Chrześcijaństwo i czas (od starożytności do czasów nowożytnych) 3700-AL-CCSN-OG
Celem przedmiotu jest monograficzne ujęcie historycznych zagadnień dotykających związków między chrześcijaństwem a szeroko rozumianą chronologią. Kurs, formę hybrydową i łączący wykład monograficzny z konwersatorium, ma na celu zmapowanie kluczowych momentów w dziejach chrześcijaństwa, w których dochodziło do istotnych sporów dotyczących różnie pojmowanego czasu oraz wskazanie tego, w jaki sposób kontrowersje te przekładały się na poczucie tożsamości poszczególnych wspólnot chrześcijańskich i relacje pomiędzy nimi.
W ramach kursu poruszone zostaną problemy związane z kształtowaniem się sposobu funkcjonowania Kościoła w starożytności i kontrowersji związanych z rytmem świąt począwszy od soboru nicejskiego w roku 325, poprzez zagadnienia związane ze średniowieczną komputystyką i podejmowanymi w okresie średniowiecza próbami reformy kalendarza, wprowadzenie kalendarza gregoriańskiego i wynikające z tego faktu napięcia pomiędzy katolikami, protestantami i wyznawcami prawosławia, aż po podejmowane współcześnie próby załagodzenia różnic i ujednolicenia rachuby czasu. Tematyka chronologiczna zostanie przedstawiona w kontekście historii nauki, historii politycznej i społecznej oraz dziejów piśmiennictwa.
Kolejne spotkania będą składać się z prezentacji wprowadzających i nakreślających szerszy kontekst, po których będzie następować dyskusja wokół zadanych uprzednio krótkich fragmentów tekstów źródłowych.
Rodzaj przedmiotu
Efekty uczenia się
K_W01 Uczestnik kursu ma poszerzoną i pogłębioną wiedzę o miejscu i roli nauk humanistycznych, społecznych, ścisłych i przyrodniczych w związku z ujmowaniem czasu w kulturze, w tym w jego aspekcie religijnym
K_W06 Uczestnik kursu zna, rozumie i umie stosować metody badawcze nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w zakresie wiedzy na temat roli różnych sposobów ujmowania czasu w ramach chrześcijaństwa i innych religii
K_W10 Uczestnik zna, rozumie i umie stosować metody badawcze w zakresie wiedzy o roli chrześcijaństwa w kulturze
K_U01 Uczestnik kursu potrafi w szerokim zakresie selekcjonować oraz interpretować informacje pochodzące z różnych źródeł tekstowych, ikonograficznych, elektronicznych, a związanych z kulturowym wymiarem kategorii czasu jako istotnego elementu tradycji chrześcijaństwa i innych religii
K_U03 Uczestnik potrafi przeprowadzić krytyczną analizę i interpretację różnych rodzajów tekstów, obrazów i zjawisk społecznych związanych z rozwojem chrześcijaństwa, stosując oryginalne podejście, oparte o najnowsze osiągnięcia nauk humanistycznych i społecznych
K_U11 Uczestnik potrafi samodzielnie, w sposób twórczy i pogłębiony zanalizować tekst pisemny i ustny o charakterze naukowym w języku polskim oraz w jednym z języków kongresowych na temat związany ze specjalnością
K_K03 Uczestnik rozumie dynamikę rozwoju naukowego, kulturowego i społecznego oraz śledzi nowe metody i paradygmaty badawcze
K_K07 Rozumie zasady tolerancji i różnic kulturowych w odniesieniu do różnych religii
Kryteria oceniania
Aktywny udział w części konwersatoryjnej zajęć (40%), prezentacja wylosowanego zagadnienia w trakcie egzaminu (60%)
Egzamin
Literatura
Podstawowe opracowania (w całości lub we wskazanych fragmentach)
B. Blackburn, L. Holford-Strevens, The Oxford Companion to the Year: An Exploration of calendar customs and time-reckoning, Oxford: Oxford University Press, 1999
J. Ben-Dov, W. Horowitz, J.M. Steele (eds.), Living the Lunar Calendar, Oxford: Oxbow Books, 2012.
A. Borst, The Ordering of Time: From the Ancient Computus to the Modern Computer, London: Polity Press, 1993
P. Burke, Reflections on the Cultural History of Time, “Viator” 35 (2004), s. 1–10.
E. Carlebach, Palaces of Time: Jewish Calendar and Culture in Early Modern Europe, Cambridge, MA–London: The Belknap Press of Harvard University Press, 2011
Kalendarze, red. E. Gigilewicz, Lublin: TN KUL, 2003
M.-C. Hubert (ed.), Construire le temps: Normes et usages chronologiques du Moyen Âge á l’époque contemporaine, Paris–Genève: Champion–Droz, 2000.
E. Koller, Strittige Zeiten: Kalenderreformen im Alten Reich 1582–1700, Berlin–Boston: De Gruyter, 2014.
J. Naumowicz, Geneza chrześcijańskiej rachuby lat. Historyczno-teologiczne podstawy systemu Dionizego Mniejszego, Kraków–Tyniec: Wydawnictwo Benedyktynów, 2000
J. Naumowicz, Prawdziwe początki Bożego Narodzenia, Warszawa: Wydawnictwo UKSW 2014
C.P.E. Nothaft, Dating the Passion: The Life of Jesus and the Emergence of Scientific Chronology (200–1600), Leiden–Boston: Brill, 2012
C.P.E. Nothaft, Medieval Latin Christian Texts on the Jewish Calendar, Leiden–Boston: Brill, 2014
S. Stern (ed.), Calendars in the Making: The Origins of Calendars from the Roman Empire to the Later Middle Ages, Leiden–Boston: Brill, 2021.
H. Wąsowicz, Chronologia średniowieczna, Lublin: Wydawnictwo KUL, 2013.
UWAGA: Lista tekstów źródłowych analizowanych w trakcie zajęć zostanie podana uczestnikom kursu w trakcie pierwszych zajęć i udostępniona za pośrednictwem Google Classroom. Osoby uczestniczące w kursie otrzymają także dostęp do trudniej dostępnej literatury uzupełniającej.