Antropologia realności 3700-AL-ANR-OG

Realność to powszechna kategoria potoczności, ale w istocie niełatwa do precyzyjnego zdefiniowania. Zwłaszcza w dzisiejszym świecie, gdzie tak istotną rolę odgrywają media i technologie komunikacji, pytanie, co jest prawdziwe, rzeczywiste, a nie fałszywe, fikcyjne, fejkowe, sztuczne lub wirtualne, wydaje się wyjątkowo palące. Podobnie też pytanie, czy, jak, dlaczego i na ile kryterium to pozostaje istotne - czy kategoria realności pozostaje wiążąca w czasach, gdy jej obrazy można niemal dowolnie generować i swobodnie dystrybuować? Punktem wyjścia kursu jest twierdzenie, że warunki i konwencje wytwarzania realności – w dyskursach publicznych, mediach, wyobraźni społecznej, praktykach instytucyjnych, itd. – znajdują się dziś w momencie radykalnej zmiany o znaczących implikacjach społecznych i politycznych.

W teorii społecznej problem realności i jej kryteriów otacza nas ze wszystkich stron – wynika, z jednej strony, z długu wobec metody naukowej, a z drugiej, z tradycji hermeneutyki podejrzliwości, filozofii języka, dekonstrukcji czy performatyki. W antropologii, uznanie różnych koncepcji realności w różnych kulturach to fundament poznawczy. Wydaje się więc, że posiadamy narzędzia, żeby zająć się tym problemem. Czy jednak instrumentarium teorii społecznej przygotowały nas na współczesne wyzwania?

Zajęcia mają format seminarium opartego na lekturze wybranych tekstów i grupowej dyskusji, a także cotygodniowych prezentacjach studenckich. Kończą się indywidualnymi projektami studenckimi w formie pisanej lub innej, po uzgodnieniu z prowadzącym. Zakładają znajomość języka angielskiego w stopniu pozwalającym na czytanie często niełatwych tekstów akademickich.

Oceny końcowe oparte będą w równych częściach na jakości jednostkowego uczestnictwa w zajęciach, prezentacji oraz projekcie końcowym. Czas potrzebny na przygotowanie oceniam na ok. 5 godz. w tygodniu.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Koordynatorzy przedmiotu

Grzegorz Sokół

Efekty kształcenia

Wiedza:
K_W01 ma poszerzoną i pogłębioną wiedzę o miejscu i roli nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w kulturze
K_W02 zna i rozumie podstawową terminologię nauk humanistycznych i społecznych
K_W04 zna i stosuje metody analizy i interpretacji tekstów naukowych
K_W10 rozumie powiązania między działaniami twórców kultury i przedsiębiorców a dynamiką zmian społecznych

Umiejętności:
K_U01 potrafi samodzielnie selekcjonować informacje pochodzące z różnych źródeł naukowych, popularnonaukowych, publicystycznych i innych oraz dokonać ich krytycznej oceny
K_U03 potrafi samodzielnie opracować (z zachowaniem zasad ochrony własności intelektualnej) i zaprezentować wyniki swojej pracy naukowej i badawczej
K_U07 przygotowuje prace pisemne spełniające wymogi stawiane pracom akademickim z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych oraz z zachowaniem zasad ochrony własności intelektualnej
K_U08 potrafi samodzielnie zanalizować tekst naukowy z dziedziny nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych w języku polskim oraz w wybranym języku obcym
K_U10 potrafi przygotować wystąpienie ustne, uwzględniając potrzeby odbiorców

Kompetencje:
K_K01 jest gotów do kształcenia ustawicznego (lifelong learning)
K_K02 jest gotów do dynamicznego rozwoju naukowego w obrębie nauk humanistycznych, społecznych i przyrodniczych oraz śledzi nowe metody i paradygmaty badawcze
K_K05 szanuje zasady tolerancji i wykazuje wrażliwość wobec różnic kulturowych

Kryteria oceniania

Ocenie pod względem wyznaczonych efektów uczenia podlegają:

- Uczestnictwo w dyskusjach podczas zajęć (jakość, nie tylko ilość)
- Indywidualna prezentacja
- Projekt końcowy (w uzgodnieniu z prowadzącym)

Literatura

(Poniższa lista literatury i porządek zajęć mogą jeszcze ulec zmianom)

1. Introduction: The question of the real
a. Barthes, Roland. 1989. “The Reality Effect” in The Rustle of Language, Berkeley: UC Press
b. Van de Port, Mattijs. 2012. “Genuinely made up” The Journal of the Royal Anthropological Institute, Vol. 18, No. 4 (December 2012), pp. 864-883
c. Westerhoff, Jan. 2011. Reality a Very Short Introduction. Oxford: Oxford University Press. (fragm.)

2. The social construction of reality as knowledge
a. Berger and Luckmann, 1966. The Social Construction of Reality: A Treatise in the Sociology of Knowledge (fragm.)
b. Sokol, 2023. Working Through What Is (fragm.)

