Prowadzony w cyklu: 2025L

Kod Erasmus: 08.9

Kod ISCED: 0229

Punkty ECTS: 2

Język: polski

Organizowany przez: Wydział Kultur Azji i Afryki (dla: Uniwersytet Warszawski)

Związany z programami studiów:

Wiedza o judaizmie 3600-HE-WJ-OG

W czasie zajęć będą szczegółowo omawiane następujące zagadnienia i tematy:
1) pojęcia: Tora ustna, Tora pisana, stworzenie, objawienie, zbawienie;
2) idee: mesjańskie i kabalistyczne;
3) fragmenty klasycznych dzieł literatury religijnej: Biblia, Miszna, Talmud, itp.;
4) fragmenty pism najważniejszych przedstawicieli myśli żydowskiej na przestrzeni dziejów: Saadii Gaona, Mojżesza Majmonidesa, Jehudy Haleviego, Franza Rosenzweiga, Emmanuela Levinasa, Abrahama Heschela, Jeszajahu Leibowica, etc. ;
5) cykl liturgiczny, święta żydowskie, obrzędy religijne: Śmierć i Pogrzeb; Ślub i Rozwód; Bar/Bat Micwa i Kaszrut; Szabat i modlitwa; Tisza be-Aw; Tu bi-Szewat; Święto Tygodni/Szawuot; Święto Paschy/Pesach; Purim; Święto Świateł/Chanuka; Święto Namiotów/Sukot; Dzień Pojednania/Jom Kipur; Nowy Rok/Rosz ha-Szana; Jewish liturgy, religious holidays, etc.
6) najważniejsze ruchy religijne: karaimi; saduceusze; faryzeusze; zeloci; samarytanie; esseńczycy (a Qumran); sabatajczycy; frankiści; hasydyzm i habad (a mitnagdim); haskala; syjonizm; judaizm ortodoksyjny i neo-ortodokcja; judaizm konserwatywny; judaizm reformowany;

W cyklu 2025L:

W czasie zajęć będą szczegółowo omawiane następujące zagadnienia i tematy:

1) Żydzi (Kim są Żydzi? Fakty i liczby. Tubylcy czy imigranci?)

2) Żydzi na całym świecie (Ameryka Północna, Izrael, kraje byłego bloku sowieckiego, Unia Europejska, Ameryka Łacińska)

3) Naród żydowski i jego przeszłość (naród żydowski, uniwersalizm, asymilacja, rozproszenie, ludobójstwo)

4) Księgi żydowskie (Biblia, modlitewniki, Talmud, Szulchan Aruch, Zohar, Przewodnik błądzących)

5) Religia żydowska (judaizm tradycyjny, reforma modernistyczna, radykalne alternatywy)

6) Rodzina (rodzina jako jednostka społeczna, dom żydowski, obrzędy przejścia)

7) Społeczność (społeczność żydowska, synagoga, liturgia)

8) Obrzędy religijne (cykl roczny, ważne chwile życia)

9) Instytucje społeczne

10) Źródła teologii żydowskiej (Biblia, midrasz, haggada, liturgia, mistyczne element u filozofów żydowskich)

11) Bóg w XX wieku (Hermann Cohen i jego spuścizna, amerykańska teologia żydowska, Bóg i Szoah, nowe propozycje)

12) Rozwój teologii (świętość, posłuszeństwo, sprawiedliwość, wiara, lęk i miłość, Mesjasz, naprawa świata, wprowadzanie pokoju, życie po śmierci)

13) Judaizm i jego przyszłość (trendy demograficzne, aspekty polityczne i społeczne, pluralizm religijny)

Założenia (opisowo)

W ramach kursu zostaną omówione podstawowe idee i pojęcia judaizmu, a także przedstawiona szeroko rozumiana spuścizna myśli żydowskiej i jej najważniejsi przedstawiciele. Ponadto wykład obejmie także temat żydowskiego roku liturgicznego ze wszystkimi jego świętami i zakończy się przedstawieniem najważniejszych obecnie żydowskich ruchów religijnych i sekt.

