Lektura tekstu naukowego (Sztuka krytycznego czytania) 3700-AL-LTN
Podczas konwersatorium studenci poznają teksty istotne dla rozwoju różnych dyscyplin nauk humanistycznych (filozofia, językoznawstwo), społecznych (psychologia, socjologia, antropologia) i przyrodniczych (biologia) oraz uczą się najskuteczniejszych strategii ich czytania. Na wybrane lektury składają się dwa rodzaje tekstów: (1) teksty-manifesty, które miały na celu powołanie nowej dyscypliny lub zmianę sposobu postrzegania dyscypliny już istniejącej; (2) teksty paradygmatyczne dla danej dyscypliny.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student zna i rozumie miejsce oraz znaczenie kluczowych tekstów naukowych z zakresu humanistyki, nauk społecznych i przyrodniczych dla rozwoju współczesnej kultury i wiedzy. (K_W01)
Student rozpoznaje i objaśnia zależności między różnymi dyscyplinami naukowymi oraz porównuje sposoby formułowania problemów badawczych charakterystyczne dla humanistyki, nauk społecznych i przyrodniczych. (K_W03)
Student zna i stosuje zaawansowane metody analizy oraz interpretacji tekstów naukowych, identyfikując ich założenia metodologiczne, strategie argumentacyjne i podstawy teoretyczne. (K_W04)
Student potrafi samodzielnie selekcjonować informacje pochodzące z różnorodnych źródeł oraz dokonywać ich krytycznej oceny pod względem rzetelności, spójności i wartości poznawczej. (K_U01)
Student potrafi samodzielnie analizować teksty naukowe reprezentujące różne tradycje badawcze oraz formułować na ich podstawie syntetyczne i krytyczne wnioski w formie ustnej i pisemnej. (K_U08)
Student wykorzystuje interdyscyplinarne narzędzia badawcze do interpretacji zjawisk kultury, nauki i społeczeństwa, dostrzegając ich wzajemne powiązania. (K_U05)
Student jest gotów do systematycznego rozwijania własnych kompetencji intelektualnych poprzez samodzielną lekturę tekstów naukowych oraz śledzenie nowych kierunków badań i debat akademickich. (K_K02)
Student szanuje pluralizm metodologiczny i kulturowy, wykazując otwartość wobec odmiennych perspektyw badawczych oraz tradycji intelektualnych. (K_K05)
Kryteria oceniania
Przygotowanie na zajęcia -- lektura tekstu w oparciu o polecenie na Google Classroom. Przygotowanie do zajęć oraz aktywność to 50% oceny z przedmiotu.
Prace cząstkowe -- podczas semestru osoba studiująca przygotowuje 3 krótkie, argumentacyjne prace (ok. 300-400 słów) na tematy związane z analizowanymi tekstami, rozwijające umiejętności kluczowe dla lektury tekstu naukowego. Szczegółowe informacje dotyczące prac przekazywane są na Classroom oraz podczas zajęć. Do oceny końcowej liczy się średnia ocen z trzech najlepiej napisanych prac. Ta uśredniona ocena stanowi 50% oceny z przedmiotu.
Nieobecności -- dwie nieobecności bez konsekwencji. Kolejne dwie nieobecności można odrobić, przygotowując pisemną odpowiedź na pytania do danych zajęć oraz krótką (ok. 300 słów) refleksję dotyczącą tekstu. Osoba mająca cztery lub więcej nieobecności (i nie ma odpowiedniej dokumentacji z BON lub ITS), nie może zaliczyć przedmiotu.
Literatura
1. Problem konieczności metody
René Descartes, Rozprawa o metodzie właściwego kierowania rozumem i poszukiwania prawdy w naukach, przeł. T. Żeleński (Boy), Warszawa 1980, części 1-4.
