Historia Chin (L) 3600-19-SIW1-HCh2
- https://classroom.google.com/u/2/c/MjE3MTY3ODc1NDZa (w cyklu 2025L)
Celem zajęć jest zapoznanie słuchaczy z najważniejszymi wydarzeniami i procesami dziejowymi w historii Chin do współczesności, od najwcześniejszych wspólnot ludzkich na terenie Chin w czasach prehistorycznych, poprzez formowanie się lepiej rozwiniętych społeczności w okresie przedynastycznym, aż do powstania zalążków organizmów państwowych. W toku zajęć omawiane są początki formowania się odrębnej cywilizacji na obszarach współczesnych Chin w epoce brązu. W toku zajęć słuchacze poznają dzieje kolejnych dynastii cesarskich, oraz kształtujące się w czasie ich panowania instytucje polityczne, administracyjne, społeczne i gospodarcze, a także rozwój chińskiej myśli politycznej w kolejnych okresach historycznych. W trakcie zajęć przedstawiana jest również problematyka kontaktów chińskiego obszaru cywilizacyjnego z innymi kulturami i tworami państwowymi, w różnych okresach historycznych, oraz kwestia rządów dynastii wywodzących się spoza tradycyjnie rozumianych kulturowych Chin. W trakcie zajęć omówione zostaną: okres panowania dynastii Zhou, okres „królestw walczących”, zjednoczenie w okresie dynastii Qin, panowanie dynastii Han, „okres trzech królestw”, dynastii Jin, „dynastii północnych i południowych”, zjednoczenie w okresie dynastii Sui i panowanie dynastii Tang, okres „pięciu dynastii i dziesięciu królestw, panowanie dynastii Song oraz powstanie i istnienie na części obszarów współczesnych Chin etnicznie niechińskich dynastii Liao, Jin, Zachodniej Xia, podbój mongolski i panowanie dynastii Yuan, ze szczególnym naciskiem na jej instytucje, kulturę i miejsce w chińskiej historii, panowanie dynastii Ming, podbój mandżurski i panowanie dynastii Qing, ze szczególnym naciskiem na charakterystykę jej rządów, podboje i wpływ na kształt terytorialny współczesnych Chin, oraz narodziny nowoczesnej chińskiej tożsamości etnicznej i narodowej w tym okresie. Omówione zostaną również okresy Republiki Chińskiej, 1912-1949 oraz Chińskiej Republiki Ludowej do chwili obecnej.
|
W cyklu 2025L:
Drugi semestr wykładu „Historia Chin” obejmuje dzieje Chin od panowania dynastii Tang aż po koniec XX wieku. Celem zajęć jest pogłębione zrozumienie kluczowych procesów politycznych, społecznych, gospodarczych i kulturowych, które ukształtowały Chiny średniowieczne, przednowoczesne oraz nowoczesne. Wykład ukazuje ewolucję państwa chińskiego, jego instytucji i elit, a także przemiany struktury społecznej i relacji Chin z otoczeniem międzynarodowym. Słuchacze zapoznają się ze zjawiskami takimi jak wieloetniczność imperium, funkcjonowanie systemu biurokratycznego, rozwój gospodarki rynkowej, konflikty wewnętrzne i zewnętrzne, a także powstawanie nowoczesnych koncepcji narodu, państwa i tożsamości. W pierwszej części semestru omawiane jest panowanie dynastii Tang - okres postrzegany jako jeden z najbardziej dynamicznych i kosmopolitycznych momentów w dziejach Chin. Analizowane są mechanizmy administracyjne, system egzaminów urzędniczych, rola arystokracji i armii oraz intensywne kontakty z Azją Centralną, światem islamu i Tybetem. Przedstawione zostają zarówno szczyt rozwoju imperium, jak i procesy prowadzące do jego destabilizacji, w tym powstanie An Lushana. Następnie omawiany jest czas politycznej fragmentacji po upadku Tangów oraz ponownego zjednoczenia Chin przez dynastię Song. Podkreślana jest rola Songów w rozwoju gospodarki pieniężnej, urbanizacji, kultury druku oraz powstaniu nowego modelu biurokracji, a także znaczenie neokonfucjanizmu jako dominującej ideologii