Koordynatorzy przedmiotu

Marek Baraniak

Rodzaj przedmiotu

Ogólnie:

obowiązkowe
fakultatywne
ogólnouniwersyteckie
nieobowiązkowe

W cyklu 2025L:

obowiązkowe
uzupełniające
ogólnouniwersyteckie
fakultatywne

Tryb prowadzenia

w sali

Efekty kształcenia

Efekty uczenia się:
Wiedza:

- zna i rozumie podstawowe nurty i pojęcia filozoficzne oraz rolę refleksji filozoficznej w kształtowaniu kultury. [K_W03]
- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o filozofii i religii żydowskiej
. [K_W07]
- potrafi nazwać i scharakteryzować podstawowe zjawiska kulturowe judaizmu i Izraela. . [K_W10]
- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych teorii i szkół badawczych w zakresie studiów nad kulturą oraz literaturoznawstwa, językoznawstwa, filozofii i religioznawstwa i historii. [K_W18]
- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla rodzimych tradycji judaizmu. [K_W19]

Umiejętności:
- potrafi wskazać źródła różnic kulturowych w Izraelu i w diasporze żydowskiej. . [K_U02]
- posługuje się podstawowymi pojęciami z dziedziny filozofii i religii Żydów [K_U03]
- rozumie najważniejsze zagadnienia intelektualne, dylematy, preferencje estetyczne formułowane wewnątrz kultury Izraela i judaizmu. [K_U10].

Kompetencje:
- ma świadomość odmienności kulturowej i jej źródeł religijnych, filozoficznych, obyczajowych i historycznych oraz jej znaczenia dla rozumienia współczesnego świata. [K_K05]
- widzi potrzebę prowadzenia dialogu międzykulturowego. [K_K06]
- ma świadomość znaczenia kultury Judaizmu w kulturze światowej [K_K07]
- dostrzega pozytywne wartości społeczno-kulturowe judaizmu i Izraela, z których może czerpać dla osobistego rozwoju i efektywnej komunikacji międzykulturowej. [K_K09]

Kryteria oceniania

Ocena końcowa jest uśrednioną oceną z egzaminu końcowego, z krótkich sprawdzianów, z obecności i aktywności na zajęciach.

Literatura

Nicholas de Lange, An Introduction to Judaism, Cambridge 2000.
Jacob Neusner , Judaism: the basics , Abingdon 2006.
Judaizm, praca zbiorowa, Biblioteka Pisma Literacko-Artystycznego, Kraków 1989.
Ninel Kameraz-Kos, Święta i obyczaje żydowskie, Cyklady, Żydwoski Instytut Historyczny, Warszawa 1997.
Alan Unterman, Żydzi Wiara i życie, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1989.
Rabin Simon Philip de Vries Mzn., Obrzędy i symbole Żydów, Wydawnictwo WAM, Kraków 2000.
Słowniki i encyklopedie:
Encyklopedia Judaica (26 tomów), Keter, Jerusalem 1972.
Polski słownik Judaistyczny: dzieje, kultura, religia, ludzie (2 tomy), Prószyński I S-ka, Warszawa 2003.
Nowy leksykon judaistyczny, Cyklady, Warszawa 2007.

W cyklu 2025L:

Nicholas de Lange, An Introduction to Judaism, Cambridge 2000.

Judaizm, praca zbiorowa, Biblioteka Pisma Literacko-Artystycznego, Kraków 1989.

Ninel Kameraz-Kos, Święta i obyczaje żydowskie, Cyklady, Żydwoski Instytut Historyczny, Warszawa 1997.

Alan Unterman, Żydzi Wiara i życie, Wydawnictwo Łódzkie, Łódź 1989.

Rabin Simon Philip de Vries Mzn., Obrzędy i symbole Żydów, Wydawnictwo WAM, Kraków 2000.

Słowniki i encyklopedie:

Encyklopedia Judaica (26 tomów), Keter, Jerusalem 1972.

Polski słownik Judaistyczny: dzieje, kultura, religia, ludzie (2 tomy), Prószyński I S-ka, Warszawa 2003.

Nowy leksykon judaistyczny, Cyklady, Warszawa 2007.

Uwagi

W cyklu 2025L:

Na ocenę końcową roku składa się obecność, niezbędna do uzyskania zaliczenia, oraz oceny z prezentacji/eseju i testu końcowego.

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3600-HE-WJ-OG w USOSweb