2. Miejsce człowieka w przyrodzie. Problem gatunku
Karol Darwin, O powstawaniu gatunków drogą doboru naturalnego czyli O utrzymywaniu się doskonalszych ras w walce o byt, przedm. i koment. January Weiner, przeł. Szymona Dicksteina i Józefa Nusbauma; oprac.: Joanna Popiołek i Małgorzata Yamazaki, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2014. (Rozdział 3 Walka o byt i Rozdział IV Dobór naturalny, s. 73-147)
3. Czym jest psychopatologia?
Sigmund Freud, W kwestii terapii histerii, [w:] Sigmund Freud, Josef Breuer, Studia nad histerią, przeł. R. Reszke, Warszawa: KR 2008, s. 218-258.
4. Sześć funkcji języka
Roman Jakobson, Poetyka w świetle językoznawstwa, przeł. K. Pomorska, W poszukiwaniu istoty języka, Wybór, red. naukowa i wstęp M. R. Mayenowa, Tom 2, Warszawa: PIW 1989. s. 77-125.
5. Język jako system zamknięty
Ferdinand De Saussure, Kurs językoznawstwa ogólnego, przeł. K. Kasprzyk, Warszawa 2002. (Wstęp: Rozdział pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, piąty, szósty, s. 27-58;
6. Struktura i wymiana w naukach humanistycznych
Lévi-Strauss Claude, Czarownik i jego magia, skuteczność symboliczna, [w:] Lévi-Strauss Claude, Antropologia strukturalna, tłum. Krzysztof Pomian, Warszawa 1970, s. 239-285.
7. Dekonstrukcja wobec strukturalizmu
Jacques Derrida, O gramatologii, tłum. B. Banasiak, Łódź, 2011, Wstęp, Rozdział 1, s.19-53.
8. Zachowanie i dane empiryczne
Burrhus Frederic Skinner, Pół wieku behawioryzmu, tłum. J. Siuta, „Przegląd Psychologiczny”, 1987, XXX, nr 1, s. 13-33.
9. Poza behawioryzm. W stronę kompetencji
Noam Chomsky, Recenzja Verbal Behavior B.F. Skinnera, przeł. T. Hołówka, [w:] Lingwistyka i filozofia, red. Stanosz Barbara, Warszawa 1977, s. 23-82.
10. Oblicza ewolucjonizmu I
Richard Dawkins, Ślepy zegarmistrz czyli jak ewolucja dowodzi, że świat nie został zaplanowany, tłum. Antoni Hoffman, Warszawa 1994. (Rozdział 2, s. 48-84)
11. Oblicza ewolucjonizmu II
Stephen Jay Gould, Ewolucja jako fakt i teoria, Niewczesny pogrzeb Darwina, Cienie Lamarcka, Troskliwe grupy i samolubne geny, [w:] tenże, Niewczesny pogrzeb Darwina. Wybór esejów, tłum. N. Kancewicz-Hoffman, Warszawa: PIW 1991. s. 160-170.
Lynn Margulis, Symbiotyczna planeta, tłum. M. Ryszkiewicz, Warszawa: CiS 2000, Rozdział III, s. 53-75.
12. Mnożenie niewspółmierności i kontrowersji
Bruno Latour, Splatając na nowo to, co społeczne. Wprowadzenie do teorii aktora-sieci, tłum. K. Abriszewski, A. Derra, Kraków 2010. (Wprowadzenie, Wprowadzenie do części pierwszej, s. 5-38)
13. Naturalizowanie umysłów
Daniel C. Dennett, Natura umysłów, tłum. W. Turopolski, Warszawa: Wydawnictwo CiS 1997. (Rozdział 1 7-29, rozdział 4, s. 99-139)
14. Problemy z płcią
Judith Butler, Uwikłani w płeć, tłum. K. Krasucka, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Wprowadzenie i Część I, 33-82.
15. Zwrot ku rzeczom
Graham Harman, Traktat o przedmiotach, tłum. M. Rychter, Warszawa: PWN 2013. (Rozdział 3, s. 51-75; rozdział 5 s. 100-116 i rozdział 10, s. 193-204)