Zwierzstoria. Między mitem a filozofią. 3700-AL-ZMF-OG

Przedmiot poświęcony jest pogłębionej analizie tekstów filozoficznych dotyczących zwierząt, ich statusu moralnego, podmiotowości oraz miejsca w świecie ludzkich wartości. Istotna jest refleksja nad zwierzęciem nie jako kategorią, symbolem czy metaforą, lecz jako realnym, współobecnym bytem podlegającym etycznej trosce. Uczestnicy zapoznają się z wybranymi koncepcjami aksjologicznymi, etycznymi, i posthumanistycznymi, które podejmują pytania o to, czym jest zwierzę, jak możemy rozumieć relacje międzygatunkowe oraz jakie obowiązki wynikają z naszej współobecności z innymi istotami żywymi. Celem zajeć będzie Dyskusja nad pojęciem wspólnoty międzygatunkowej oraz moralnymi konsekwencjami uznania zwierząt za uczestników świata wartości i refleksja codzienny kontakt ze zwierzętami kształtuje nasze rozumienie odpowiedzialności, troski i współzależności.
W trakcie zajęć studenci będą pracować zarówno z klasycznymi, jak i współczesnymi tekstami filozofów, analizując argumenty, pojęcia i perspektywy interpretacyjne. Szczególny nacisk zostanie położony na rozwijanie umiejętności samodzielnego i krytycznego myślenia oraz dostrzegania, jak refleksja filozoficzna może wpływać na nasze codzienne postawy wobec zwierząt.
Zwieńczeniem pracy uczestników będzie stworzenie własnego dyskursu „zwierzstorii”— eseju, opowiadania lub innej formy narracyjnej — w którym w twórczy sposób wykorzystają przyswojone idee filozoficzne – mitologiczne i dyskursywne. Ich zadaniem będzie przedstawienie wartości, jakimi kierujemy się w relacjach ze zwierzętami, oraz ukazanie tego, jakie nowe wartości i sensy mogą się ujawniać w kontakcie ze zwierzęcymi innymi. Rezultatem ma być nie tylko teoretyczne opracowanie, lecz także osobista, refleksyjna wypowiedź, wyrażająca indywidualne rozumienie wzajemnego współistnienia ludzi i zwierząt.
Przedmiot ma na celu kształtowanie uważności, wrażliwości etycznej oraz zdolności filozoficznego namysłu nad miejscem zwierząt w naszym świecie i w naszych narracjach o tym, co ważne.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Koordynatorzy przedmiotu

Maria Chodyko

Efekty kształcenia

Dla studentów I stopnia:
K_W04 – Rozumie kryteria zależności tekstami filozoficznymi, literackimi i przyrodniczymi dotyczącymi sposobów zachowań zwierząt
K_W05 Zna podstawowe metody analizy i interpretacji dawnych i współczesnych tekstów filozoficznych poruszających tematykę zwierząt
K_W07 zna metody badan interdyscyplinarnych stosowanych w dyskursie o zwierzętach
K_U01 selekcjonować oraz dokonać krytycznej oceny informacji pochodzących z dawnych i współczesnych tekstów filozoficznych dotyczących zwierząt
K_U08 przygotować pracę pisemną na temat relacji między człowiekiem zwierzęciem uwzględniającą elementarne wymogi stawiane pracom akademickim
K_U11 przygotować wystąpienie ustne realizujące tematykę zajęć uwzględniające potrzeby odbiorców
K_K04 ma kompetencje w zakresie wyboru najwłaściwszych środków służących do konstruowania tekstów o zwierzętach
K_K07 korzysta z teksów dziedzictwa kulturowego do kształtowania etycznej postawy wobec zwierząt
K_K10 wykorzystuje zagadnienia tekstów naukowych do szerzenia świadomości etycznego stosunku do zwierząt
Dla studentów II stopnia
K_W06: zna i stosuje różne metody analizy i interpretacji dzieł literackich i filozoficznych dotyczących problematyki zwierząt
K_W08: zna współcześnie stosowane metody interpretacji tekstów kultury dotyczące zwierząt
K_W09: ma wiedzę na temat literatury i filozofii dotyczącej animal studies w Polsce i na świecie
K_U03 potrafi samodzielnie opracować temat dotyczący relacji ze zwierzętami (z zachowaniem zasad ochrony praw autorskich)
K_U03 potrafi samodzielnie opracować (z zachowaniem zasad ochrony własności intelektualnej) i zaprezentować wyniki swojej pracy naukowej w postaci pracy semestralnej dotyczącej wybranej tematyki zwierzęcej
K_05: wykorzystuje interdyscyplinarne metody i narzędzia badawczych do analizy zjawisk kultury w relacji człowiek-zwierzę
K_U10: potrafi przygotować wystąpienie ustne na ustalony temat dotyczące narracji o zwierzętach dostosowane do profilu zajęć
Dokończyć:
K_K02 jest gotów do dynamicznego rozwoju naukowego w obrębie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych oraz śledzi nowe
metody i paradygmaty badawcze
K_K03 ma kompetencje w zakresie wyboru najwłaściwszych środków
służących do realizacji samodzielnie podjętych zadań
K_K05 szanuje zasady tolerancji i wykazuje wrażliwość wobec różnic kulturowych

