Laboratorium badań jakościowych 3700-AL-LBJ-qDP

Zajęcia mają charakter laboratorium badawczego i wprowadzają studentów w praktykę prowadzenia badań jakościowych w naukach społecznych. Ich głównym celem jest rozwinięcie kompetencji badawczych poprzez połączenie refleksji teoretycznej z działaniem empirycznym. Kurs koncentruje się na kształtowaniu umiejętności myślenia badawczego – od identyfikowania problemów społecznych i formułowania pytań badawczych, przez projektowanie badania i dobór adekwatnych metod, po analizę oraz interpretację danych jakościowych.
Pierwsza część zajęć poświęcona jest wprowadzeniu do metodologii badań jakościowych. Studenci zapoznają się z logiką badań empirycznych, specyfiką podejścia jakościowego oraz podstawowymi technikami zbierania danych, takimi jak wywiad pogłębiony czy obserwacja. Istotnym elementem tej części kursu jest rozwijanie kompetencji analitycznych poprzez pracę z tekstami naukowymi. W tym celu wykorzystywana jest metoda SQ3R (survey, question, read, recite, review), która umożliwia systematyczne i krytyczne czytanie tekstów, identyfikowanie kluczowych pojęć oraz formułowanie własnych pytań i interpretacji. Praca z literaturą uzupełniana jest dyskusjami w formule „okrągłego stołu”, sprzyjającymi wymianie argumentów i budowaniu pogłębionej refleksji nad analizowanymi zagadnieniami.
Druga część zajęć ma charakter projektowy i opiera się na metodzie project-based learning. Studenci, pracując w zespołach, realizują własny projekt badawczy dotyczący wybranego zjawiska społecznego, najczęściej osadzonego w ich bezpośrednim doświadczeniu lub aktualnych procesach społecznych. Na tym etapie uczą się konstruowania problemu badawczego, przygotowywania narzędzi badawczych (np. scenariusza wywiadu), prowadzenia badań w terenie oraz analizy zebranego materiału empirycznego. Istotnym komponentem zajęć jest także refleksja nad relacją badacz–respondent oraz etycznymi aspektami prowadzenia badań.
W trakcie kursu wykorzystywana jest również metoda sytuacyjna (case study), polegająca na analizie konkretnych problemów badawczych i dylematów etycznych, co pozwala studentom rozwijać umiejętność podejmowania decyzji i przewidywania konsekwencji działań badawczych. Zajęcia kładą duży nacisk na pracę zespołową, komunikację oraz współodpowiedzialność za realizowany projekt.
Efektem końcowym pracy studentów jest przygotowanie raportu badawczego oraz prezentacja wyników, połączona z refleksją nad przebiegiem procesu badawczego. Kurs wpisuje się w podejście Scholarship of Teaching and Learning (SoTL), traktujące dydaktykę jako proces refleksyjny i podlegający analizie, a jednocześnie umożliwia studentom zdobycie praktycznych, stosowalnych kompetencji badawczych, stanowiących fundament dalszego rozwoju akademickiego.