Parazytologia w obliczu postępującej globalizacji i zmian klimatycznych 3700-AL-POPG-QPR
Wykład poświęcony jest współczesnym zagadnieniom parazytologii w ujęciu interdyscyplinarnym, obejmującym aspekty biologiczne, medyczne, weterynaryjne, środowiskowe i społeczne. W części wprowadzającej omawiane są podstawowe pojęcia parazytologii oraz relacje pasożyt–żywiciel. Istotną część kursu stanowią zagadnienia związane z drogami transmisji pasożytów, ze szczególnym uwzględnieniem roli żywności, zwyczajów żywieniowych oraz niewłaściwego przetwarzania żywności w szerzeniu inwazji pasożytniczych u ludzi. Przedstawione zostają przykłady epidemii wodnopochodnych wywołanych przez pasożytnicze jednokomórkowe protisty (Cryptosporidium, Giardia) a także ich konsekwencje zdrowotne i społeczne. Omawiane są zmiany zasięgów geograficznych pasożytów w dobie zmian klimatycznych oraz wpływ globalnego transportu, handlu i migracji na rozprzestrzenianie się chorób pasożytniczych.
Szczególną uwagę poświęcono stawonogom jako wektorom chorób pasożytniczych. Kurs obejmuje charakterystykę gatunków inwazyjnych komarów (komar tygrysi, komar egipski) występujących w Europie oraz patogenów przez nie przenoszonych (Denga, Chikungunya, Wirus Zachodniego Nilu itp.) Analizowany jest wpływ ocieplenia klimatu na ekspansję ciepłolubnych gatunków kleszczy (rodzaj Hyalomma, „Monster tick”.) i wzrost ryzyka chorób odkleszczowych (wirus gorączki krymsko-kongijskiej).
Omawiane są pasożyty rejonów tropikalnych (malaria, przywry krwi itp. w kontekście intensyfikacji turystyki międzynarodowej oraz związane z nimi zagrożenia zdrowotne dla podróżnych. Poruszane są również zagadnienia z zakresu parazytologii weterynaryjnej, w tym pasożyty istotne w medycynie zwierząt oraz ich znaczenie zoonotyczne.
Kurs uwzględnia nowoczesne podejścia do badań i monitorowania pasożytów, w tym wykorzystanie „citizen science” (nauki obywatelskiej) w nadzorze epidemiologicznym. Całość uzupełnia analiza wpływu chorób pasożytniczych na społeczeństwo, zdrowie publiczne i gospodarkę oraz omówienie roli działalności człowieka, w tym urbanizacji, w kształtowaniu współczesnych zagrożeń parazytologicznych.
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Po ukończeniu przedmiotu student:
- zna i rozumie terminy naukowe stosowane w parazytologii
- rozumie społeczne, zdrowotne i ekonomiczne konsekwencje chorób pasożytniczych
- ma wiedzę o najnowszych metodach naukowych stosowanych w parazytologii
- charakteryzuje pasożyty i choroby przenoszone przez komary i kleszcze, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji w Europie;
- wyjaśnia wpływ zmian klimatycznych, globalnego transportu i urbanizacji na zasięgi występowania chorób pasożytniczych
- krytycznie ocenia znaczenie danych pozyskiwanych w ramach „citizen science” w monitorowaniu pasożytów
- analizuje czynniki środowiskowe i antropogeniczne wpływające na rozprzestrzenianie się chorób pasożytniczych
- dostrzega rolę edukacji społeczeństwa oraz współpracy interdyscyplinarnej w zapobieganiu chorobom pasożytniczym
- świadomie stosuje profilaktykę zarażeń pasożytniczych
Kryteria oceniania
Egzamin: test - 20 pytań zamkniętych, jednokrotnego wyboru
Literatura
Parazytologia medyczna. Kompendium’ Jolanta Morozińska-Gogol, Wydawnictwo Lekarskie PZWL
Parazytologia i akaroentomologia medyczna : podręcznik dla studentów, nauczycieli akademickich, lekarzy praktyków i pracowników laboratoriów diagnostycznych’ pod redakcją Antoniego Deryło
Parazytologia w obrazach. Joanna Hildebrand, Katarzyna Buńkowska-Gawlik, Weronika Hildebrand.PZWL
Goater T.M. et al. (2014) Parasitism. The diversity and ecology of animal parasites. Cambrige University Press.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: