Język hebrajski klasyczny 3600-7-HE3-JHK(Z)
Typowy akademicki program nauczania składni obejmuje następujące moduły:
1. Struktura zdania pojedynczego (Syntaxis Simplex)
Szyk wyrazów: Podstawowy szyk zdania orzekającego (VSO – Czasownik-Podmiot-Dopełnienie) oraz jego modyfikacje (np. szyk SVO w zdaniach imiennych).
Zdanie imienne (nominalne): Budowa i funkcje zdań bez czasownika łączącego (np. orzeczenie jako cecha podmiotu).
Apozycja i przydawka: Związki zgody i rządu, użycie rodzajnika określonego.
Status constructus (Konstrukcja dopełniaczowa): Relacja między rzeczownikami, wyrażająca przynależność lub określenie (zjawisko genitivus Hebraicus).
2. Zaawansowane użycie czasownika
System koniugacji (Binyanim): Składniowe i semantyczne różnice między poszczególnymi rdzeniami (np. Kal, Nifal, Piel, Hifil).
Składnia czasu: Wykorzystanie form qatal (perfektum) i yiqtol (imperfektum) w zdaniach narracyjnych i poetyckich.
Waw conversivum (Waw consecutivum): Następczość czasowa i zasady zmiany czasu/aspektu po koniunkcji "i".
Infinitivus (bezokoliczniki): Użycie infinitivus absolutus (do wzmacniania znaczenia czasownika) oraz infinitivus constructus (z przyimkami).
3. Zdania złożone (Syntaxis Composita)
Zdania współrzędnie złożone: Zróżnicowane funkcje spójnika waw (i, a, lecz, ponieważ).
Zdania podrzędnie złożone: Budowa zdań dopełnieniowych, okolicznościowych (czasu, przyczyny, celu).
Zdania względne: Funkcja zaimka względnego asher oraz partykuły she- w konstrukcjach z zaimkiem nawiązującym (prolepsis).
Zdania warunkowe: Zastosowanie protazy (warunku) i apodozy (następstwa), w tym zdania realne i nierzeczywiste.
4. Semantyka i cząstki mowy
Partykuły i przyimki: Łączenie przyimków nierdzennych (z sufiksami) oraz ich wpływ na znaczenie czasowników.
Negacja: Różnice między składnią przeczenia lo' a al.
Partykuła et: Składniowe użycie wskaźnika dopełnienia określonego.
5. Analiza i interpretacja tekstu (Egzegeza)
Analiza składniowa wiersza: Zjawiska poetyckie (np. paralelizmy).
Aparat krytyczny: Korzystanie z przypisów w wydaniach Biblia Hebrajska Stuttgartensia (BHS) i Biblia Hebrajska Quinta (BHQ) w kontekście trudności syntaktycznych.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Ogólnie: fakultatywne monograficzne ogólnouniwersyteckie języki obce translatoria | W cyklu 2026Z: języki obce uzupełniające monograficzne translatoria ogólnouniwersyteckie fakultatywne |
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
Wiedza:
- ma obszerną wiedzę o języku hebrajskim klasycznym K_W12
- ma świadomość złożonej natury języka hebrajskiego, jego miejsca i znaczenia w kontekście kultury i historii Żydów i Izraela K_W13
Umiejętności:
-potrafi analizować i interpretować teksty źródłowe w języku hebrajskim K_U13
-potrafi przełożyć teksty literackie/piśmiennictwa z języka hebrajskiego na język polski K_U14
-potrafi biegle posługiwać się systemem pisma i narzędziami służącymi do jego -poznania i analizy (słowniki tradycyjne i elektroniczne, leksykony, korpusy językowe, bazy danych, etc.) K_U16
-potrafi poprawnie funkcjonować w środowisku językowym i kulturowym Izraela K_U17
-posiada umiejętność formułowania w mowie i piśmie własnych opinii i wniosków w języku hebrajskim K_U22
-potrafi korzystać z narzędzi elektronicznych i internetowych w języku hebrajskim K_U24
Kompetencje:
-rozumie potrzebę uczenia się języków obcych przez całe życie K_K01
-potrafi współdziałać i pracować w grupie oraz nawiązywać kontakty i budować relacje społeczne K_K02
-potrafi nawiązywać kontakty i współdziałać z przedstawicielami odmiennych kultur K_K03
Kryteria oceniania
ELEMENTY OCENY:
* kontrola obecności,
* ocena ciągła (bieżące przygotowanie do zajęć i aktywność),
* kolokwia/testy
SKALA OCEN:
99-100% 5! (celujący)
93-98% 5 (bardzo dobry)
87-92% 4,5 (dobry plus)
77-86% 4 (dobry)
71-76% 3,5 (dostateczny plus)
60-70% dostateczny
0-59% niedostateczny
Praktyki zawodowe
n.d.
Literatura
Skrypt własny,
oraz gramatyki referencyjne:
Gesenius Wilhelm, Kautzsch Emil, Cowley Arthur E., Gesenius' Hebrew Grammar, Oxford: Clarendon Press, 1910 (i późniejsze przedruki).
Waltke Bruce K., O'Connor Michael P., An Introduction to Biblical Hebrew Syntax, Winona Lake: Eisenbrauns, 1990.
Joüon Paul, Muraoka Takamitsu, A Grammar of Biblical Hebrew, Rome: Pontifical Biblical Institute, 2006.
Van der Merwe Christo H. J., Naudé Jackie A., Kroeze Jan H., A Biblical Hebrew Reference Grammar, Sheffield: Sheffield Academic Press, 1999
Arnold, Bill T., and John H. Choi. A Guide to Biblical Hebrew Syntax. 2nd ed. Cambridge: Cambridge University Press, 2018.