Karaizm: Między Judaizmem a Islamem 3600-KMJI-OW
1) Kim są Karaimi? Problemy związane z nazwą i pochodzeniem ruchu karaimskiego;
2) Trzy najważniejsze teorie dotyczące powstania Karaizmu: „qumrańska”, „muzułmańska”, „żydowska”; Teoria fuzji;
3) Własna karaimska narracja historyczna a perspectywy żydowska I muzułmańska;
4) Kwestie ideologiczne: najważniejsze pojęcia i koncepcje;
5) Karaimska spuścizna literacka. Najważniejsi przedstawiciele i ich dzieła;
6) Karaimskie komentarze biblijne: wpływy żydowskie i muzułmańskie;
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
- zna i rozumie podstawowe karaimskie nurty i pojęcia filozoficzne oraz rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury. [K_W03]
- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o filozofii i religii karaimskiej
. [K_W07]
- potrafi nazwać i scharakteryzować podstawowe zjawiska kulturowe Karaizmu. . [K_W10]
- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych teorii i szkół badawczych w zakresie studiów nad kulturą oraz literaturoznawstwa, językoznawstwa, filozofii i religioznawstwa i historii. [K_W18]
- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla rodzimych tradycji karaizmu. [K_W19]
Umiejętności:
- potrafi wskazać źródła różnic kulturowych w obrębie wspólnoty Karaimskiej w Izraelu i w diasporze. [K_U02]
- posługuje się podstawowymi pojęciami z dziedziny filozofii i religii karaimskiej [K_U03]
- rozumie najważniejsze zagadnienia intelektualne, dylematy, preferencje estetyczne formułowane wewnątrz kultury karaimskiej. [K_U10].
Kompetencje:
- ma świadomość odmienności kulturowej i jej źródeł religijnych, filozoficznych, obyczajowych i historycznych oraz jej znaczenia dla rozumienia współczesnego świata. [K_K05]
- widzi potrzebę prowadzenia dialogu międzykulturowego. [K_K06]
- ma świadomość znaczenia kultury karaimskiej w kulturze światowej [K_K07]
- dostrzega pozytywne wartości społeczno-kulturowe Karaizmu, z którego może czerpać dla osobistego rozwoju i efektywnej komunikacji międzykulturowej. [K_K09]
Kryteria oceniania
Ocena końcowa jest uśrednioną oceną z egzaminu końcowego oraz z obecności i aktywności na zajęciach.
Literatura
Teksty, artykuły omiawiane na zajęciach
1. Meira Polliack, „Medieval Karaism”, w: Martin Goodman et al. (red.), The Oxford Handbook of Jewish Studies, Oxford University Press, Oxford 2002, s. 295-326.
2. Yoram Erder, „The Karaites’ Sadducee Dilemma”, Israel Oriental Studies 14 (1994), s. 195-226.
3. Naphtali Wieder, „The Qumran Sectaries and the Karaites,” Jewish Quarterly Review, n.s. 47 (1956), s. 97-113, 269-292; przedruk. w: idem, The Judean Scrolls and Karaism, East and West Library, London, 1962; przedruk. w: idem, The Judean Scrolls and Karaism, Ben-Zvi Institute for the History of Jewish Communities in the East, Yad Izhak Ben-Zvi and the Hebrew University in Jerusalem, Jerusalem 2005, s. 333-375.
4. Yoram Erder, „The Karaites and the Second Temple Sects”, w: Meira Polliack (red.), Karaite Judaism: A Guide to its History and Literary Sources, Brill, Leiden 2003, s. 119-143.
5. Haggai Ben-Shammai, „Return to Scriptures in Ancient and Medieval Jewish Sectarianism and in Early Islam”, w: Evelyne Patlagean i Alain Le Boulluec (red.), Les retours aux Ecritures. Fondamentalismes présents et passés, Peeters, Louvain-Paris 1993, s. 319-339.
