Slow cinema jako kino mniejsze – ciało, polityka, fabulacja 3700-AL-SCKM-QHU
Zajęcia będą propozycją spojrzenia na slow cinema z innej perspektywy niż ściśle temporalna. W wielu realizacjach stanowi ono bowiem radykalną praktykę polityczną – próbę odzyskiwania czasu odebranego przez kapitalistyczną logikę produktywności, czy naruszania dominujących reżimów percepcji i przywracania widzialności ciałom, który główny nurt kina systematycznie usuwa z pola widzenia. Zajęcia proponują lekturę slow cinema przez pryzmat pojęciowości wypracowanej przez teorię kina Gillesa Deleuze’a, w szczególności koncepcji kina mniejszego, która splata ze sobą tytułowe pojęcia – politykę, ciało i fabulację.
Podczas kursu zastanowimy się w jaki sposób estetyka slow cinema staje się aktem politycznego oporu. Będziemy analizować kino, które zaciera granicę między fikcją a prawdą i mitem a historią, próbując nie tyle przedstawić rzeczywistość, co wymyślać ją na nowo. Zajmiemy się między innymi filmami Pedro Costy, Lava Diaza, Chantal Akerman czy Lisandro Alonso. Podczas kursu przeanalizujemy slow cinema poprzez trzy przenikające się obszary. Punktem wyjścia będzie ciało – nie to sprawcze i napędzające akcję, lecz ciało zmęczone (Akerman), czy czekające (Martel), którego obecność przed kamerą staje się główny wydarzeniem. To właśnie takie ciało staje się zarzewiem politycznego kina u Deleuze’a, wymiar ten zostaje bowiem przyznany między innymi błahym gestom w życiu codziennym – to przez ciało i gest toczy się opowieść w kinie mniejszym. Dopełnieniem tej perspektywy jest specyficzne pojęcie twórczej fabulacji, o której mówi Deleuze wtedy, gdy twórca zaciera granicę między rzeczywistością, a fikcją i stwarza przestrzeń dla tego, co filozof nazywał „ludem, którego brakuje”.
Zajęcia będą wymagały od studentów m.in. obejrzenia poza zajęciami filmów zaproponowanych przez prowadzącego. Długość filmów charakterystyczna dla slow cinema i czas potrzebny na ich obejrzenie, a także wymagająca skupienia forma tych dzieł, powinny być ważnym czynnikiem branym pod uwagę przez studentów przy wyborze tego przedmiotu.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
Wiedza
K_W01 zna podstawową terminologię współczesnej humanistyki i filmoznawstwa, w szczególności pojęcia związane ze slow cinema, obrazem-czasem, kinem mniejszym, politycznością filmu, cielesnością i fabulacją i rozumie ich rolę w analizie współczesnej kultury audiowizualnej
K_W05 zna podstawowe metody analizy i interpretacji dzieł filmowych oraz tekstów teoretycznych, w tym metody właściwe dla analizy slow cinema, deleuzjańskiej teorii kina
K_W07 zna najważniejsze metody badań interdyscyplinarnych łączących filmoznawstwo, filozofię, teorię kultury i refleksję nad polityką percepcji, wykorzystywane w analizie slow cinema jako praktyki estetycznej i politycznej
Umiejętności
K_U02 potrafi analizować i interpretować dzieła filmowe oraz teksty teoretyczne z wykorzystaniem narzędzi teorii slow cinema, deleuzjańskiej teorii obrazu-czasu, kategorii kina mniejszego, fabulacji oraz analizy cielesnego i politycznego wymiaru obrazu filmowego
Kompetencje społeczne
K_K01 jest gotów do rozwijania swojej wiedzy w zakresie współczesnych teorii filmu i humanistyki oraz do samodzielnego pogłębiania refleksji nad estetycznym, politycznym i kulturowym znaczeniem slow cinema
K_K07 wykazuje wrażliwość na różnorodność kulturową i estetyczną współczesnego kina oraz szacunek dla odmiennych sposobów przedstawiania doświadczenia społecznego
K_K08 docenia bogactwo i różnorodność współczesnej kultury filmowej, w tym jej formy kontemplacyjne, eksperymentalne i politycznie zaangażowane, charakterystyczne dla slow cinema i kina mniejszego
K_K09 jest gotów do krytycznego namysłu nad kulturowymi reprezentacjami ciała i ich znaczeniem w dziedzictwie i różnorodności kulturowej
K_K10 jest gotów do świadomego i krytycznego uczestnictwa w życiu kulturalnym, ze szczególnym uwzględnieniem kina jako przestrzeni doświadczenia estetycznego, politycznego i społecznego oporu
Kryteria oceniania
Przygotowanie do zajęć, aktywność na zajęciach (ocena ciągła).
Egzamin będzie miał formę krótkiej rozmowy z prowadzącym na jeden z wybranych tematów poruszanych podczas zajęć
Na zajęciach dopuszczalne są dwie nieobecności.
Istnieje możliwość usprawiedliwienia i odrobienia nieobecności ponad limit. Nieobecności można odrobić na dyżurze prowadzącego po wcześniejszym kontakcie mailowy.
Zaliczenie na ocenę
Literatura
Literatura:
• G. Deleuze, Kino. 2. Obraz-czas, Gdańsk 2009.
• G. Deleuze, Negocjacje, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej 2007.
• G. Deleuze, F. Guattari, Kafka. Ku literaturze mniejszej, Eperons-Ostrogi, Kraków 2016.
• J. Rancière, Dzielenie postrzegalnego. Estetyka i polityka, Ha!art 2007.
• J. Rancière, Film fables, Bloomsbury 2016.
• L. Koepnick, The Long Take: Art Cinema and Wondrous, Minneapolis 2017.
• M. Flanagan, 'Slow Cinema': Temporality and Style in Contemporary Art and Experimental Film, University of Exeter 2012.
• Jaffe, Slow Movies. Countering the Cinema of Action, 2014.
• R. Syska, Filmowy neomodernizm, Kraków 2014.
(ewentualne zmiany proponowanych lektur zostaną uzgodnione ze studentami na pierwszych zajęciach)