3. The Real and The Other
a. Evans-Pritchard, Azande Magic (fragm.)
b. Favret-Saada, 2015 [2009] The Anti-Witch (fragm.)
c. Motta, Marco. 2021. “Living with Zombies. Forms of Death and the Core of the Ordinary” in Living With Concepts. Anthropology in the Grip of Reality

4. Making modern realities – science
a. Ingold, Tim. 2013. “Dreaming of dragons: on the imagination of real life” Journal of the Royal Anthropological Institute (N.S.) 19, 734-752
b. Latour, Bruno. “Do you believe in reality?”
c. Poovey, Mary. (1998). A History of the Modern Fact: Problems of Knowledge in the Sciences of Wealth and Society. University of Chicago Press Hacking, Ian. The Social Construction of What? (fragm)

5. Reality and the Real in psychoanalysis
a. Freud, Sigmund. (2010). Beyond the pleasure principle (J. Strachey, Trans.). Pacific Publishing Studio.
b. Klein, M. (1952). Some theoretical conclusions regarding the emotional life of an infant. In Envy and Gratitude (pp. 61–93).
c. [Lacan on The Real] or Žižek, Slavoj. 2007. “Psychoanalysis and the Lacanian Real: <>” in: Beaumont, Matthew ed. Adventures in Realism. London: Blackwell.

6. Reality, madness and healing
a. Foucault, Michel. 2008. Psychiatric Power: Lectures at the Collège de France, 1973-1974. Jacques Lagrange and Graham Burchell, eds. London: Macmillan.
b. Das, Veena. “Psychiatric Power, Mental Illness and the Claim to the Real”

7. The Real Economy
a. Neiburg, Federico B., and Jane I. Guyer, eds. 2020. The Real Economy: Essays in Ethnographic Theory. Chicago, IL: Hau Books. (fragm.)
b. Crypto / blockchain - TBD
c. [in PL:] Leder, Andrzej. 2023. Ekonomia to stan umysłu (fragm.)

8. Capitalist Realism and Real Socialism
a. Fisher, Mark. 2009. Capitalist Realism: Is There No Alternative? Winchester: Zero Books. (fragm.)
b. Burawoy, Michael and Janos Lukács. 1992. The Radiant Past. Ideology and Reality in Hungary's Road To Capitalism. Chicago: The University of Chicago Press

9. Media, propaganda and modern politics
a. Castillo, David R., and William Egginton. 2017. Medialogies: Reading Reality in the Age of Inflationary Media. New York: Bloomsbury Academic.
b. Pomerantsev, Peter, and Michael Weiss. 2014. “How the Kremlin Weaponizes Information, Culture and Money.” New York, NY: Institute of Modern Russia. https://imrussia.org/media/pdf/Research/Michael_Weiss_and_Peter_Pomerantsev__The_Menace_of_Unreality.pdf.
c. Pomerantsev, Peter. This Is Propaganda. (fragm.)
d. Debord, Guy. 1970. The Society of the Spectacle (fragm.)
e. Yurchak, Alexei. Everything Was Forever Until It Was No More (fragm., Ch1)
f. Curtis, Adam, Hypernormalization (film, fragments).

10. Realism and new realism
a. Jameson, Fredric. 2015. The Antinomies of Realism. London: Verso. (fragm.) or “A Note on Literary Realism in Conclusion” in: Beaumont, Matthew ed. Adventures in Realism. London: Blackwell
b. Potter, Jonathan. 1996. Representing Reality: Discourse, Rhetoric and Social Construction. London; Thousand Oaks, CA: Sage. (fragm.)

11. The Ontological Turn
a. Holbraad, Martin and Morten Axel Petersen. 2014. “The Politics of Ontology” or 2017. The Ontological Turn, Cambridge UP (fragm.)
b. Viveiros de Castro, Eduardo. 2014. “The relative native”. HAU 3(3): 473-502.

12. History, Reality, Truth
a. De Certeau, Michel. “The historiographical operation”
b. Taussig, Michael. 1984. “History as Sorcery”. Representations, No. 7 (Summer 1984), pp. 97-109.

13. Societies and their physics
a. Barad, Karen. 1998. “Getting Real: Technoscientific Practices and the Materialization of Reality”. Differences. A Journal of Feminist Cultural Studies 10.2
b. Barad, Karen. 2007. Meeting the Universe Halfway. Quantum Physics and The Entanglement of Matter and Meaning. Durham: Duke UP (fragm.)
c. “The Universe Is Not Locally Real, and the Physics Nobel Prize Winners Proved It | Scientific American.” n.d. Accessed November 13, 2023. https://www.scientificamerican.com/article/the-universe-is-not-locally-real-and-the-physics-nobel-prize-winners-proved-it/.

14. Immersion. Virtual Realities
a. TBD

15. Looking for something real to rest on
a. Latour, Bruno. 2003. “The promises of constructivism” in Ihde, Don and Evan Selinger (eds.) Chasing Technoscience. Matrix for Materiality. Bloomington: Indiana UP
b. Bennett, Jane. 2010. Vibrant matter. A Political Ecology of Things. Berkeley: California UP

16. Utopia and the imaginary
a. Ticktin, Miriam. 2022. “Borders. A Story of Political Imagination”, borderlands Vol 21 | No 1 2022 DOI | 10.21307/borderlands-2022-007
b. TBD

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3700-AL-ANR-OG w USOSweb