Ogrody zoologiczne 3700-AZm-L3-13-OZ
Przedmiot poświęcony jest ogrodom zoologicznym jako instytucjom, w których przecinają się relacje ludzi, zwierząt, nauki, ochrony przyrody, edukacji, rekreacji, prawa, ekonomii i debaty publicznej. Kurs obejmuje historię ogrodów zoologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem Warszawskiego Zoo, oraz przemiany sposobów organizowania, uzasadniania i postrzegania takich instytucji w Polsce i na świecie.
W trakcie zajęć omawiane są współczesne funkcje ogrodów zoologicznych: ochrona gatunków, edukacja, badania naukowe, rehabilitacja zwierząt, opieka, rekreacja oraz kształtowanie społecznych postaw wobec zwierząt i przyrody. Szczególna uwaga poświęcona jest napięciu między misjami deklarowanymi przez ogrody zoologiczne a ich codzienną realizacją w praktyce instytucjonalnej, opiekuńczej, edukacyjnej i komunikacyjnej.
Kurs pokazuje ogród zoologiczny także jako system organizacyjny. Osoby uczestniczące zapoznają się z wybranymi aspektami pracy ogrodu „od podszewki”: pracą opiekunów zwierząt, edukacją i komunikacją ogrodów, funkcjonowaniem Ptasiego Azylu i Centrum CITES, transportami zwierząt między ogrodami zoologicznymi, zarządzaniem populacjami ex situ oraz pracą z danymi i dokumentami, w tym z informacjami pochodzącymi z systemów ewidencji zwierząt.
Istotną częścią zajęć jest analiza tego, jak zoo komunikuje się z publicznością i jak publiczność patrzy na zwierzęta. Omawiane są m.in. sposoby przedstawiania zwierząt na ekspozycjach, tablicach edukacyjnych i w mediach społecznościowych, reakcje odwiedzających, komentarze i reakcje odbiorców pod postami, narracje o narodzinach i śmierci zwierząt, nadawanie imion jak i odchodzenie od tej praktyki, oraz pytanie, czy zwierzęta w zoo są postrzegane jako konkretne istoty, przedstawiciele gatunków, podopieczni instytucji, element kolekcji czy „eksponaty”.
Zajęcia obejmują również krytykę ogrodów zoologicznych oraz dylematy etyczne związane z utrzymywaniem zwierząt w niewoli. Dyskusje dotyczą m.in. dobrostanu, potrzeb gatunkowych i osobniczych, ograniczeń środowiska zoo, trudności w ocenie dobrostanu na podstawie krótkiej obserwacji, a także warunków, w jakich utrzymywanie zwierząt w ogrodach zoologicznych bywa uzasadniane lub kwestionowane.
Kurs ma charakter wykładowo-ćwiczeniowy. Obejmuje analizę tekstów naukowych i materiałów źródłowych, pracę z dokumentami i danymi, studia przypadku, dyskusje, obserwacje prowadzone na terenie ogrodu zoologicznego oraz spotkania z osobami związanymi z praktyką funkcjonowania zoo. Celem zajęć jest rozwijanie umiejętności krytycznego, wielostronnego i opartego na źródłach analizowania ogrodów zoologicznych jako współczesnych instytucji relacji człowiek–zwierzę.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
KW_04, KW_06, KW_07, KW_08
KU_08
KK_02, KK_04, KK_08
Wiedza: absolwent zna i rozumie
- Rozumie reguły funkcjonowania podstawowych instytucji społecznych: politycznych, gospodarczych, kulturalnych, które zajmują się zwierzętami
- Rozumie rolę mediów w kształtowaniu postaw wobec zwierząt
- Wykazuje się znajomością postaw etycznych i kulturowych wobec zwierząt w historii cywilizacji ze szczególnym uwzględnieniem współcześnie zachodzących przemian
- Rozumie przyrodnicze, ekonomiczne, prawne, społeczne i polityczne uwarunkowania relacji między ludźmi a zwierzętami
Umiejętności: absolwent potrafi
- Potrafi ustawicznie aktualizować i pogłębiać wiedzę oraz doskonalić umiejętności
Kompetencje społeczne: Absolwent jest gotów do
- Jest gotów do merytorycznego argumentowania w debatach naukowych i sporach ideologicznych z poszanowaniem odmiennych poglądów
- Jest gotów do postępowania zgodnie z kodeksem zasad etycznych pracy naukowej i dobrych obyczajów, z poszanowaniem zdrowia własnego i innych oraz własności intelektualnej
- Jest gotów do wykorzystywania umiejętności myślenia dedukcyjnego w analizie zjawisk przyrodniczych i procesów kulturowych
Kryteria oceniania
Ocenie podlegają dwie główne części kursu:
1. Część wykładowa — 50% oceny końcowej
Ocena z części wykładowej jest wystawiana na podstawie krótkiego kolokwium pisemnego lub pracy pisemnej problemowej dotyczącej zagadnień omawianych podczas wykładów. Oceniana jest znajomość podstawowych pojęć i problemów, umiejętność odnoszenia się do literatury i materiałów omawianych na zajęciach, trafność argumentacji oraz zdolność krytycznego analizowania współczesnych funkcji i dylematów ogrodów zoologicznych.
2. Część ćwiczeniowa — 50% oceny końcowej
Ocena z części ćwiczeniowej jest wystawiana na podstawie zadań realizowanych podczas zajęć oraz aktywności. Oceniane są:
- przygotowanie do zajęć i udział w dyskusji;
- wykonanie zadań obserwacyjnych prowadzonych na terenie ogrodu zoologicznego;
- praca z dokumentami, danymi i materiałami źródłowymi;
- analiza wybranych studiów przypadku, np. dotyczących komunikacji zoo, edukacji, dobrostanu, transportów zwierząt lub pracy instytucji;
- jakość krótkich opracowań pisemnych, prezentacji lub materiałów przygotowanych w grupach.
Ocena końcowa jest średnią ważoną oceny z części wykładowej i oceny z części ćwiczeniowej. Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest uzyskanie oceny pozytywnej z obu części kursu.
W przypadku elementów ocenianych punktowo lub procentowo stosuje się następującą skalę:
0–50% — 2
51–60% — 3
61–70% — 3,5
71–80% — 4
81–90% — 4,5
91–95% — 5
96–100% — 5!
W przypadku zadań projektowych, obserwacyjnych, prezentacji, udziału w dyskusji i innych elementów ocenianych jakościowo ocena jest ustalana na podstawie: przygotowania merytorycznego, trafności doboru źródeł, rzetelności wykonania zadania, umiejętności krytycznej analizy, jasności argumentacji, uwzględnienia różnych perspektyw oraz jakości prezentacji wyników pracy.
Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze. Nieobecności na zajęciach prowadzonych poza salą, z udziałem gości lub na terenie ogrodu zoologicznego mogą wymagać uzupełnienia w formie wskazanej przez prowadzące.
Nakład pracy: (Przedmiot ma 30 godzin i 2 ECTS zgodnie z programem studiów.)
Nakład pracy potrzebny do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się wynosi 50 godzin, w tym: 30 godzin zajęć z bezpośrednim udziałem prowadzących oraz 20 godzin pracy własnej, obejmującej przygotowanie do zajęć, lekturę wskazanych materiałów, analizę studiów przypadku oraz przygotowanie zadań, prezentacji lub projektu.
Literatura
Szczegółowa literatura przedmiotu zostanie podana w aktualnym cyklu dydaktycznym. Obejmuje ona teksty dotyczące historii i współczesnych funkcji ogrodów zoologicznych, dobrostanu zwierząt, ochrony gatunków, edukacji przyrodniczej, krytyki zoo oraz społecznych i etycznych debat wokół utrzymywania zwierząt w ogrodach zoologicznych.
Dobór literatury może być modyfikowany w zależności od tematów realizowanych w danym roku, dostępności aktualnych materiałów oraz zaproszonych gości / zajęć prowadzonych na terenie ogrodu zoologicznego. Osoby uczestniczące w kursie mogą także korzystać z samodzielnie dobranych materiałów źródłowych, raportów, dokumentów instytucjonalnych, stron ogrodów zoologicznych, materiałów medialnych oraz artykułów naukowych, odpowiednio do przygotowywanych zadań.