6. Meira Polliack, „Wherein Lies the Pesher? Re-questioning the Connection between Medieval Karaite and Qumranic Modes of Biblical Interpretation”, Jewish Studies Internet Journal 4 (2005), s. 151-200.
7. Michael Cook, „ʻAnan and Islam: The Origins of Karaite Scripturalism”, Jerusalem Studies of Arabic and Islam 9 (1987), s. 161-182.
8. Daniel Lasker, „Islamic Influences on Karaite Origins”, w: William M. Brinner and Stephen D. Ricks (red.), Studies in Islamic and Judaic Traditions II, Scholars Press, Atlanta, Ga. 1989, s. 23-47.
9. Haggai Ben-Shammai, „The Karaite Controversy: Scripture and Tradition in Early Karaism”, w: Bernard Lewis i Friedrich Niewöhner (red.), Religionsgespräche im Mittelalter [Wolfenbütteler Mittelalter-Studien, 4], Harrassowitz, Wiesbaden 1992,s. 11-26.
10. Meira Polliack, „Rethinking Karaism: Between Judaism and Islam”, AJS Review 30 (2006), s. 67-93.
11. Moshe Gil, „The Origins of the Karaites”, w: Meira Polliack (red.), Karaite Judaism: A Guide to its History and Literary Sources, Brill, Leiden 2003, s. 73-118.
12. Yosef Hayim Yerushalmi, „Biblical and Rabbinic Foundations. Meaning in History, Memory, and the Writing of History”, w: Zakhor: Jewish History and Jewish Memory, University of Washington Press, Seattle and London 1996, s. 3-26.
13. Fred Astren, „ Karaite Historiography and Historical Consciousness”, w: Meira Polliack (red.), Karaite Judaism: A Guide to its History and Literary Sources, Brill, Leiden 2003, s. 25-69.
14. Saadia Gaon, Book of Beliefs and Opinions, Yale University Press, New Haven and London 1976.
15. Judah Halevi, The Kuzari, An Argument for the Faith of Israel, Schocken Books, New York, , s. 161-191.
16. Abraham Ibn Daud, The Book of Tradition, przekł. Gerson Cohen, The Jewish Publication Society of America, Philadelphia 1967, s. 16-25, 46-62,91-103.
17. Moses Maimonides, The Guide for the Perplexed, przekł. M. Friedländer, Dover Publication Society, New York 2000, s. 107-113.
18. Camilla Adang, „The Karaites as Portrayed in Medieval Islamic Sources”, w: Meira Polliack (red.), Karaite Judaism: A Guide to its History and Literary Sources, Brill, Leiden 2003, s. 179-197.
19. Jeszajahu Leibowic, „Tora Ustna i Tora Pisana”, w: Rozmowy o traktacie Pirke Awot i Rambamie, Schocken, Tel-Awiw, 1979, s. 15-18 [Hebrajski], przeł. Marzena Zawanowska.
20. Gershom Scholem, „Objawienie i tradycja jako kategorie religijne w judaizmie”, w: Gershom Schalom, O głównych pojeciach judaizmu, przeł. Juliusz Zychowicz, Papieska Akademia Teologiczna, Kraków 1989, s. 86-116.
21. Marzena Zawanowska, „Ha‘ataqa” w: Encyclopedia of Jews in the Islamic World, Brill, Leiden 2010, t. 2, s. 189.
22. Meira Polliack, „Major Trends in Karaite Biblical Exegesis in the Tenth and Eleventh Centuries”, w: eadem (red.), Karaite Judaism: A Guide to its History and Literary Sources, Brill, Leiden 2003, s. 363-413.
23. Haggai Ben-Shammai, „Major Trends in Karaite Philosophy and Polemics in the Tenth and Eleventh Centuries”, w: Meira Polliack (red.), Karaite Judaism: A Guide to its History and Literary Sources, Brill, Leiden 2003, s. 339-362..
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: