Ewolucja biologiczna 3700-AL-EB-qZS
Wykład ma za zadanie przedstawić podstawy współczesnego ewolucjonizmu w ujęciu dostępnym dla osób bez specjalistycznego przygotowania w dziedzinie biologii. Uzupełnieniem wykładu będzie lista samodzielnych lektur, które dyskutowane będą na kolejnych zajęciach. Tematyka wykładu obejmuje następujące zagadnienia:
• podstawowe pojęcia: próba zdefiniowania terminu „życie”, pojęcie metabolizmu, informacji genetycznej i jej replikacji oraz ekspresji
• znaczenie pojęcia „ewolucja” w naukach biologicznych na tle potocznych znaczeń tego słowa
• historia poglądów na pochodzenie i ewolucję życia od starożytności do Darwina
• podstawy teorii ewolucji Darwina, historia jej powstania i wczesnej recepcji
• metody badania ewolucji i dowody wspierające teorię ewolucji
• współczesny ewolucjonizm jako kontynuacja teorii Darwina (syntetyczna teoria ewolucji, ewolucja molekularna)
• zagadnienie powstania życia (biogenezy)
• przegląd dziejów ewolucji życia na Ziemi
• ewolucja człowieka i przyszłość naszego gatunku
• znaczenie ewolucji dla nauk przyrodniczych: ewolucja jako przedmiot badań i jako narzędzie badawcze, ekologia w biologii molekularnej, ekologia ewolucyjna, medycyna ewolucyjna, psychologia ewolucyjna
• percepcja teorii ewolucji w społeczeństwie – spór ewolucjonizmu z kreacjonizmem (historia i nurty współczesne), stosunek różnych religii do teorii ewolucji, najczęstsze błędy i nieporozumienia w odbiorze teorii ewolucji. Ewolucja biologiczna w kulturze.
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wyjaśnia podstawowe pojęcia biologiczne związane z definicją życia, metabolizmem, informacją genetyczną, jej replikacją i ekspresją oraz rozumie ich znaczenie w naukach przyrodniczych. (K_W03)
Rozróżnia naukowe i potoczne znaczenia pojęcia „ewolucja” oraz objaśnia jego miejsce w historii i współczesności nauk przyrodniczych. (K_W06)
Charakteryzuje rozwój poglądów na pochodzenie i ewolucję życia od starożytności do XIX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem teorii Karola Darwina i jej recepcji. (K_W06)
Opisuje główne założenia syntetycznej teorii ewolucji oraz wskazuje znaczenie ewolucji molekularnej we współczesnych badaniach biologicznych. (K_W07)
Wskazuje i omawia podstawowe metody badania ewolucji oraz analizuje najważniejsze dowody empiryczne wspierające teorię ewolucji. (K_W07)
Przedstawia główne etapy ewolucji życia na Ziemi, w tym proces ewolucji człowieka, oraz interpretuje ich znaczenie dla rozumienia współczesnej kondycji gatunku ludzkiego. (K_W03)
Wyjaśnia znaczenie teorii ewolucji jako narzędzia badawczego w różnych dyscyplinach (m.in. ekologii, biologii molekularnej, medycynie i
psychologii ewolucyjnej) oraz dostrzega ich wzajemne powiązania. (K_W04)
Analizuje społeczne i kulturowe konteksty recepcji teorii ewolucji, w tym spór ewolucjonizmu z kreacjonizmem, identyfikując najczęstsze błędy interpretacyjne i uproszczenia. (K_U05)
Dokonuje krytycznej oceny informacji dotyczących ewolucji pochodzących z różnych źródeł (naukowych, popularnonaukowych, publicystycznych), odróżniając argumentację naukową od pozanaukowej. (K_U01)
Jest gotów do aktualizowania swojej wiedzy w zakresie nauk przyrodniczych oraz śledzenia nowych ustaleń badawczych dotyczących
ewolucji biologicznej. (K_K01)
Jest gotów do poznawania i rozumienia nowych metod badawczych w naukach przyrodniczych oraz do refleksji nad ich znaczeniem w szerszym kontekście kulturowym i społecznym. (K_K03)
Kryteria oceniania
Kontrola obecności (maksymalnie 3 nieobecności w semestrze)
Egzamin pisemny
Literatura
Richard Dawkins „The greatest show on Earth: The evidence for evolution” i „Selfish gene” (fragments)
Jerry A. Coyne „Why evolution is true”
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: