Sztuka współczesna i środowisko 3700-AL-SWSS-QPR
Zajęcia obejmują problematykę relacji między środowiskiem a sztukami wizualnymi od połowy XX wieku po współczesność. Omówione zostaną takie nurty jak: sztuka ziemi (land art), sztuka ekologiczna (eco art), sztuka środowiskowa (environmental art), zjawiska na pograniczu sztuki i aktywizmu społecznego (artivism), bio art i badania artystyczne (art-based research).
Omówione zostaną formy sztuki, które na różne sposoby na różne sposoby i z różnych powodów angażują środowisko, np. estetycznych, etycznych lub politycznych. Artyści tworzą sztukę przeznaczoną do funkcjonowania poza przestrzenią galerii i obiegiem rynku sztuki, bezpośrednio w krajobrazie, na ulicy lub w laboratorium, używają naturalnych obiektów i substancji jako materiału, angażują się etycznie lub politycznie w problemy związane z zatruciem środowiska i kryzysem klimatycznym, wcielając do sztuki globalne i lokalne przestrzenie, ekosystemy i społeczności. Granice między kulturą i naturą zacierają się nie tylko w środowisku pozbawionym w dzisiejszych czasach przyrody całkowicie dzikiej, lecz także w sztuce, która wchłania estetykę przyrody i przybiera formy bezpośredniej obecności w rzeczywistości pozaartystycznej.
Zakres tematów:
1. Wprowadzenie do relacji sztuki i środowiska: zarys problematyki, ramy teoretyczno-metodologiczne;
2. Narodziny i rozkwit sztuki ziemi w latach 1960-1980;
3. Wprowadzenie do sztuki rzeczywistych zwierząt od lat 60. do dziś
– zarys problematyki, wybrane przykłady z XX i XXI wieku;
4. Czy zwierzę może być artystą? (zmysł estetyczny zwierząt, malarstwo małp i słoni od lat 50 do dziś, zwierzę jako współautor/ka sztuki współczesnej);
5. Architektura i zwierzęta: architektura zwierząt (gniazda i altany), architektura ludzka, design i urbanistyka z uwzględnieniem potrzeb zwierząt, architektura nieprzyjazna zwierzętom i hostile design;
6. Bio art: zmiany w sztuce wobec rozwoju nauki i etyki
6. Sztuka środowiskowa dziś: ekologiczna, zaangażowana, krytyczna, interaktywna, relacyjna, procesowa oraz badania artystyczne (art-based research) – wprowadzenie i omówienie przykładów prac, wielości środków wyrazu i postaw twórczych;
7. Warsztaty i prezentacje.
Uwaga: poszczególne tematy mogą być omawiane na więcej niż jednych zajęciach.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza: student/ka zna i rozumie:
- wybrane fakty i zjawiska dotyczące różnych form sztuk wizualnych praktyk artystycznych i społecznych odnoszących się do środowiska, oraz wybrane teorie wyjaśniające złożone zależności między historią sztuki i kryzysem środowiskowym w kontekście posthumanizmu, humanistyki środowiskowej i studiów nad zwierzętami (mieści się w KW_01)
- wybrane fakty i zjawiska w zakresie nauk o sztuce, szczególnie w zakresie sztuk wizualnych od II poł. XX w. po współczesność (mieści się w KW_05)
- badania nad środowiskiem, jego ochroną, ekologią, ewolucją oraz zachowaniem i doznaniowością zwierząt jako kontekst dla rozwoju sztuki i postaw artystycznych (mieści się w KW_12)
- wzajemne zależności między sztuką, ruchami społecznymi i kryzysem środowiskowym i międzydziedzinowymi badaniami nad zwierzętami (mieści się w KW-13)
Umiejętności: student/ka potrafi:
- wykorzystywać posiadaną wiedzę w zakresie sztuki i humanistyki środowiskowej, aby formułować i w twórczy sposób rozwiązywać złożone i nietypowe problemy właściwe dla tej problematyki (mieści się w KU_01)
- samodzielnie analizować i twórczo interpretować wybrane dzieła i praktyki artystyczne w kontekście biologicznym, społecznym i etycznym za pomocą właściwie dobranych narzędzi (mieści się w KU_03)
- formułować wypowiedzi ustne z użyciem terminologii z zakresu nauk o sztuce, humanistyki środowiskowej, posthumanizmu i studiów nad zwierzętami, biorąc pod uwagę zróżnicowane potrzeby różnych kręgów odbiorców (mieści się w KU_07)
- prowadzić debatę na temat wybranych zagadnień naukowych, dylematów współczesnej cywilizacji, zjawisk społeczno-kulturowych i tekstów kultury mieszczących się w zakresie tematyki zajęć (mieści się w KU_08)
Kompetencje społeczne: student/ka jest gotowa/ów do:
- krytycznej oceny posiadanej wiedzy na temat różnych zjawisk społecznych, kulturowych i przyrodniczych oraz treści w tym zakresie odbieranych w przestrzeni akademickiej i sferze publicznej w zakresie odpowiadającym tematyce zajęć (mieści się w KK_01)
- inicjowania i organizowania działań na rzecz kultury oraz środowiska społecznego i naturalnego o sztuce środowiskowej lub nią inspirowanych (mieści się KK_03)
- respektowania praw własności intelektualnej i norm etycznych właściwych dla badań naukowych podczas prezentacji, wystąpień i wypowiedzi ustnych (mieści się KK_06)
Kryteria oceniania
Frekwencja, świadoma obecność i aktywne słuchanie, zaangażowanie w dyskusje i warsztaty, wykonywanie zadań mających na celu przygotowanie się do zajęć (np. lektura tekstów, obejrzenie materiałów wizualnych), jakość prezentacji (znajomość i zrozumienie lektur, treść i forma wypowiedzi, staranne przygotowanie materiałów wizualnych).
Obecność na warsztatach grupowych i swojej prezentacji jest konieczna do zaliczenia.
W każdym semestrze dozwolone są dwie nieobecności bez podania przyczyny, trzecia nieobecność dozwolona pod warunkiem dostarczenia zwolnienia lekarskiego, każdą nieobecność ponadto lub trzecią bez zwolnienia lekarskiego trzeba nadrobić wykonując zadanie wyznaczone przez prowadzącą. Powyżej czterech nieobecności powoduje automatyczne niezaliczenie zajęć.
Nieobecności w obu semestrach są traktowane oddzielnie i nie sumują się.
Zaliczenie na ocenę
Literatura
Literatura i materiały wizualne: fragmenty książek naukowych, katalogi wystaw, albumy o sztuce, artykuły naukowe i popularnonaukowe, teksty krytyczno-artystyczne, wywiady. Szczegółowa lista lektur zostanie podania na początku semestru, w zależności od ilości osób w grupie, zainteresowań studentów i związanych z tym ustaleń dotyczących wystąpień studenckich na zajęciach.
Przykładowe książki, z których będziemy korzystać:
M. Bakke, „Biotransfiguracje. Sztuka i estetyka posthumanizmu”
A. Boetzkes, „The Ethics of Earth Art”
A. Brown, „Art and Ecology Now”
M. Cheetham, „Landscape Into Eco Art: Articulations of Nature Since the '60s”
J. Desmond, „Dispalying Death and Animalting Life. Human-Animal Relations in Art., Science, and Daily Life”
R. Fowkes, M. Fowkes, „Art and Climate Change”
J. Gelner, M. Boczar, „Architektura i zwierzęta”
J. Jeśman, „Żywa sztuka. Wielowymiarowość bioartu w kontekście posthumanistycznym”
W. Malpas, „Land Art”
D. Morris, „The Artistic Ape”
B. Wallis, „Land Art and Environmental Art”
L. Weintraub, „To Life! Eco Art in Pursuit of a Sustainable Planet”
W. Welsch, „Animal Aesthetics”
„Art in Anthropocene”, red. H. Davis, E. Turpin
„Sustainable Art”, red. A. Markowska
Uwaga: Mogą nastąpić zmiany w doborze literatury w zależności od ilości uczestniczek/ów i ich zainteresowań.