Socjologia dyskursu 3500-SSZCZ-DYS
Celem wykładu jest wprowadzenie osób studiujących w wybrane
współczesne podejścia do analizy dyskursu, ze szczególnym
uwzględnieniem tego, jak za pomocą języka i komunikacji tworzy
się znaczenia, nawiązuje relacje społeczne i działa w różnych
kontekstach. Uczestnicy zapoznają się z wybranymi podejściami
analitycznymi, w tym z krytyczną analizą dyskursu, analizą
konwersacyjną, socjolingwistyką interakcyjną, antropologią
językową, analizą korpusową i analizą multimodalną. Wykład
kładzie nacisk na podstawy teoretyczne, pokazuje jednak również,
jak można zastosować te podejścia do analizy autentycznych
wypowiedzi w różnych dziedzinach, w tym dyskursu politycznego i
medialnego, komunikacji w miejscu pracy, interakcji w sieci oraz
komunikacji międzykulturowej.
Osoby studiujące poznają kluczowe narzędzia badawcze oraz
koncepcje dotyczące gromadzenia i analizy danych dyskursywnych.
Kurs pomoże im sformułować pytania badawcze i dobrać
odpowiednie ramy analityczne do własnych projektów. Pracując z
autentycznym materiałem, osoby studiujące nauczą się
rozpoznawać, w jaki sposób wybory językowe kształtują i
odzwierciedlają konteksty społeczne, relacje władzy i znaczenia
kulturowe. Szczególną uwagę poświęcimy związkowi między
użyciem języka a kontekstem społecznym, metodom analizy
dyskursu mówionego i pisanego, roli zasobów multimodalnych w
tworzeniu znaczeń, krytycznemu podejściu do dyskursu i władzy
oraz nowym kierunkom w analizie dyskursu cyfrowego.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025L: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
W_01 Posiada wiedzę o głównych tradycjach teoretycznych i definicjach dyskursu w socjologii
W_02 Rozumie powiązania między dyskursem a mechanizmami władzy, relacjami klasowymi i konstrukcją sfery publicznej
W_03 Zna podejścia do analizy dyskursu, w tym krytyczną analizę dyskursu.
W_04 Orientuje się w znaczeniu badań nad wizualnością dla rozumienia dyskursu
U_01 Umie interpretować teksty teoretyczne dotyczące dyskursu i odnosić je do problemów społecznych
K_01 Uczestniczy w krytycznej refleksji nad rolą dyskursu w konstruowaniu wiedzy i tożsamości
Kryteria oceniania
Egzamin odbędzie się w formie testu. Test będzie się składał z
maksymalnie 20 pytań zamkniętych.
Literatura
Duszak Anna (1998): Tekst, dyskurs, komunikacja
międzykulturowa, Warszawa
Duszak Anna, Fairclough Norman (red.) (2008): Krytyczna analiza
dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej,
Kraków.
Duszak Anna, Kowalski Grzegorz (red.) (2013): Systemowo-
funkcjonalna analiza dyskursu, Kraków.
Czachur, Waldemar (2020). Lingwistyka dyskursu jako integrujący
program badawczy. Oficyna Wydawnicza ATUT,.
Howarth David (2008): Dyskurs, tłum. Anna Gąsior-Niemiec,
Warszawa.
Wodak Ruth i Michał Krzyżanowski (red.). Jakościowa analiza
dyskursu w naukach społecznych. Warszawa: Oficyna Wydawnicza
Łośgraf