Dziecko w centrum, czyli wprowadzenie do studiów nad dzieciństwem 3700-AL-DC-qDP

Efekty uczenia się w odniesieniu do kierunkowych efektów uczenia się dla przedmiotu. Po ukończeniu konwersatorium osoba studiująca:

W zakresie wiedzy zna i rozumie:
• w stopniu zaawansowanym wybrane fakty, zjawiska i teorie dotyczące różnorodnych form kultury i praktyk społecznych związanych z dzieciństwem (K_W01);
• w stopniu zaawansowanym wybraną terminologię oraz metodologię badań w zakresie nauk o kulturze i religii stosowane w studiach nad dzieciństwem (K_W02);
• w stopniu zaawansowanym wybrane narzędzia i metody analizy tekstów kultury dla dzieci i współtworzonych przez dzieci (K_W06);
• w stopniu zaawansowanym wybrane fakty i teorie w zakresie nauk socjologicznych dotyczące dzieciństwa (K_W10);
• w stopniu zaawansowanym wybrane narzędzia i metody badań w zakresie nauk socjologicznych stosowane w ramach studiów nad dzieciństwem (K_W11);
• powiązania pomiędzy wybranymi dyscyplinami nauk humanistycznych i społecznych oraz znaczenie interdyscyplinarnych badań nad dzieciństwem w obliczu dylematów współczesnej cywilizacji (K_W16);
• złożone uwarunkowania dzieciństwa jako zjawiska społeczno-kulturowego (K_W18).

W zakresie umiejętności potrafi:
• wykorzystać posiadaną wiedzę w zakresie wybranych dyscyplin nauk humanistycznych i społecznych wykorzystywanych w studiach nad dzieciństwem, aby formułować złożone problemy w formie autorskiego projektu badawczego (K_U01);
• rozwiązywać złożone problemy oraz analizować zjawiska i teksty kultury związane ze studiami nad dzieciństwem za pomocą właściwie dobranych metod i narzędzi badawczych, w tym metod i narzędzi interdyscyplinarnych (K_U02);
• właściwie dobrać materiały źródłowe i informacje niezbędne do sformułowania problemu badawczego oraz dokonać ich krytycznej analizy i oceny (K_U06);
• formułować wypowiedź pisemną w formie projektu badania i krytycznie ją omówić z użyciem terminologii z zakresu wybranych dyscyplin w obszarze nauk humanistycznych i społecznych (K_U08);
• brać aktywny udział w debacie na temat dzieciństwa, przedstawiając własne argumenty i polemizując z innymi argumentami z poszanowaniem dla odmienności poglądów i opinii (K_U09);
• wykorzystywać Google Classroom i inne narzędzia cyfrowe w pracy akademickiej (K_U14).

W zakresie kompetencji społecznych jest gotowa do:
• krytycznej oceny posiadanej wiedzy na temat dzieciństwa oraz treści na jego temat odbieranych w przestrzeni akademickiej i sferze publicznej (K_K01);
• przyjęcia postawy szacunku i badawczej ciekawości wobec dzieciństwa oraz uznawania znaczenia wiedzy o charakterze interdyscyplinarnym w rozwiązywaniu problemów poznawczych i praktycznych z nim związanych (K_K02).

Na zaliczenie składają się:
– przygotowanie do zajęć i aktywność (50%);
– przygotowanie autorskiego projektu badania skupionego na dzieciństwie i czerpiącego z nauk humanistycznych lub społecznych (2 strony) oraz rozmowa z prowadzącym na jego temat (50%).

Szczegółowe kryteria oceny prowadzący przedstawi na pierwszym spotkaniu i zamieści na platformie Google Classroom.

Dopuszczalne są dwie nieobecności w semestrze. Trzecią i czwartą należy nadrobić krótką (3 tys. ZZS) pracą pisemną dotyczącą zajęć, podczas których osoba studiująca była nieobecna. Pięć nieobecności i więcej skutkuje niedopuszczeniem do zaliczenia. Zwiększenie liczby dopuszczalnych nieobecności jest możliwe na podstawie decyzji KJD o przyznaniu Indywidualnej Organizacji Studiów. Liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu wynosi zero.

Wybrana literatura:
– Brzozowska-Brywczyńska, M., „O cywilizowaniu (queerowych) dzeciństwa. Notatki na marginesie”, [w:] „Cywilizowane dzieci. Społeczno-kulturowe badania dzieciństwa w perspektywie teorii Norberta Eliasa”, red. Z. Boni, M. Rakoczy, Warszawa 2023;
– Brzozowska-Brywczyńska, M., „(Poza) artykuł 12: partycypacja dzieci i młodzieży w świetle Konwencji o Prawach Dziecka oraz wybranych ujęć teoretycznych”, [w:] „Edukacja obywatelska w działaniu”, red. A. Kordasiewicz, P. Sadura, Warszawa 2013, nr 49, s. 27–71;
– Chajbos-Walczak, K., Małkowicz, Z., „Nastoletni chłopacy o dyskryminacji i swojej codzienności. Raport”, Wrocław 2023;
– Christensen, N., „Picturebooks and Representations od Childhood”, [w:] „The Routledge Companion to Picturebooks”, red. B. Kümmerling-Meibauer, London 2018;
– „Czas Kultury” 2022/2 (temat numeru: „Diewczyństwo i dziewczyńskość”);
– Deszcz-Tryhubczak, J., Maciejewska-Mroczek, E., „Najlepiej zapytać. Jak się komunikować z młodymi osobami? Jak o nich rozmawiać?”, [2023];
– „Dzieci i zdrowie. Wstęp do childhood studies”, red. M. Radkowska-Walkowicz, M. Reimann, Warszawa 2018;
– Janik, A. „Podwórkowe przestrzenie i miejsca zabaw. Studium pedagogiczno-kulturowe”, Wrocław 2021;
– Jarosz, E. „Dziecko i dzieciństwo – dialektyka konstruktów w dyskursie społecznym i naukowo-badawczym”, „Studia Edukacyjne” 2018/50, s. 169–195;
– Joosen, V., „Connecting Childhood Studies, Age Studies, and Children’s Literature Studies”, „Barnboken”, nr 45, 2022;
– Gabriel, A., Greń-Cyganek, M., „Mów mi po imieniu! Dzieci o języku uznania. Propozycja warsztatu”, [2023];
– Maciejewska-Mroczek, E., „Mrówcza zabawa. Współczesne zabawki a społeczne konstruowanie dziecka”, Kraków 2012;
– Maciejewska-Mroczek, E., i in., „Kodeks dobrych praktyk w badaniach z dziećmi”, Interdyscyplinarny Zespół Badań nad Dzieciństwem [2023];
– Męczkowska-Christiansen, A., „Dyskursy dzieciństwa a polityka. Pomiędzy wykluczeniem a obywatelskim uczestnictwem”, „Problemy Wczesnej Edukacji”, nr 2, 2010;
– „Prawa ucznia w Polsce. Raport z badań”, red. Ł. Korzeniowski, Kraków 2023;
– „Wprowadzenie do studiów nad dzieciństwem”, red. M.J. Kelly, tłum. M. Kościelniak, Kraków 2008;
– Zalewska-Królak, A., „Metodologia badań otwarta na dzieci”, 2025.