Historia Japonii (L) 3600-7-JA1-HJ2
Podstawowym wątkiem wykładów jest historia polityczna Japonii. Przedstawione zostaną kulturowe przyczyny powstawania systemów władzy i ich upadku, zasadnicze cechy ich funkcjonowania oraz ich wpływ na kształtowanie się Japonii. Wykład obejmuje okres od czasów najdawniejszych do końca II wojny światowej, prowadzony jest w porządku chronologicznym. Najważniejsze problemy to:
- droga do centralizacji władzy i powstawania państwa japońskiego; wykształcanie się systemu cesarskiego, przyczyny jego upadku; funkcjonowanie państwa opartego na prawie; rola arystokracji w państwie (okresy: jōmon 11 tys. lat temu – IV w. p.n.e; yayoi IV w.p.n.e – III w. n.e; kofun III-VIII w.; Nara 710-794 i Heian 794-1192).
- wykształcanie się warstwy wojowników, powstawanie i umacnianie się porządku feudalnego; rządy samurajów; kontakty międzykulturowe a tożsamość narodowa Japończyków (okresy: Kamakura 1192-1333; Muromachi 1333-1573) oraz japońską nowożytność (okresy: Azuchi-Momoyama 1573-1603; Edo 1603-1868).
- restauracja władzy cesarskiej; cesarz Meiji; obalanie feudalizmu; nowoczesna monarchia konstytucyjna; powstawanie mocarstwa światowego; „demokracja” okresu Taishō; źródła i cechy charakterystyczne japońskiego nacjonalizmu; polityka zagraniczna Japonii; przyczyny, przebieg i skutki wojny w Azji i na Pacyfiku (okres Meiji 1868-1912; Taishō 1912-1926; część Shōwa (1926-1989) do końca wojny w Azji i na Pacyfiku (1945).
W ramach wykładu analizowane są także zagadnienia dotyczące powojennej historii Japonii. Prezentowane są m.in. okoliczności kapitulacji, przebieg amerykańskich reform okupacyjnych, skutki traktatów podpisanych w San Francisco, a następnie działania w kierunku rewizji tych ustaleń, w tym normalizacji stosunków z blokiem wschodnim. Przedmiotem rozważań jest ponadto powojenny ustrój polityczny Japonii, kierunki polityki zagranicznej, jak również zagadnienia związane z obronnością i bezpieczeństwem państwa. Omawiane są także etapy powojennego rozwoju gospodarczego oraz przemiany społeczne.
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
- ma podstawową wiedzę w zakresie teorii nauk humanistycznych niezbędnych do rozumienia wybranych aspektów kultury w dziedzinie historii Japonii [K_W04];
- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o historii Japonii [K_W06];
- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o zagadnieniach społeczno-kulturowych Japonii w zakresie środowiska naturalnego sytuacji etnicznej, demograficznej i politycznej [K_W09];
- potrafi nazwać i scharakteryzować podstawowe zjawiska kulturowe Japonii [K_W10];
- ma uporządkowaną wiedzę na temat uwarunkowań środowiska geopolitycznego i gospodarczego oraz ich znaczenia dla historycznej sytuacji Japonii [K_W11];
- ma świadomość różnorodności językowej japońskiego obszaru kulturowego i jej wpływu na sytuację kulturową i polityczną świata [K_W14];
- zna i rozumie podstawowe metody interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych teorii i szkół badawczych w zakresie studiów nad historią Japonii [K_W18];
Umiejętności:
- potrafi wskazać źródła różnic kulturowych krajów Orientu [K_U02];
- potrafi zastosować wiedzę z zakresu historii Japonii do analizy i interpretowania wydarzeń współczesnego świata [K_U04];
- potrafi prawidłowo usytuować Japonię w kontekście uwarunkowań środowiska geopolitycznego i gospodarczego [K_U05];
- potrafi zastosować wiedzę z zakresu problematyki społeczno-kulturowej Japonii w typowych sytuacjach profesjonalnych [K_U09];
- posiada umiejętność prezentacji zagadnień szczegółowych z zakresu problematyki historycznej Japonii w języku polskim lub obcym z uwzględnieniem tradycji intelektualnej [K_U21].
Kompetencje społeczne:
- rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie [K_K01];
- potrafi odpowiednio określić cele i sposoby ich osiągnięcia w zakresie działalności naukowej, zawodowej i społecznej [K_K04];
- ma świadomość odmienności kulturowej i jej źródeł religijnych, filozoficznych i historycznych oraz jej znaczenia dla rozumienia współczesnego świata [K_K05];
- widzi potrzebę prowadzenia dialogu międzykulturowego [K_K06];
- ma świadomość znaczenia kultury Japonii w kulturze światowej [K_K07];
- działa na rzecz udostępniania i promowania spuścizny cywilizacyjnej Japonii [K_K08];
- dostrzega pozytywne wartości społeczno-kulturowe Japonii, z których może czerpać dla osobistego rozwoju i efektywnej komunikacji międzykulturowej [K_K09]
Kryteria oceniania
- egzamin pisemny na ocenę (po semestrze)
- obecność na zajęciach
Literatura
The Cambridge History of Japan, pr. zbior. (1988-1999), t. I-VII
Gordon A., Nowożytna historia Japonii. Od czasów Tokugawów do współczesności (2010)
Hall J.W., Japonia (1979)
Japonia ery Shōwa (1926-1989). Kultura i realia społeczne, red. K. Starecka, (2019)
Pałasz-Rutkowska E., Starecka K., Japonia (2004)
Pałasz-Rutkowska E., Dzieje kultury japońskiej (2023)
Totman C., Historia Japonii (2010)
Tubielewicz J., Historia Japonii (1984)
Varley P., Kultura japońska (2006)
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: