Film dokumentalny w praktyce 3700-AL-FDP-qTM
Film dokumentalny to jeden z gatunków kina. Gatunek różniący się w sposób istotny od filmu fabularnego, ale posługujący się tym samym, co film fabularny, językiem. Gatunek dokumentalny narodził się w tym samym momencie, co film. Jak już wspominałem, oba te gatunki-fabuła i dokument były obecne w pierwszych filmach braci Lumiere. Jednak świadomość odrębności gatunków pojawiła się znacznie później. Po raz pierwszy nazwę „Documentary” użył John Grierson w odniesieniu do filmu dokumentalnego „Moana”, zrealizowanego przez Roberta Flaherty’ego. Ale świadomość odrębności gatunkowej istniała znacznie wcześniej. Intuicyjnie odróżniamy fabułę od dokumentu. Podczas moich ćwiczeń chcę dostarczyć studentom wiedzy, która pozwoli im przenieść swoje rozumienie kina z poziomu intuicyjnego na całkiem świadomy. Ta część „teoretyczna” będzie w sumie niewielka. Zamierzam pokazać kilka filmów dokumentalnych, zrealizowanych w wieku XX i XXI i na ich podstawie dokonać analizy poszczególnych elementów składowych filmu, zarówno jego warstwy wizualnej, jak i dźwiękowej. Studenci poznają również podstawowe terminy języka filmu. Muszą wiedzieć, czym jest ujęcie, a czym wielkość planu, jakie są ruchy kamery i kierunki montażowe. Jednakże istotą tych ćwiczeń, ich praktycznym celem będzie realizacja krótkiej etiudy filmowej. Aby ten cel osiągnąć, zamierzam drobiazgowo omawiać i analizować wszystkie fazy pracy nad filmem dokumentalnym, od powstania pomysłu, poprzez pracę nad scenariuszem, okres zdjęciowy, aż do fazy post-produkcji. Początkiem pracy nad realizacją będzie zgłoszenie tematu etiudy. Będziemy wszechstronnie omawiać zalety i wady poszczególnych projektów. Potem studenci będą prezentować zrealizowane materiały, które będą wspólnie omawiane i analizowane. Etapem końcowym będzie projekcja gotowych etiud filmowych i rozmowa podsumowująca poszczególne dokonania.
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Program moich zajęć obejmuje kompleksowe i wszechstronne zapoznanie z filmem dokumentalnym jako odrębnym gatunkiem oraz poznanie podstaw warsztatu filmowca-dokumentalisty. Jednym z ważnych efektów tych ćwiczeń powinno być przeniesienie wiedzy o filmie z poziomu intuicyjnego na bardziej świadomy. Nabyta wiedza pozwoli na dojrzały, krytyczny odbiór dzieła filmowego i umiejętność jego analizy warsztatowej. Nadrzędnym celem tych ćwiczeń jest samodzielna realizacja etiudy dokumentalnej. Przejście z fazy „teoretycznej” do „praktycznej”.
Kryteria oceniania
Obecność na zajęciach i aktywne w nich uczestnictwo. Student zostaje oceniony na podstawie, przedstawionej przez niego, samodzielnie zrealizowanej etiudy dokumentalnej.
Dopuszczalna liczba usprawiedliwionych nieobecności-3.
Literatura
Literatura zalecana:
Kazimierz Karabasz, „Bez fikcji - z notatek filmowego dokumentalisty”, Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1985.
„Wojciech Wiszniewski”, pod redakcją Marka Hendrykowskiego, Poznań 2006
Katarzyna Surmiak-Domańska, „Kieślowski. Zbliżenie”, Wydawnictw Agora, Warszawa 2018.
Andrzej Titkow „Inteligent niepokorny w kraju realnego socjalizmu”, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2020.
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: