Translatorium 2 3700-FN-3-TR2-25
Zajęcia stanowią kontynuację i uzupełnienie wprowadzenia do podstaw translatoryki jako dyscypliny akademickiej oraz zapoznają z elementami
warsztatu tłumacza (translatoryka stosowana) z języka nowogreckiego na polski i odwrotnie. Nacisk położony jest na przekład tekstu literackiego
(analiza tłumaczeń z języka nowogreckiego na polski i polskiego na nowogrecki) oraz na próby indywidualnych przekładów średnio trudnych
tekstów z nowogreckiego na polski.
1. Zajęcia organizacyjne (wymagania, tryb pracy, plan zajęć, sposób zaliczenia); omówienie literatury przedmiotu i pomocy. Rozdanie
fragmentów tekstów do pracy własnej).
2–3. Wprowadzenie do teorii przekładu (wielość ujęć).
4–5. Przedstawienie szczególnych trudności, z jakimi spotyka się tłumacz z języka greckiego w związku z diglosją (katarewusa, demotyk),
wpływami greki antycznej i dialektów, w tym języka cypryjskiego;
6. Dyskusja nad tym, czym jest przekład (sztuka, nauka, rzemiosło); Czy można wierzyć tłumaczeniom maszynowym (np.
translate.Google.com)? Jak i na ile może w przekładzie tekstu artystycznego (poezja) pomóc AI.
7-8. Wspólna lektura (przekład filologiczny) wybranych wierszy Konstandinosa Kawafisa oraz dyskusja nad różnymi przekładami tych wierszy
na język polski.
9. Próba analizy porównawczej wiersza Szymborskiej i przekładów nowogreckich.
10–12. Próba skonfrontowania bestiarium z opowiadań Sapkowskiego i jego nowogreckich odpowiedników.
13–14. Przykłady trudności związanych z przekładem przysłów, idiomów i dialektalizmów oraz strategii ich rozwiązywania;
Nakład pracy studenta:
30 godz. obecności i udziału w zajęciach;
ok. 15-20 godz. pracy własnej (przygotowanie do zajęć, w tym lektury, własna próba przekładu).
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu:
Wiedza: absolwent/-ka:
- posiada elementarną wiedzę o podstawowych definicjach, terminologii i kierunkach translatoryki jako dyscypliny akademickiej, zwł. jako
dyscypliny stosowanej
- nabywa podstawową wiedzę o zróżnicowaniu języka greckiego i etapach jego rozwoju;
- rozpoznaje podstawowe strategie tłumacza w analizowanych tekstach.
K_W07 i K_W10 [P6S_WK]
Umiejętności: absolwent/-ka potrafi:
- na podstawie zdobytej wiedzy krytycznie ocenić zalety i/lub wady analizowanego przekładu literackiego; twórczo rozwiązywać złożone i
niestandardowe problemy, dobierając właściwe źródła i informacje
K_U01 [P6S_UW]
- analizować i interpretować teksty literackie, również w języku nowogreckim, wykorzystując adekwatnie dobrane narzędzia badawcze
K_U03 [P6S_UW]
- uczestniczyć w dyskusji dotyczącej zjawisk i tekstów literackich, docelowo również w języku nowogreckim, podejmując polemikę z
opiniami innych z poszanowaniem dla odmiennych stanowisk
K_U07 [P6S_UK]
- formułować ustnie lub na piśmie problemy badawcze i praktyczne związane z techniką przekładu, z wykorzystaniem różnych źródeł i
krytycznym powołaniem się na literaturę przedmiotu.
- prezentować wyniki samodzielnej próby przekładu tekstu nowogreckiego i uzasadnić wybór strategii translatorycznych, posługując się
właściwą terminologią;
K_U05 [P6S_UK]
- dostrzec potrzebę ciągłego dokształcania się i doskonalenia kompetencji zawodowych, zwł. biegłości językowej niezbędnej dla tłumacza;
K_K02 [P6S_UU]
Kompetencje społeczne: absolwent/-ka ma świadomość:
- ograniczonego zakresu własnej wiedzy i umiejętności;
K_K01 [P6S_KK]
- istnienia etycznego wymiaru w badaniach naukowych i własnej pracy oraz potrzeby wzięcia odpowiedzialności za etyczne korzystanie z
aplikacji cyfrowych i pomocy AI, niezbędnej zwł. w odniesieniu do pracy tłumacza;
K_K07 [P6S_KR]
- znaczenia przekładu literackiego we wzbogacaniu kultur narodowych i aktywnym promowaniu kultury Grecji i Cypru także w środowisku
społecznym.
K_K05 [P6S_KO]
Kryteria oceniania
Na zaliczenie na ocenę składają się:
- przygotowanie i aktywność na zajęciach;
- prezentacja na zajęciach indywidualnych prób przekładu (bestiarium, przysłowia, idiomy).
