Literatura zaangażowana przeciw niewolnictwu i kolonializmowi 3700-AL-LZNK-qDP
Konwersacje będą toczyć się wokół:
- pojęcia niewolnictwa na terenie Stanów Zjednoczonych w XIX wieku i walki abolicjonistów o jego zniesienie w ujęciu historycznym (Chata wuja Toma Harriet Beecher Stowe [1852]) i współczesnym, z naciskiem na kwestię aneksji kulturowej, poprawności politycznej i feminizmu (Umiłowana Toni Morrison [1987]);
- XIX-wiecznego kolonializmu na terenie Brazylii w kontekście historycznym na przykładzie powieści Niewolnica Izaura Bernardo Guimarãesa [1875];
- zagadnienia dobrych złych książek („good bad books”), pojęcia ukutego przez George’a Orwella;
- podobieństw między krytyką postkolonialną a krytyką historycznego orientalizmu, opisanego w dziele Edwarda Saida (1978);
- ekspansji Stanów Zjednoczonych w XIX wieku w ujęciu historycznym: kolonizacja ziem zachodnich, ponowna kolonizacja prowincji meksykańskich, stosunek do rdzennej ludności Ameryki Północnej (Ramona Helen Hunt Jackson [1884]);
- kolonializmu holenderskiego w Holenderskich Indiach Wschodnich i wynikłych z niego stosunków polityczno-społecznych dla rdzennych mieszkańców Jawy (Max Havelaar Multatulego [1860]);
- kolonializmu belgijskiego w XIX-wiecznym Kongu i zależności między wyzyskiem i czystką etniczną a ekonomicznym wzrostem zachodnich potęg europejskich (Jądro ciemności Josepha Conrada [1899]);
- zagadnień kolonializmu obecnego w dyskursie literatów polskich (W pustyni i w puszczy i wybrane opowiadania Henryka Sienkiewicza [1912]);
- kolonializmu brytyjskiego w Afryce Południowej i jego reperkusji na terenie współczesnej RPA (Hańba Jamesa Maxwella Coetzee [1999]).
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza: absolwent zna i rozumie:
K_WO1: specyfikę przedmiotową i metodologiczną dyscyplin, które dotyczą studiów nad kulturą;
K_WO2: podstawową terminologię z zakresu literaturoznawstwa i kulturoznawstwa;
K_WO4: podstawową terminologię z zakresu antropologii kultury;
K_WO5: teorie i metodologie dyscyplin, które zajmują się studiami nad kulturą;
K_WO6: powiązania między dyscyplinami humanistycznymi oraz specyficzne zależności między poszczególnymi dyscyplinami, które dotyczą studiów nad kulturą; nabył podstawy podejścia interdyscyplinarnego w studiach kulturoznawczych;
K_W13: podstawowe metody interpretacji tekstu literackiego i tekstualnego źródła historycznego;
K¬W¬¬_14: podstawowe metody interpretacji dzieła sztuki wizualnej, w tym analizy ikonograficznej i stylistycznej;
KW¬_15: podstawowe metody analizy właściwe antropologii kulturowej, w tym najważniejsze teorie i tradycje poszczególnych szkół powstałych w trakcie rozwoju tej dyscypliny;
Umiejętności: absolwent potrafi:
K_U01: wyszukiwać oraz interpretować informacje z wykorzystaniem różnych źródeł, w tym źródeł historycznych, tekstów literackich, źródeł antropologicznych;
K_U02: interpretować tekst literacki przy zastosowaniu metodologii historyzmu;
K_U03: opracować i przedstawić recepcję dzieła kultury z okresu XIX-XX w. w epokach późniejszych;
K_U04: interpretować dzieło sztuki wizualnej, także w kontekście innych źródeł z danej epoki;
K_U05: zdobyć umiejętności badawcze pozwalające na formułowanie i rozwiązywanie problemów badawczych w zakresie kulturoznawstwa; potrafi w tym celu przeprowadzić podstawowe analizy z wykorzystywaniem interdyscyplinarnych metod i narzędzi badawczych;
K_U08: zaprezentować wyniki samodzielnej analizy prostego problemu badawczego w formie pisemnej i ustnej;
K_U09: przygotować prace pisemne typu: esej, komunikat, recenzję, streszczenie tekstu naukowego;
K_U11: samodzielnie wyodrębnić podstawowe tezy wysłuchanej prezentacji / przeczytanego tekstu w języku polskim;
Kompetencje społeczne: absolwent:
K_K02: uświadamia sobie rozwój kultury i pojawianie się nowych metod i paradygmatów badawczych;
K_K03: umie współpracować w grupie jako moderator i jako wykonawca zadania;
K_K05: uświadamia sobie znaczenie dziedzictwa niewolnictwa i kolonializmu, a także ruchów abolicjonistycznych i anty-kolonialnych w historii światowej;
K_K06: rozumie zasady tolerancji i różnic kulturowych;
K_K07: szanuje różnorodność kulturową;
K_K08: uznaje wagę zachowania bogactwa, integralności oraz świadomości dziedzictwa kulturowego świata.
Kryteria oceniania
Ocenie podlega:
- obecność na zajęciach,
- znajomość tekstów literackich i fragmentów literatury przedmiotu, wskazanych do lektury,
- aktywny udział w dyskusjach oraz interpretacjach tekstów.
Literatura
Literatura przedmiotu – do swobodnego wyboru
Achebe Chinua, Obraz Afryki. Rasizm w „Jądrze ciemności” Josepha Conrada w: Sztuka interpretacji w ostatnim półwieczu, Universitas, Kraków 2011, s. 273.
Ammons Elizabeth, Stowe’s Dream of the Mother-Savior: Uncle Tom’s Cabin and American Women Writers Before the 1920s w: New Essays on Uncle Tom’s Cabin. Cambridge University Press, 1986.
Cichoń Anna, W kręgu zagadnień literatury kolonialnej – „W pustyni i w puszczy” Henryka Sienkiewicza, „Teoria - Literatura – Kultura”, 8/2004, s. 91–107.
Dąbrowska Maria, Szkice o Conradzie, Czytelnik, Warszawa 1974.
Hochschild Adam, Pogrzebać kajdany. Wizjonerzy i buntownicy w walce o zniesienia niewolnictwa, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2016.
Hulser Kathleen, Reading Uncle Tom’s Image: From Anti-slavery Hero to Racial Insult, „New-York Journal of American History” 65 (1)/2003, s.75–79.
Koch Jerzy, Multatuli (1820–1887) w Polsce: próba historycznoliterackiej analizy przebiegu recepcji na przełomie XIX i XX wieku, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2000.
Koch Jerzy, Wenus Hotentocka i inne rozprawy o literaturze południowoafrykańskiej, Wydawnictwo Akademickie Dialog, Warszawa 2008.
Łuczak Ewa Barbara, Toni Morrison, WUW, Warszawa 2013.
Said Edward W., Kultura i imperializm, WUJ, Kraków 2009.
Said Edward W., Orientalizm, PIW, Warszawa 1991.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: