Człowiek i geny 3700-AL-CZG-QPR
Zajęcia mają na celu przedstawienie najważniejszych nurtów współczesnej biologii człowieka w ujęciu zgodnym z metodą naukową w sposób dostępny dla osób bez specjalistycznego przygotowania w dziedzinie biologii. Tematyka zajęć obejmuje następujące tematy:
1. Podstawowe pojęcia biologii – informacja, struktura i ogólne właściwości organizmów żywych. Historia wiedzy o dziedziczeniu – od starożytności do XXI w.
2. Metoda naukowa w naukach przyrodniczych, w biologii człowieka i w medycynie. Standardy badań naukowych – kontrola, ślepa próba, statystyka, metaanalizy.
3. Dziedziczenie mendlowskie i wieloczynnikowe – determinizm genetyczny i przewidywalność człowieka. Czym jest, a czym nie jest znajomość genomu człowieka.
4. Testy i poradnicwo genetyczne, czułość i specyficzność testów. Testy przesiewowe – problemy biologiczne i etyczne. 5. Testy adresowane bezpośrednio do konsumentów (DTC) – problemy biologiczne i etyczne.
6. „Medycyna alternatywna”, homeopatia itp. a medycyna oparta na dowodach naukowych (evidence based medicine). 7. Szczepienia i ruchy antyszczepionkowe.
8. Techniki wspomaganego rozrodu, testy preimplantacyjne i prenatalne.
9. Komórki macierzyste, komórki IPS, klonowanie terapeutyczne – nadzieje i wątpliwości.
10. GMO – fakty i mity.
11. Choroby zakaźne i walka z nimi.
12. Nowotwory.
13. Terapia genowa i biotechnologia medyczna.
14. Genetyka zachowania i psychologia ewolucyjna
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025L: | W cyklu 2026L: |
Rodzaj przedmiotu
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
Student posiada uporządkowaną i pogłębioną wiedzę o biologicznych podstawach funkcjonowania człowieka, w szczególności w zakresie genetyki i dziedziczenia — K_W01
Student zna i rozumie metodę naukową oraz jej zastosowanie w biologii człowieka i medycynie, w tym zasady oceny wiarygodności badań — K_W05
Student zna i stosuje podstawową terminologię z zakresu genetyki, biologii molekularnej i biotechnologii — K_W02
Student potrafi krytycznie oceniać informacje dotyczące zdrowia i medycyny (np. szczepień, terapii genowych, medycyny alternatywnej), odróżniając wiedzę naukową od pseudonauki — K_U01
Student potrafi analizować współczesne problemy biomedyczne (np. testy genetyczne, GMO, techniki wspomaganego rozrodu) z uwzględnieniem ich uwarunkowań naukowych i społecznych — K_U05
Student potrafi przygotować i zaprezentować interdyscyplinarne opracowanie dotyczące wybranego zagadnienia z zakresu biologii człowieka — K_U10
Student jest gotów do aktualizowania swojej wiedzy w zakresie nauk przyrodniczych oraz krytycznego śledzenia debat dotyczących zdrowia publicznego — K_K02
Student wykazuje odpowiedzialność społeczną w odniesieniu do zagadnień biomedycznych, uwzględniając ich konsekwencje etyczne i społeczne — K_K08
Kryteria oceniania
Kontrola obecności (maksymalnie 2 nieobecności w semestrze)
Obecność na zajęciach, prezentacja zaliczeniowa, ocena aktywności podczas zajęć.
Prezentacja zaliczeniowa
Literatura
Ben Goldacre, „Lekarze, naukowcy, szarlatani. Od przerażonego pacjenta do świadomego konsumenta”, wyd. Septem, Helion, 2011.