarstwa związanego z podróżą, ale także interdyscyplinarne metody opisu podróży jako struktury mitycznej, faktu biograficznego i egzystencjalnego, społecznego i historycznego, antropologicznego oraz artystycznego.
W centrum naszego zainteresowania znajdą się zapisy podróży w literaturze i sztuce XIX i XX wieku, ale odwoływać się będziemy do bogatej, sięgającej starożytności tradycji podróżopisarstwa po obszarze Śródziemnomorza. Dominującym tematem konwersatorium stanie się podróż grecka, którą skonfrontujemy z podróżami po innych obszarach śródziemnomorskich.
Ważnym wątkiem zajęć stanie się refleksja metodologiczna nad badaniem podróży.
Proponowane zagadnienia:
1. Mity antyczne związane z podróżą i wędrówką; ich współczesne wersje (np. Odys, Argonauci, Orfeusz).
2. Starożytna tradycja podróżopisarstwa (Herodot, Pauzaniasz) i jej nowożytne echa.
3. Próby typologii podróży (historyczne, ponadhistoryczne).
4. Podróż jako motyw literacki XVIII – XXI w.
5. Geografia kulturowa romantyzmu i naszej współczesności.
6. Literatura podróżnicza – specyfika literacka.
7. Czy istnieje gatunek „podróży greckiej”?
8. Problemy metodologiczne interdyscyplinarnego badania podróży i podróżopisania.
9. Zapisy podróży w brulionach i tekstach „niegotowych”.
10. Topika miast w podróżach nowożytnych (Ateny, Rzym, Konstantynopol).
11. Blogi i inne formy dokumentowania podróży jako zjawiska społeczne i kulturowe.
Część zagadnień omawiana będzie na kilku zajęciach.
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Po ukończeniu zajęć student:
K_W15 ma podstawową wiedzę na temat współczesnego życia kulturalnego w Polsce i Europie;
K_U01 potrafi selekcjonować oraz interpretować informacje pochodzące z różnych źródeł tekstowych, ikonograficznych, elektronicznych;
K_U02 potrafi dokonywać analizy tekstów artystycznych, filozoficznych i socjologicznych za pomocą odpowiednich narzędzi badawczych oraz prezentować wyniki swych prac
K_U06 potrafi zastosować uzyskaną wiedzę teoretyczną w działaniach kulturowych o charakterze społecznym;
K_K09 czynnie uczestniczy w życiu kulturalnym i społecznym, wyzyskując wszelkie formy medialne, artystyczne i naukowe.
Kryteria oceniania
- Aktywność na zajęciach.
- Przygotowanie prezentacji na wybrany temat.
- Dopuszcza się możliwość przeprowadzenia pod koniec semestru ustnego kolokwium zaliczeniowego.
Literatura
- Obrazy drogi w literaturze i sztuce, pod red. J. Adamowskiego i K. Smyk, Lublin 2012.
- D. Kozicka, Wędrowcy światów prawdziwych: dwudziestowieczne relacje z podróży, Kraków 2003.
- P. Kowalski, Odyseje nasze byle jakie: droga, przestrzeń i podróżowanie w kulturze współczesnej, Wrocław 2002.
- A. Mączak, Odkrywanie Europy. Podróże w czasach renesansu i baroku, Gdańsk 1998.
- S. Burkot, Polskie podróżopisarstwo romantyczne, Warszawa 1988.
- Under Eastern Eyes. A Comparative Introduction to East European Ravel Writing on Europe, ed. W. Bracewell, A. Drace – Francis, Budapest – New York, 2008 (East Looks West, vol. 2).
- O. Płaszczewska, Wizja Włoch w polskiej i francuskiej literaturze okresu romantyzmu (1800-1850), Kraków 2003.
- S. Bassnett, Travel writing and gender, in: P. Hulme, T. Youngs, The Cambridge Companion to Travel Writing, Cambridge University Press 2002, pp. 225-241.
- S. Foster, S. Mills, An Anthology of Women's Travel Writing, Manchester 2002.
- Dziedzictwo Odyseusza. Podróż, obcość i tożsamość, identyfikacja, przestrzeń, red. M. Korytowska, O. Płaszczewska, Kraków 2007.
- W. Machowski, Śladami Pauzaniasza. Podróż po starożytnej Grecji, Kraków 2013
- H. Angelomatis-Tsougarakis, The Eve of the Greek Revival. British Travellers’ Perceptions of Early Nineteenth-Century Greece, London and New York 1990.
- R. Eisner, Travelers to an Antique Land. The History and Literature of Travel to Greece, Ann Arbor 1991.
- O. Augustinos, French Odysseys. Greece in French Travel Literature from the Renaissance to the Romantic Era, Baltimore and London 1994.
- R. Stoneman, A Literary Companion to Travel in Greece, Malibu 1994.
-F. M. Tsigakou, The Rediscovery of Greece. Travellers and Painters of the Romantic Era, London 1981.
- P. Kordos, Dwudziestowieczna Grecja oczami polskich podróżników, Warszawa 2009.
- Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, pod red. nauk. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, J. Ławskiego, K. Tomaszuk, Warszawa 2007.
- P. G. Adams, Travelers and Travel Liars. 1660 – 1800, Berkeley and Los Angeles 1962.
- H. Głębocki, Zaginiony raptularz Juliusza Słowackiego z podróży na Wschód (1836-1837) – odnaleziony po 70 latach w zbiorach rosyjskich, "Pamiętnik Literacki" 2011, z. 2, s. 143-164.
- O. Jurewicz, Greckie peregrynacje Juliusza Słowackiego, „Meander” 1959, nr 4-5.
- M. Kalinowska, Juliusza Słowackiego „Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu”. Glosy, Gdańsk 2011.
- J. Kieniewicz, Słowacki orientalny, w: Słowacki współczesny, red. M. Troszyński, Warszawa 2000, s. 60-70.
- L. Libera, Juliusza Słowackiego „Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu”, Poznań 1993.
- R. Przybylski, Podróż Juliusza Słowackiego na Wschód, Kraków 1982.
- Z. Herbert, Labirynt nad morzem, Warszawa 2000.