Colonialism, postcolonialism, decoloniality 3600-IN-CPD-OG

Konwersatorium ma na celu wprowadzenie słuchaczy do problematyki kolonializmu, teorii postkolonialnej oraz myśli i praktyki dekolonialnej. Głównym, ale nie jedynym obszarem analizy są kraje Azji Południowej.
W trakcie zajęć przeanalizujemy wspólnie kulturowe, psychologiczne i polityczne mechanizmy i efekty europejskiego kolonializmu. Spróbujemy też odpowiedzieć m.in. na następujące pytania: W jaki sposób doświadczenie kolonialne zmieniło świat skolonizowany? Jakie elementy dziedzictwa kolonializmu kształtują globalną teraźniejszość? Jak kolonializm wpłynął na obraz własny mieszkańców świata skolonizowanego? Czy / jak kolonializm zmienił też kolonizatora? Jak mówić / pisać o świecie postkolonialnym nie wpadając w pułapkę kolonialnych stereotypów? Jak rzeczowo rozmontowywać argumenty kolonialne i rasistowskie?
W trakcie zajęć zostaną poddane analizie kluczowe teksty teorii postkolonialnej i myśli dekolonialnej, oraz wskazane możliwości, jakich te nurty dostarczają dla zrozumienia współczesnego (post)kolonialnego świata.
Po ukończeniu kursu uczestnicy będą w stanie używać narzędzi i leksykonu teorii postkolonialnej i myśli dekolonialnej do analizy kultury oraz kwestii społecznych i politycznych, uczestniczyć w aktualnej dyskusji teoretycznej, sprawnie identyfikować elementy dyskursu kolonialnego i rasistowskiego oraz rzeczowo je dekonstruować.

PLAN ZAJĘĆ

1. Krótkie wprowadzenie do historii i problematyki kolonializmu.
2. Foucault: władza-wiedza, dyskurs. Dyskurs kolonialny. Orientalizm Edwarda Saida.
3. System kolonialny i rasa.
4. Rasa i rasizm naukowy
5. Psychoanaliza i podmiot kolonialny.
6. Postkolonialne odczytywanie literatury. "Kim" R. Kiplinga, "Historia wojownika i branki" J.L. Borgesa.
7. Intersekcje: płeć, feminizm i (post)kolonialność.
8. Kolonialne wizje świata: Indie jako konstrukt kolonialny.
10. Spojrzenie, które zmienia: kolonializm i religie Azji Południowej.
11. Odwrócony orientalizm: indologia i ideologia w nazistowskich Niemczech. Polska wobec kolonializmu: Haiti, Conrad i "W pustyni i w puszczy" Sienkiewicza.
12. Kontestacje: Frantz Fanon. Nacjonalizm.
13. Dekolonialność. "Kolonialność władzy" Aníbala Quijano.
14. Zdekolonizowane muzeum, zdekolonizowany turysta?
15. Imperium i rasa dzisiaj. Podsumowanie.

Rodzaj przedmiotu

ogólnouniwersyteckie

Tryb prowadzenia

w sali

Koordynatorzy przedmiotu

Jakub Wilanowski-Hilchen

Efekty kształcenia

Po ukończeniu kursu uczestnicy będą w stanie używać narzędzi i leksykonu teorii postkolonialnej i myśli dekolonialnej do analizy kultury oraz kwestii społecznych i politycznych, uczestniczyć w aktualnej dyskusji teoretycznej, sprawnie identyfikować elementy dyskursu kolonialnego i rasistowskiego oraz rzeczowo je dekonstruować.

Kryteria oceniania

Pisemny egzamin końcowy.

Praktyki zawodowe

Brak.

Literatura

Teksty podstawowe:

Gandhi, Leela, "Postcolonial Theory: A Critical Introduction", Columbia University Press: New York 2019

Loomba, Ania, "Colonialism/Postcolonialism", Routledge: London and New York 2015

Mignolo, Walter D., Catherine E. Walsh, "On Decoloniality: Concepts, Analytics, Praxis", Duke University Press: Durham 2019

Quijano, Aníbal, "Coloniality of Power, Eurocentrism and Latin America", Nepantla, No. 3, Duke University Press, Durham: 2000

Teksty dodatkowe:

Andrews, Kehinde, "The New Age of Empire: How Racism and Colonialism Still Rule the World", Penguin: London 2022

Borges, J.L. "Story of the Warrior and the Captive", w: "The Aleph and Other Stories", Penguin Classics: London 2004

Chibber, Vivek, "Postcolonial Theory and the Specter of Capital", Navayana: New Delhi 2013

Delphy, Christine, "Separate and Dominate. Feminism and Racism after the War on Terror", Verso: London 2015

D’Hauteserre, Anne-Marie, “Postcolonialism, Colonialism, and Tourism” w: Lew, Alan A., C. Michael Hall i Allan M. Williams (red.), A Companion to Tourism, Blackwell Publishing: Oxford 2004

Dirks, Nicolas B., "Castes of Mind", Princeton University Press: Princeton 2001

Inden, Ronald, “Orientalist Constructions of India”, Modern Asian Studies 20, 3 (1983)

King, Richard, “Orientalism and the Modern Myth of “Hinduism””, w: Numen, Vol. 46, No. 2 (1999), pp. 146-185 (https://www.jstor.org/stable/3270313)

Kipling, Rudyard, "Kim", Macmillan and Co. Ltd: London 1902

Kipling, Rudyard, “White Man’s Burden”, https://en.wikipedia.org/wiki/The_White_Man's_Burden

Lingelbach, Jochen, "On the Edges of Whiteness. Polish Refugees in British Colonial Africa During and After the Second World War", Berghahn Books: Oxford 2020

Lugones, Maria, "Heterosexualism and the Colonial / Modern Gender System", Hypatia vol. 22, no. 1 (Winter 2007) (https://monoskop.org/images/d/d5/Lugones_Maria_2007_Heterosexualism_and_the_Colonial_Modern_Gender_System.pdf)

Nandy, Ashis, "The Intimate Enemy: Loss and Recovery of Self under Colonialism", Oxford University Press: Delhi 2009

Schopen, Gregory, "Archaeology and Protestant Presuppositions in the Study of Indian Buddhism", w: History of Religion Vol. 31, No. 1 (Aug., 1991), pp. 1-23. (https://www.jstor.org/stable/1062872)

Smith, David, "Orientalism and Hinduism", w: Gavin Flood (ed.), "The Blackwell Companion to Hinduism", Blackwell Publishing: Oxford 2003

Ureña Valerio, Lenny "A. Colonial Fantasies, Imperial Realities: Race Science and the Making of Polishness on the Fringes of the German Empire, 1840–1920", Ohio University Press, Athens: 2019

Viswanathan, Gauri, “Colonialism and the Construction of Hinduism”, w: Gavin Flood (ed.), "The Blackwell Companion to Hinduism", Blackwell Publishing: Oxford 2003

Filmografia:

African Mirror, reż. Mischa Hedinger (2019)

Concerning Violence, reż. Göran Hugo Olsson (2014)

Exterminate All the Brutes, reż. Raoul Peck (2021) (HBO)

Secrets of the Tribe, reż. José Padilha (2010) (Netflix)

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3600-IN-CPD-OG w USOSweb