Humanistyka i nauki społeczne a metody ilościowe 3700-AL-HNSMI-OG

Silnie utrwalony, tradycyjny podział na nauki humanistyczne i ścisłe (odpowiednio HASS i STEM w anglosaskiej terminologii) coraz częściej postrzegany bywa jako bariera dla rozwoju nauki. Prowadzi on do ograniczenia potencjału metodologicznego, zakresu stawianych pytań badawczych czy wreszcie pomijania ważnych wyjaśnień analizowanych zjawisk.

Celem pierwszej części zajęć, realizowanej w ramach bloku Humanistyka a nauki ścisłe. Refleksje nad relacją jest namysł nad historycznymi źródłami omawianego podziału. Uczestnicy kursu poznają również podstawowe koncepcje wypracowane na gruncie filozofii nauki, które posłużyć mogą do opisania relacji między obiema grupami nauk.

Wyposażeni w zaplecze teoretyczno-metodologiczne wypracowane na początku kursu studenci rozpoczną poznawanie warsztatu badaczy posługujących się metodami ilościowymi oraz zapoznają się z charakterystycznymi dla nich konwencjami pisania tekstów naukowych.

Nabyte umiejętności zostaną wykorzystane w trakcie zajęć wchodzących w skład bloków Skutki izolacjonizmu humanistyki i nauk ścisłych oraz Przekraczanie granic. Zmiana perspektyw. Studia przypadków, zarówno negatywnych jak i pozytywnych, mają pomóc uczestnikom kursu dostrzec zagrożenia wynikających z braku kontaktu między obiema grupami dyscyplin, a także do sformułować konstruktywne wniosków dla własnej pracy badawczej. W osiągnięciu tego ostatniego celu pomóc ma praktyczna część zajęć, w trakcie której jego uczestnicy poznają się z wybranymi narzędziami humanistyki cyfrowej oraz metodami analizy danych ilościowych.

Narzędzia te nie będą traktowane jako cel sam w sobie, lecz jako sposób na rozwijanie świadomej, refleksyjnej metodologii badań humanistycznych, która może korzystać z metod ilościowych bez rezygnowania z interpretacyjnej tożsamości humanistyki.

Proponowany kurs ma charakter eksperymentalny i stanowi próbę połączenia na gruncie dydaktyki różnorodnych kompetencji oraz perspektyw badawczych rozwijanych przez prowadzącego, łączących wykorzystanie zarówno metod ilościowych jak i jakościowych. Proponowany w części B zakres tematów, zwłaszcza w odniesieniu do praktycznej części zajęć, może ulec zmianie i zostać dostosowany do zainteresowań i umiejętności grupy. W szczególności, jeżeli grupa okaże się biegła w wykorzystaniu arkuszu kalkulacyjnych, na jej życzenie, zamiast ich użycia uczył będę podstaw programowania w języku R.

Sposób zaliczenia umożliwi studentom praktyczne wykorzystanie zdobytej przez nich wiedzy.

Szacowana, całkowita liczba godzin, którą student musi przeznaczyć na osiągnięcie zdefiniowanych dla przedmiotu efektów uczenia się wynosi 75-90 godzin

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Koordynatorzy przedmiotu

Bartłomiej Chromik

Efekty kształcenia

Wiedza: absolwent
K_W01 ma poszerzoną i pogłębioną wiedzę o miejscu i roli nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w kulturze

K_W02 zna i stosuje terminologię nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych
K_W03 zna i rozumie zależności pomiędzy dyscyplinami nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych

K_W04 zna i stosuje metody analizy i interpretacji tekstów naukowych

K_W05 ma wiedzę o najnowszych metodach badań interdyscyplinarnych w naukach humanistycznych, społecznych i przyrodniczych

K_W06 zna i stosuje różne metody analizy i interpretacji dzieł artystycznych

K_W07 zna zasady komunikacji naukowej w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem znajomości prawa własności intelektualnej

K_W08 zna współcześnie stosowane metody interpretacji tekstów kultury

K_W10 rozumie powiązania między działaniami twórców kultury i przedsiębiorców a dynamiką zmian społecznych

Umiejętności: absolwent
K_U01 potrafi samodzielnie selekcjonować informacje pochodzące z różnych źródeł naukowych, popularnonaukowych, publicystycznych i innych oraz dokonać ich krytycznej oceny

K_U02 potrafi samodzielnie dobrać i zastosować odpowiednie narzędzia badawcze do analizy dzieł sztuki oraz tekstów naukowych i materiałów wizualnych

K_U03 potrafi samodzielnie opracować (z zachowaniem zasad ochrony własności intelektualnej) i zaprezentować wyniki swojej pracy naukowej i badawczej

K_U04 potrafi samodzielnie sformułować problem badawczy w zakresie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych

K_U05 wykorzystuje interdyscyplinarne metody i narzędzia badawczych do analizy zjawisk kultury

K_U07 przygotowuje prace pisemne spełniające wymogi stawiane pracom akademickim z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych oraz z zachowaniem zasad ochrony własności intelektualnej

K_U08 potrafi samodzielnie zanalizować tekst naukowy z dziedziny nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w języku polskim oraz w wybranym języku obcym

K_U10 potrafi przygotować wystąpienie ustne, uwzględniając potrzeby odbiorców

Kompetencje społeczne: absolwent
K_K01 jest gotów do kształcenia ustawicznego (lifelong learning)

K_K02 jest gotów do dynamicznego rozwoju naukowego w obrębie nauk
humanistycznych, społecznych i przyrodniczych oraz śledzi nowe metody i
paradygmaty badawcze

K_K03 ma kompetencje w zakresie wyboru najwłaściwszych środków służących do
realizacji samodzielnie podjętych zadań

K_K05 szanuje zasady tolerancji i wykazuje wrażliwość wobec różnic kulturowych P7S_KO Odpowiedzialność / wypełnianie
zobowiązań społecznych i działanie na rzecz
interesu publicznego

K_K06 szanuje dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze

K_K07 ma poszanowanie dla różnorodności kulturowej i przyrodniczej

Kryteria oceniania

Aktywne uczestnictwo w zajęciach 30%
Prezentacja projektu pracy zaliczeniowej 20%
Praca zaliczeniowa 50%

Praca zaliczeniowa powinna odnosić się do tematyki zajęć. Możliwe jest
przedstawienie własnych projektu opartego o własne badania studentów wykorzystujące metody ilościowe w kontekście humanistyki lub też praca o charakterze metodologicznym/teoretycznym dotycząca związków między humanistyką a metodami ilościowymi.

Literatura

Brams, S. J. (2011). Game theory and the humanities: Bridging two worlds. MIT Press.
Chromik, B. (w druku). W stronę statystycznego opisu gęstego. Lekcje z Wilamowic. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Chromik, B., Maryniak, J., Olko, J., Duć-Fajfer, O., & Hernandez, W. (w druku). Historical trauma and language loss among Indigenous and ethnic minority groups: Challenges of cross-cultural and self-reflective research paradigms.
Ferguson, J. (1997). Anthropology and its evil twin: “Development” in the constitution of a discipline. W: F. Cooper & R. Packard (Red.), International development and the social sciences (s. 150–175). University of California Press.
Geertz, C. (2005). Opis gęsty: W poszukiwaniu interpretacji kultur. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Kuhn, T. S. (2020). Struktura rewolucji naukowych. Aletheia.
Lakoff, G., & Johnson, M. (2020). Metafory w naszym życiu. Aletheia.
Latour, B. (2011). Nigdy nie byliśmy nowocześni. Oficyna Naukowa.
Malinowski, B. (1935/1987). Argonauci zachodniego Pacyfiku. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Malinowski, B. (1959). Zwyczaj i zbrodnia w społeczności dzikich. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Popper, K. (2002). Logika odkrycia naukowego. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Smith, A. (2015). Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Sokal, A., & Bricmont, J. (2003). Modne bzdury: O nadużywaniu pojęć z zakresu nauk ścisłych przez postmodernistycznych intelektualistów. Prószyński i S-ka.
Szczeklik, A. (2007). Kore. O chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny. Znak.
Levitt, S. D., & Dubner, S. J. (2011). Freakonomia. Świat od podszewki. Znak literanova
Walkenbach, J. (2018). Excel 2019 Biblia. Helion.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3700-AL-HNSMI-OG w USOSweb