- przygotowanie pisemnej analizy przekładów polskich wybranego/wybranych dowolnie wiersza/wierszy Kawafisa.
semestr letni:
tłumaczenie swojego tekstu indywidualnie jako praca semestralna zaliczeniowa.
Dopuszczalna liczba nieobecności wynosi dwie (w semestrze)
Trzecia i czwarta nieobecność wymagają indywidualnego zaliczenia zajęć (w semestrze)
Pięć i więcej nieobecności powoduje niezaliczenie zajęć i konieczność ich powtarzania (w semestrze)
Literatura
Teksty
Polskie przekłady wierszy Kawafisa:
Kanon. 154 wiersze, tłum. J. Hajduk, wyd. KEW, 2014.
Czekając na barbarzyńców, wiersze wybrane w przekładzie I. Kani, wyd. Austeria, Kraków 2013.
Wiersze wszystkie w przekładzie I. Kani, wyd. Austeria, Kraków 2019.
Wybór wierszy, tłum. Z. Kubiak, PIW, Warszawa 1967.
Poezje wybrane, tłum. Z. Kubiak, wyd. LSW, Warszawa 1979.
Wiersze zebrane, tłum. Z. Kubiak, wyd. PIW, Warszawa 1981.
Wiersze zebrane, tłum. Z. Kubiak, wyd. Res Publica, Warszawa 1992.
Wiersze zebrane, tłum. Z. Kubiak, wyd. Tenten, Warszawa 1995.
Wiersze i proza, tłum. Z. Kubiak, wyd. Świat Książki, Warszawa 2001.
Jeżeli do Itaki wybierasz się w podróż... wiersze wybrane w przekładzie A. Libery, wyd. Znak, Kraków 2011.
Fragmenty tekstów nowogreckich przygotowuje wykładowca.
Literatura przedmiotu – krótki przewodnik bibliograficzny
*zalecane
*Współczesne teorie przekładu. Antologia, Bukowski P., Heydel M. (red.), Kraków 2009.
Kielar B., Zarys translatoryki, Warszawa 2003.
O sztuce tłumaczenia, Rusinek M. (red.), Wrocław 1955.
*O sztuce tłumaczenia 2. Przekład artystyczny, Pollak S. (red.), Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1975.
*Barańczak S., Ocalone w tłumaczeniu. Szkice o warsztacie tłumacza poezji z dołączeniem małej antologii przekładów, Poznań 1992.
Sapir E., Kultura, język, osobowość, Warszawa 1978.
*Steiner G., Po wieży Babel. Problemy języka i przekładu, tłum. O. i W. Kubińscy, Kraków 2000.
Whorf B.–L., Język, myśl i rzeczywistość, Warszawa 2002.
Przekład artystyczny. Problemy teorii i krytyki, Fast P. (red.), Katowice 1991.
Kulturowe i językowe źródła nieprzekładalności, Hejwowski K. (red.), Olecko 2005.
Przekład literacki – Teoria, Historia, Współczesność, Nowicka-Jeżowa A., Knysz-Tomaszewska D. (red.), Warszawa 1997.
Przekładając nieprzekładalne, Kubińscy W. i O., Wolański T.Z. (red.), Gdańsk 2000.
Balcerzan E., Wielojęzyczność literatury i problemy przekładu artystycznego, Wrocław 1984.
Bednarczyk A., Wybory translatorskie. Modyfikacje tekstu literackiego w przekładzie i kontekst asocjacyjny, Łódź 1999.
Dąmbska-Prokop U., Mała encyklopedia przekładoznawstwa, Warszawa 1999.
Konieczna-Twardzikowa J., Przekład JEST, Katowice 2003.
Krysztofiak M., Przekład literacki a translatologia, Poznań 1999.
Lipiński K., Vademecum tłumacza, Kraków 2000.
Pieńkos J., Podstawy przekładoznawstwa. Od teorii do praktyki, Zakamycze 2003.
Pisarska A., Tomaszkiewicz B., Współczesne teorie przekładoznawcze, Poznań 1996.
Tabakowska E., O przekładzie na przykładzie. Rozprawa tłumacza z Europą Normana Daviesa, Kraków 1999.
Tabakowska E., Językoznawstwo kognitywne a poetyka przekładu, Kraków 2001.
Tomaszkiewicz T., Terminologia tłumaczenia, Poznań 2004.
Wojtasiewicz O., Wstęp do teorii tłumaczenia, Warszawa 1996.
Dzierżanowska H., Przekład tekstów nieliterackich, Warszawa 1988.
Kozłowska Z., O przekładzie tekstu naukowego, Warszawa 1995.
Kozłowski S., Co to jest tłumaczenie maszynowe? Internet Archiwe, WaybackMachine; http://kf.mish.uw.edu.pl/kog_seb.pdf
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: