Antropologia. Historia, teoria i praktyka badawcza 3500-SSZCZ-ANHIS
Antropologia to najszersza nauka o człowieku i jego zróżnicowaniu. Powstała w
szczycie ekspansji kolonialnych imperiów, lawirowała między poznaniem kultur na
użytek władzy politycznej i ekonomicznej a ochroną tubylców i pokazywaniem, jak ich
rozumieć. Zachodzące zmiany kulturowe pociągały za sobą zmiany w teoriach
antropologicznych, jej zainteresowaniach, metodach i autorefleksji. Współcześnie
antropologia rozwija się dynamicznie w wielu kierunkach, stykając się z innymi
naukami społecznymi, humanistycznymi i przyrodniczymi, a wiedza antropologiczna
znajduje zastosowanie w tak, zdawałoby się, odległych obszarach jak marketing i
zarządzanie, prowadzenie wojen, pomoc międzynarodowa, dziennikarstwo i media
masowe, architektura wnętrz i krajobrazu, muzealnictwo itp. Co sprawia, że wiedza
antropologiczna i kulturowa jest tak pożądana? Dlaczego kursy antropologii są
powszechnie rekomendowane biznesmenom, żołnierzom, dziennikarzom i
architektom? Co może, a czego nie może badać współczesny antropolog? Jak
zmieniła się antropologia na przestrzeni prawie 150 lat swojego istnienia na
uniwersytetach? – to niektóre pytania, na które odpowiem podczas wykładów. Celem
wykładu jest zapoznanie uczestników z kluczowymi zagadnieniami antropologii, jej
historią i tematami niezmiennie podejmowanymi w pracy antropologów. Wykład
stanowi uzupełnienie problematyki podejmowanej na ćwiczeniach z antropologii
społecznej; jest on rekomendowany uczestnikom modułu „Zróżnicowanie kulturowe
współczesnego świata”.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Z: | W cyklu 2025Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty uczenia się
W_01 Zna główne etapy rozwoju antropologii i ich znaczenie dla nauk społecznych
W_02 Rozumie podstawowe tradycje antropologiczne i ich wkład w badanie kultury i społeczeństwa
W_03 Orientuje się w obszarach zastosowań współczesnej antropologii w nauce i praktyce społecznej
U_01 Potrafi interpretować teksty klasyczne i współczesne z zakresu antropologii
K_01 Uczestniczy w refleksji nad miejscem antropologii w naukach społecznych i potrafi odnieść ją do współczesnych wyzwań
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny
Wymagania egzaminacyjne – znajomość treść wykładów
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2
Zasady zaliczania poprawkowego: Egzamin ustny
Do godzin przeznaczonych na zajęcia w sali (30h) należy doliczyć czas konieczny do
przygotowania się do zajęć (czytanie lektur) – 2h tygodniowo oraz czas konieczny do
przygotowania się do finalnego zaliczenia (egzaminu) – 15h
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest
dozwolone w przypadku wybranych zadań kursowych/zaliczeniowych. Domyślnie
korzystanie z takich narzędzi jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono
inaczej. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane.
Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem
narzędzi AI.
Literatura
Eriksen T.H., Małe miejsca, wielkie sprawy. Wprowadzenie do antropologii społecznej
i kulturowej, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 2009
Kuper A., Kultura. Model antropologiczny, Wyd. UJ, Kraków 2005·
Herzfeld M., Zażyłość kulturowa. Poetyka społeczna w państwie narodowym, Kraków
2007
Young R., Postkolonializm, Kraków 2012
Sahlins M. Jak myślą tubylcy, Kraków 2007
Schreiber H., Koncepcja „sztuki prymitywnej”, Warszawa 2012
Kopnina H.& E. Schoreman-Ouiet, Handbook of environmental anthropology, New
York 2017
Znamenski A., The beauty of the primitive. Shamanism and the Western imagination,
Oxford 2007