Kryteria oceniania

Pod uwagę będzie brana frekwencja, udział w dyskusjach, przygotowanie wystąpienia ustnego na wybrany temat oraz pisemna praca zaliczeniowa
Zaliczenie na ocenę. Praca pisemna

Literatura

Platon, Państwo, tłum. s Witwicki
Pliniusz, Historia naturalna ks VII-XI , tłum i opr. I. Mikołakczyk, UMK, Toruń 2019
Plutarch, Moralia, Wybór pism filozoficzno-popularnych, tłum. Z. Abramowiczówna, Warszawa 2002
Plutarch, O rozumności nierozumnych zwierząt, tłum. K Jażdżewska, „ Meander” 2017, s.9-22, https://journals.pan.pl/Content/102829/PDF/Meander%20t.%2072%202-K.Jazdzewska.pdf?handler=pdf
K. Bjørkdahl, C. Parrish, Rhetorical Animals, Boundaries of the Human in the Study of Persuasion, Lexington Press, 2017.
Z. Danek, Rozumne zachowania zwierząt w relacji Marka Tulliusza Cycerona, „Collectanea Philologica”, 2017, n4 20, s.53-62.
D Hawhee, Rhetoric in Tooth and Claw, Animals, Language, Sensation, Chicago University Press, 2016
P. Singer. Wyzwolenie zwierząt. Tłum. A. Alichniewicz, A, Szczęsna. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 2004
W Dyk, Zwierzę w filozofii moralności, Studia Ecologiae et Bioethicae 2/2004, s. 243-268
S.Gilhus , Animals, Gods and Humans. Changing Attitudes to Animals In Greek, Roman and Early Christian Ideas, Oxford 2006
M. Kittel, (Nie)świadomość zwierząt a ich status moralny. Jak pogodzić etykę z filozofią umysłu?, „Etyka” 2006, nr 39, s. 99-114
M. Kleczkowska, Those who cannot speak. Animals as others in ancient Greek thought, “Maska” 2024 nr 24, s. 97-109.
J. Lejman, Filozoficzne źródła naszego stosunku do zwierząt Aksjologiczny status zwierząt i ludzi, „Etos. Kwartalnik Instytutu Jana Pawła II KUL” 2013, t 26, https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.ojs-issn-0860-8024-year-2013-volume-26-issue-2__102_-article-5591
R. Garner, The Contemporary Debate in Animal Ethics w; Animals. A history, Oxford Academic Books 2013 s. 319-344
R. Sorabji , Animal Minds and Human Morals. The Origins of the Western Debate, New York 1995.
J. J. Sias, Ancient Animal Ethics: The Earliest Arguments for the Ethical Consideration of Nonhuman Animals, “
P. Szaj, Zwierzę jako absolutny inny – otwieranie nie/możliwości, „Analiza i Egzystencja” 2016, nr 36, s. 53-71
Zazwierzęcenie. O zwierzętach w literaturze i kulturze, red M. Pranke, Koło Lektury Filologiczno-Filozoficznej UMK, Toruń 2018

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3700-AL-ZMF-OG w USOSweb