epoki. Kolejny blok zajęć poświęcony jest współistnieniu Chin właściwych z silnymi państwami niechińskimi na północy i zachodzie. Analizowane są dzieje dynastii Liao, Xia Zachodniej i Jin, a także ich relacje z Songami. Omawiane są różne modele rządzenia w państwach wieloetnicznych, odmienne tradycje prawne i militarne oraz ich wpływ na dzieje Chin. W dalszej części kursu prezentowane są podboje mongolskie i panowanie dynastii Yuan, ukazane jako włączenie ziem chińskich w kontekst wielkiego imperium stepowego. Szczególny nacisk położony jest na analizę instytucji Yuanów - systemu czterech grup społecznych, roli Mongołów w administracji, polityki wobec religii oraz wymiany kulturowej w ramach Pax Mongolica. Następnie omawiane jest odrodzenie chińskiego panowania w epoce Ming, ich system administracyjny, polityka finansowa i wojskowa oraz zmieniające się relacje zewnętrzne, wraz z ekspedycjami Zheng He. Wykład przedstawia zarówno okres stabilizacji, jak i narastające problemy finansowe, społeczne i klimatyczne, które doprowadziły do upadku dynastii. Znaczną część semestru zajmuje historia dynastii Qing. Analizowane są jej militarne zdobycze, tworzenie systemu rządów nad imperium wieloetnicznym oraz kształtowanie się struktur administracyjnych obejmujących Mandżurię, Mongolię, Tybet i Xinjiang. Omówione zostają również intelektualne nurty epoki, rozwój nauki filologicznej oraz specyfika relacji między dynastią rządzącą a chińską elitą. Szczegółowo analizowany jest kryzys państwa Qing w XIX wieku: wojny opiumowe, powstania wewnętrzne (Tajpingów, Nian, powstania muzułmańskie), reformy modernizacyjne oraz wpływ potęg kolonialnych na strukturę państwa. W ostatniej części kursu omawiane są narodziny i rozwój państwa nowoczesnego: reformy przełomu XIX i XX wieku, upadek monarchii, powstanie Republiki Chińskiej i jej złożona historia - od ery tzw. Warlordów, przez konsolidację władzy przez Kuomintang, po rywalizację z Komunistyczną Partią Chin. Przedstawione zostają procesy modernizacyjne, ruch Nowej Kultury, wojna chińsko-japońska oraz wojna domowa prowadząca do powstania dwóch państw chińskich: ChRL i Republiki Chińskiej na Tajwanie. Zwieńczeniem zajęć jest omówienie dziejów Chińskiej Republiki Ludowej - od kampanii politycznych Mao Zedonga, przez katastrofalne skutki Wielkiego Skoku i rewolucji kulturalnej, po reformy Deng Xiaopinga i transformację gospodarczą oraz społeczną końca XX wieku. Zajęcia mają na celu ukazanie długiej ciągłości oraz głębokich przełomów w dziejach Chin, rozwijając u studentów umiejętność krytycznej analizy procesów historycznych i ich konsekwencji dla współczesnego państwa chińskiego. |
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Efekty kształcenia
Wiedza:
- ma podstawową wiedzę w zakresie teorii nauk humanistycznych niezbędnych dla rozumienia wybranych aspektów kultury: literaturoznawstwa lub językoznawstwa lub historii K_W04, H1A_W03, H1A_W07
- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o historii Chin i Tajwanu K_W06, H1A_W04
- ma uporządkowaną wiedzę szczegółową o zagadnieniach społeczno-kulturowych Chin w zakresie środowiska naturalnego, sytuacji etnicznej, demograficznej i politycznej K_W09, H1A_W04
- ma uporządkowaną wiedzę na temat uwarunkowań środowiska naturalnego, geopolitycznego i gospodarczego oraz ich znaczenia dla historycznej i współczesnej sytuacji Chin i Tajwanu K_W11, H1A_W04
- zna i rozumie podstawowe metody analizy i interpretacji różnych wytworów kultury właściwe dla wybranych teorii i szkół badawczych w zakresie studiów nad kulturą oraz literaturoznawstwa, językoznawstwa, filozofii i religioznawstwa i historii Chin K_W18, H1A_W07 Umiejętności:
