Żyjąc z wrogiem. O sporach etycznych i metafizycznych 3700-AL-ZWSEM-QPR
Od dziecka słyszymy, że przeciwieństwa się przyciągają. Co jednak w sytuacji, gdy nie chodzi o temperament czy uzupełniające się pomysły na spędzanie wolnego czasu, ale o kwestie fundamentalne? Co jeśli nie zgadzamy się z partnerem co do tego, czy istnieje życie po śmierci? Albo tego, czy wolno zjadać zwierzęta, chodzić do cyrku albo jeździć konno?
Na seminarium przyjrzymy się uważnie dylematom i sporom moralnym, które mogą pojawiać się w relacjach romantycznych i rodzinach, wynikającym z fundamentalnych różnic w poglądach etycznych i metafizycznych. Przeanalizujemy wspólnie, na czym polegają i
zastanowimy się nad możliwymi rozwiązaniami.
Poruszane problemy będą rozpatrywane z perspektywy bioetycznej, z wykorzystaniem charakterystycznego dla tej interdyscyplinarnej dziedziny wiedzy podejścia, czerpiącego m.in. z metodologii filozofii, psychologii, socjologii, prawa i kulturoznawstwa.
W ramach konwersatorium omawiane będą m.in. takie zagadnienia jak:
--- konflikty i spory moralne
--- argumentacja w etyce
--- kompromis, konsensus i moralne minimum
--- kilka sporów między filozofami
--- podstawowe problemy w komunikacji
--- strategie aktywistyczne w służbie bliskich relacji
W ramach zajęć obok klasycznych metod pracy z literaturą przedmiotu (teksty w językach polskim i angielskim) stosowane będą różnorodne metody warsztatowe.
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty uczenia się
Nabyta wiedza:
Po zaliczeniu przedmiotu Studentka/Student w pogłębionym stopniu:
- zna podstawy etyki, ze szczególnym uwzględnieniem współczesnych teorii normatywnych (K_W03)
- rozumie reguły funkcjonowania podstawowych instytucji społecznych: politycznych, gospodarczych, kulturalnych, które kształtują i regulują praktyki wobec zwierząt (K_W04)
- rozumie rolę prawa, obyczajów i moralności jako regulatorów relacji pomiędzy ludźmi a zwierzętami (K_W05)
- wykazuje się znajomością postaw etycznych i kulturowych wobec zwierząt, ze szczególnym uwzględnieniem polskich realiów i różnic międzypokoleniowych (K_W07)
- rozumie przyrodnicze, ekonomiczne, prawne, społeczne i polityczne uwarunkowania relacji między ludźmi a zwierzętami, szczególnie w polskim kontekście (K_W08)
- zna podstawową terminologię i metodologię bioetyki i etyki zwierząt (K_W10)
Nabyte umiejętności:
Po zaliczeniu przedmiotu Studentka/Student potrafi:
- analizować podstawowe zjawiska dotyczące relacji człowiek-zwierzę z perspektywy bioetyki i etyki (K_U01)
- diagnozować główne spory etyczne dotyczące statusu moralnego zwierząt i ich wykorzystywania przez człowieka (K_U02)
- analizować zjawiska i procesy kulturowe dotyczące zwierząt w kontekście społecznym i etycznym (K_U05)
- interpretować filozoficzne teksty o charakterze akademickim i publicystycznym dotyczące relacji człowiek – zwierzę (K_U07)
- aktualizować i pogłębiać wiedzę w zakresie filozofii oraz doskonalić umiejętności z zakresu etyki praktycznej (K_U08)
- wykorzystywać nowe media i technologie w pracy badawczej i zdobywaniu wiedzy oraz oceniać jakość źródeł internetowych, zarówno w zakresie prac teoretycznych jak i empirycznych (K_U09)
Nabyte kompetencje społeczne:
Po zaliczeniu przedmiotu Studentka/Student jest gotów do:
- śledzenia, krytycznego analizowania i kształtowania postaw wobec zwierząt (K_K01)
- merytorycznego argumentowania w debatach naukowych i sporach ideologicznych, w oparciu o mocne i uczciwe argumenty i z poszanowaniem odmiennych poglądów (K_K02)
- właściwego interpretowania i krzewienia odpowiedzialności ludzi wobec zwierząt oraz środowiska ich życia, zarówno w środowisku naukowym, jak i w odniesieniu do szerszego grona odbiorców (K_K03)
- postępowania zgodnie z kodeksem zasad etycznych pracy naukowej i dobrych obyczajów, w szczególności unikania stosowania nieuczciwych lub wadliwych argumentów (K_K04)
- zabierania głosu w sprawach losu zwierząt (K_K06)
Kryteria oceniania
Obecność będzie sprawdzana na każdych zajęciach. Dopuszczalne są dwie (2) nieobecności w semestrze. Każda „nadmiarowa” nieobecność będzie wymagała odrobienia. Nieodrobiona nieobecność skutkować będzie obniżeniem oceny końcowej o jeden pełny stopień.
Uzyskanie oceny bardzo dobrej (5) będzie wymagać od Studentki/Studenta systematycznej aktywności na zajęciach, przygotowania bardzo dobrej prezentacji ustnej, ujawniających dogłębne zrozumienie omawianych pojęć, problemów oraz zasad etycznych, a także posiadanie umiejętności identyfikowania, analizowania i dokonywania etycznej oceny dylematów związanych z praktykami stosowanymi wobec zwierząt pozaludzkich.
Prowadząca zastrzega sobie możliwość wystawienia oceny celującej najlepszej Osobie w grupie, jeśli ta będzie równocześnie spełniać kryteria konieczne uzyskania oceny bardzo dobrej.
Skala ocen:
100-90% - 5,0; 89-85% - 4,5; 84-75% - 4,0; 74-70% - 3,5; 69-60% - 3,0; 59-0% - 2,0
Na ocenę końcową składają się:
(1) AKTYWNOŚĆ – przygotowanie do zajęć oraz aktywny, konstruktywny udział w dyskusjach i pracach na zajęciach – 70 %
(2) REFERAT – przygotowanie i wygłoszenie krótkiego, syntetycznego (10 min.) referatu – 30%
0% za którekolwiek kryterium cząstkowe skutkuje niezaliczeniem przedmiotu
Literatura
Literatura podstawowa:
- A. Comte-Sponville, Duchowość ateistyczna. Wprowadzenie do duchowości bez boga, tłum. E. Aduszkiewicz, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2011
- R. Dawkins, Bóg urojony, tłum. P.J. Szwajcer, Wydawnictwo CiS, Warszawa 2007
- Z. Kruczyński, Farba znaczy krew, Wydawnictwo Czarne, , Warszawa 2017
- M. Joy, Ponad przekonaniami. Weganie, wegetarianie i mięsożercy przy jednym stole, tłum. K. Iwaszkiewicz, Marginesy 2019,
- R. Roth, Dlatego nie jemy zwierząt. Książka o weganach, wegetarianach i wszystkich żywych istotach, Cień Kształtu, Warszawa 2017
- M. Schmidt-Salomon, H. Nyncke, Jak Jeżyk z Prosiaczkiem Boga szukali i co z tego wynikło, tłum. A. Lipiński, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2021