Od pierwotnej hordy do „rodziny z wyboru”. Rodzina i pokrewieństwo w socjologii i antropologii społecznej 3502-FAKL133-OG

Rodzina , określana w dyskursie potocznym mianem „podstawowej komórki społecznej”, stanowi jedną z najważniejszych instytucji, analizowanych przez socjologię i antropologię kulturową. Pomimo iż wszystkie społeczeństwa świata posiadają instytucje, które można określić mianem rodziny, stworzenie uniwersalnej kulturowo definicji tego podjęcia napotyka na znaczące trudności. Definicje formułowane w toku historii, odwołujące się do kategorii rodziny nuklearnej bądź też relacji matka-dziecko, zostawały poddawane w wątpliwość wobec natłoku materiału etnograficznego, prezentującego nierzadko całkowicie odmienne modele życia rodzinnego, w ramach którego np. całkowicie nieobecna była kategoria ojcostwa. Także we współczesnych społeczeństwach Zachodu, często napotykamy na dyskurs głoszący kryzys lub wręcz upadek instytucji rodziny. Przybierające na sile zjawiska społeczne, takie jak wzrost liczby rozwodów i samotnego rodzicielstwa, a także zjawiska całkowicie nowe – jak małżeństwo i rodzicielstwo osób homoseksualnych – zmuszają nas do przyjęcia nowego spojrzenia na instytucję rodziny.
W toku zajęć omówione zostaną różnorodne formy, jakie przybierała instytucja rodziny oraz zjawisko pokrewieństwa w różnych regionach świata. Omówione zostaną rozmaite koncepcje i podejścia teoryteczne, w ramach których zagadnienia te poddawane były analizie w ramach socjologii i antropologii społecznej. Zostaną także zaprezentowane przemiany, jakim podlegała rodzina europejska w toku historii.

Rodzaj przedmiotu

fakultatywne

Efekty kształcenia

W toku zajęć student uzyskuje wiedzę na temat zróżnicowania form rodziny w różnych społecznościach. Student będzie miał także okazję do zdobycia umiejętności krytycznej analizy ważnych zjawisk współczesności (rozwody, samotne macierzyństwo i ojcostwo, homoseksualne małżeństwo i rodzicielstwo). Zyskuje także umiejętności w zakresie prowadzenia badań nad zagadnieniem rodziny i systemów pokrewieństwa.

Kryteria oceniania

Obecność na zajęciach (dopuszczalne dwie nieobecności), przygotowanie i przedstawienie referatu, egzamin ustny

Literatura

Szlendak T. (2011), Socjologia rodziny, Wydawnictwo Naukowe PWN
Holy L. (1996). “Anthropological perspectives on kinship”. London: Pluto Press, 1996
Howell S., Melhuus M. (2003). “Studia nad pokrewieństwem, osobą ludzką, czy nad płcią kulturową?”, w: Kempny M., Nowicka E. [red.], „Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej”, Warszawa 2004
Slany, K. (2002) Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Nomos
Giza-Poleszczuk A., Marody M. (2004) Przemiany więzi społecznych. Zarys teorii zmiany społecznej., Wydawnictwo Naukowe Scholar
Parkin R., Stone L. (2004) (red.), “Kinship and Family. An Anthropological Reader”, Blackwell Publishing, 2004
Moore H. (2003). „Płeć kulturowa i status – wyjaśnienie sytuacji kobiet”, w: Kempny M., Nowicka E. [red.], „Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej”, Warszawa 2003
Schneider D.M. (1984). A Critique of the Study of Kinship, 1984
Giddens, A. (2006) Przemiany intymności, Warszawa: PWN

Więcej informacji

Więcej informacji o poziomie przedmiotu, roku studiów (i/lub semestrze) w którym się odbywa, o rodzaju i liczbie godzin zajęć - szukaj w planach studiów odpowiednich programów. Ten przedmiot jest związany z programami:

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu 3502-FAKL133-OG w USOSweb