Socjologia relacji człowiek-zwierzę 3700-AZm-L1-12-SCZ
Kurs wprowadza w socjologiczną analizę relacji człowiek–zwierzę. Proponuje spojrzenie na społeczeństwo jako przestrzeń współtworzoną przez ludzi i inne gatunki: przez konkretne zwierzęta, ich ciała, potrzeby, zachowania, obecność i nieobecność, a także przez ludzkie sposoby odpowiadania na tę obecność. Relacje międzygatunkowe są analizowane jako część codziennych praktyk, instytucji, norm, konfliktów, więzi i sposobów organizowania wspólnego życia.
Zajęcia mają charakter wprowadzający i konwersatoryjny. Ważnym elementem kursu jest stopniowe budowanie własnej „mapy relacji” — od pierwszych obserwacji i osobistych punktów zaczepienia, przez analizę tekstów i studiów przypadku, po rozpoznawanie szerszych układów społecznych, w których uczestniczą ludzie i zwierzęta. Omawiane przykłady mogą dotyczyć m.in. zwierząt towarzyszących, miejskich, dzikich, gospodarskich, laboratoryjnych, pracujących, chronionych, wyobrażonych lub uznawanych za problematyczne.
W trakcie kursu analizowane są sposoby, w jakie ludzie, instytucje i wspólnoty nadają zwierzętom różne role i statusy — towarzyszy, członków rodzin, pracowników, pacjentów, symboli, zasobów, zagrożeń, gatunków chronionych lub istot uznawanych za problematyczne. Omawiane są także rola instytucji zajmujących się zwierzętami, znaczenie prawa, obyczaju i moralności jako regulatorów relacji między ludźmi a zwierzętami oraz wpływ języka, mediów, przestrzeni i codziennych praktyk na kształtowanie postaw wobec zwierząt.
Praca na zajęciach obejmuje dyskusję, analizę lektur i materiałów audiowizualnych, studia przypadku, elementy obserwacji terenowej oraz krótkie zadania refleksyjne. Celem kursu jest rozwijanie umiejętności uważnego rozpoznawania relacji międzygatunkowych, opisywania ich językiem nauk społecznych oraz merytorycznego rozmawiania o złożonych, często spornych sytuacjach współistnienia ludzi i innych zwierząt.
Szczegółowy dobór tematów, przykładów, zadań i literatury może być modyfikowany w kolejnych cyklach dydaktycznych, z uwzględnieniem aktualnych debat, zainteresowań grupy oraz bieżących zjawisk społecznych związanych z relacjami człowiek–zwierzę.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza:
Rozumie reguły funkcjonowania podstawowych instytucji społecznych: politycznych, gospodarczych, kulturalnych, które zajmują się zwierzętami
Rozumie rolę prawa, obyczajów i moralności jako regulatorów relacji pomiędzy ludźmi a zwierzętami
Rozumie rolę mediów w kształtowaniu postaw wobec zwierząt
Rozumie przyrodnicze, ekonomiczne, prawne, społeczne i polityczne uwarunkowania relacji między ludźmi a zwierzętami
Umiejętności:
Potrafi, z perspektywy różnych dyscyplin, analizować podstawowe zjawiska dotyczące relacji człowiek-zwierzę.
Potrafi diagnozować główne spory ideologiczne wokół statusu zwierząt i ich wykorzystania przez człowieka na przestrzeni dziejów.
Potrafi - w kontekście społecznym i etycznym - analizować i interpretować dzieła artystyczne oraz zjawiska i procesy kulturowe dotyczące zwierząt
Potrafi aktualizować i pogłębiać wiedzę oraz doskonalić umiejętności
Kompetencje społeczne:
Jest gotów do merytorycznego argumentowania w debatach naukowych i sporach ideologicznych z poszanowaniem odmiennych poglądów
Jest gotów do postępowania zgodnie z kodeksem zasad etycznych pracy naukowej i dobrych obyczajów, z poszanowaniem zdrowia własnego i innych oraz własności intelektualnej.
Jest gotów do wykorzystywania umiejętności myślenia dedukcyjnego w analizie zjawisk przyrodniczych i procesów kulturowych.
KW_04, KW_05, KW_06, KW_08
KU_01, KU_02, KU_05, KU_08
KK_02, KK_04, KK_08
Kryteria oceniania
Aktywność na zajęciach oraz realizacja zadań w trakcie semestru – 60%
Kolokwium zaliczeniowe – 40%
Limit nieobecności w semestrze: 2. W przypadku 3-4 nieobecności w semestrze, można te nieobecności zaliczyć we wskazanej przez prowadzącą formie: pisemnej (dodatkowego zadania / projektu lub krótkiego testu) lub ustnej (rozmowa o tematach omawianych na zajęciach, na których osoba była nieobecna). Pięć nieobecności i więcej oznacza niedopuszczenie do zaliczenia. Zwiększenie liczby dopuszczalnych nieobecności jest możliwe na podstawie decyzji KJD o przyznaniu Indywidualnej Organizacji Studiów.
Nakład pracy potrzebnej do osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się przez osobę studiującą to 60 godzin, w tym 30 godzin zajęć w sali oraz 30 godzin przygotowania do zajęć i zaliczenia.
Literatura
Szczegółowa literatura przedmiotu zostanie podana w aktualnym cyklu dydaktycznym. Dobór tekstów może być modyfikowany w zależności od aktualnych debat, zainteresowań grupy oraz tematów podejmowanych na zajęciach.