- potrafi wskazać źródła różnic kulturowych krajów Orientu/Afryki K_U02, H1A_U05
- potrafi zastosować wiedzę z zakresu historii Chin i Tajwanu do analizy i interpretowania wydarzeń współczesnego świata K_U04, H1A_U02, H1A_U05
-potrafi prawidłowo usytuować Chiny i Tajwan w kontekście uwarunkowań środowiska naturalnego, geopolitycznego i gospodarczego K_U05, H1A_U05
- potrafi zastosować wiedzę z zakresu problematyki społeczno-kulturowej w typowych sytuacjach profesjonalnych K_U09, H1A_U04
- posiada umiejętność prezentacji zagadnień szczegółowych z zakresu problematyki kulturowej Chin w języku polskim oraz we współczesnym standardowym języku chińskim z uwzględnieniem tradycji intelektualnej Chin K_U21
Kompetencje społeczne:
- rozumie potrzebę uczenia się przez całe życie K_K01, H1A_K01
- potrafi odpowiednio określić cele i sposoby ich osiągnięcia w zakresie działalności naukowej, zawodowej i społecznej K_K04, H1A_K03 - ma świadomość odmienności kulturowej i jej źródeł religijnych, filozoficznych, obyczajowych i historycznych oraz jej znaczenia dla rozumienia współczesnego świata K_K05, H1A_K04, H1A_K05
- widzi potrzebę prowadzenia dialogu międzykulturowego K_K06
- ma świadomość znaczenia kultury Chin w kulturze światowej K_K07, H1A_K05
- działa na rzecz udostępniania i promowania spuścizny kulturowej i językowej Chin K_K08, H1A_K05, H1A_K06
Kryteria oceniania
Ocena z egzaminu pisemnego testowego na podstawie wiedzy zdobytej podczas wykładów i z zalecanych lektur. Egzamin testowy w sesji zimowej składa się z 30 pytań jednokrotnej odpowiedzi (ABCD). Zaliczenie za minimalną liczbę 16 prawidłowych odpowiedzi. Punktacja ocen:
16-18 pkt. - ocena dostateczna (3)
19-21 pkt. - ocena dostateczna + (3+) 22-24 pkt. - ocena dobra (4)
25-27 pkt. - ocena dobra + (4+) 28-30 pkt. - ocena bardzo dobra (5)
Egzamin końcowy w sesji letniej składa się z 70 pytań testowych jednokrotnej odpowiedzi (ABCD) - wynik z egzaminu zostaje zsumowany ze zdobyczą punktową z egzaminu w sesji zimowej dając w sumie 100 możliwych punktów do zdobycia. Minimum zaliczenia przedmiotu to 61 punktów. Punktacja ocen:
0-60 pkt. - niedostateczna. (2)
61-68 pkt. - dostateczna (3) 69-76 pkt. - dostateczna+ (3+) 77-84 pkt. - dobra (4)
85-92 pkt. - dobra+ (4+) 93-100 pkt. - bardzo dobra (5)
Literatura
1. Wybrane rozdziały The Cambridge History of China, tomy I, III, VI-X.
2. Blunden C., Elvin M. Chiny, przekład z ang. Mieczysław Jerzy Künstler, Warszawa : Świat Książki, 1997. 3. Fairbank J.K. Historia Chin, nowe spojrzenie, przekład z ang. T. Lechowska, Z. Słupski, Gdańsk 1996. 4. Gernet J. Chiny starożytne, tłum. M. J. Kunstler, 1966.
5. Granet M, Cywilizacja chińska, przekład Mieczysław Jerzy Künstler, Wyd. 2, Warszawa 1995.
6. Pawłowski J. Państwo we wczesnej filozofii konfucjańskiej, Warszawa 2010.
7. Pimpaneau J. Chiny. Kultura i tradycje, Warszawa 2001.
8. Rodziński W., Historia Chin wyd. II, Wrocław 1992.
9. Sidichmienow W., Ostatni cesarze Chin, tłum. J. Abkowicz i R. Sławiński, Katowice 1990.
10. Słupski Z. Wczesne piśmiennictwo chińskie, Warszawa, 2001.
11. Słupski Z. Wczesne piśmiennictwo chińskie, wybór tekstów, Warszawa, 2004.
12. Spence J., The Search for Modern China, Norton, 1991.
13. Sy-ma Ts ́ien. Syn Smoka. Fragmenty zapisków historyka. Przekład Mieczysław Jerzy Künstler, Warszawa, 2000 Rozszerzona lista literatury zostanie podana na zajęciach
|
W cyklu 2025L:
1. Blunden, Caroline; Elvin, Mark. Chiny. Przeł. M.J. Künstler. Warszawa: Świat Książki, 1997. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: