TABS: Współczesne teorie w socjologii cyfrowej 3500-SCC-TABS-WTWSC
Zajęcia poświęcone są krytycznej analizie wybranych prac z zakresu współczesnej socjologii cyfrowej oraz teoretycznej interpretacji wyników badań empirycznych prowadzonych w tym polu. W trakcie kursu studenci analizują aktualne artykuły naukowe publikowane w kluczowych czasopismach dyscypliny, takich jak „New Media & Society", „International Journal of Communication", „Big Data & Society" oraz „Social Studies of Science". Dobór publikacji ma charakter celowy: priorytetem jest najnowszy dorobek naukowy, który umożliwia studentom zaawansowanych lat studiów osadzenie własnych wyników badawczych w aktualnych dyskusjach toczących się w polu socjologii cyfrowej.
Zajęcia mają dwuczłonową strukturę. W pierwszej części kursu analizowane są wybrane przez prowadzącego teksty reprezentatywne dla współczesnych nurtów teoretycznych i metodologicznych dyscypliny. W drugiej części program dostosowywany jest do potrzeb uczestników: dobór lektur oraz kierunek dyskusji wynika z zapotrzebowania studentów w zakresie teorii i narzędzi pojęciowych przydatnych przy realizacji własnych projektów badawczych.
Szczególny nacisk położony jest na sposób przekładania założeń teoretycznych na konkretne projekty badawcze i analizy socjologiczne. Studenci uczą się używania pojęć w sposób pragmatyczny jako instrumentów projektowania i prowadzenia badań, w tym prac magisterskich. W toku analizy tekstów oceniane są: założenia leżące u podstaw omawianych prac, stosowane strategie badawcze i sposoby wnioskowania, forma prezentacji wyników oraz techniki argumentacji i polemiki z oponentami. Kurs rozwija tym samym kompetencje w zakresie krytycznej analizy źródeł naukowych i samodzielnej oceny jakości dostępnych publikacji.
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty uczenia się
K_W01 zna terminologię i metodologię stosowaną we współczesnej socjologii cyfrowej
K_W03 zna tezy i wyniki najważniejszych międzynarodowych badań z zakresu socjologii cyfrowej oraz orientuje się w kierunkach rozwoju dyscypliny
K_W04 zna założenia głównych współczesnych teorii socjologii cyfrowej i stan debaty w tym polu
K_U01 potrafi stosować pojęcia socjologii cyfrowej jako narzędzia do analizy problemów społecznych oraz projektowania własnych badań, w tym prac magisterskich
K_U05 potrafi prowadzić debatę nad tekstami naukowymi i krytycznie argumentować w odniesieniu do założeń teoretycznych i metodologicznych omawianych publikacji
W zakresie kompetencji społecznych student/ka:
K_S01 jest gotów/a do krytycznej oceny debaty naukowej w obszarze socjologii cyfrowej i samodzielnej oceny jakości publikacji naukowych
K_S03 jest gotów/a do refleksji nad społecznymi implikacjami cyfrowych przemian i łączenia wiedzy socjologicznej z szerszym interesem publicznym
K_S05 jest gotów/a do uczestniczenia w życiu naukowym dyscypliny poprzez osadzanie własnych wyników w aktualnych dyskusjach w polu socjologii cyfrowej
Kryteria oceniania
Kryteria zaliczenia sprowadzają się do uczestnictwa w dyskusji (1/3 oceny końcowej), prezentacji na zajęciach (1/3 oceny końcowej) oraz egzaminu ustnego (1/3 oceny końcowej)
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2
Zasady zaliczania poprawkowego: esej zaliczeniowy na 15 stron
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone w przypadku wybranych zadań kursowych/zaliczeniowych. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi AI.
Literatura
Anter, L., & Kümpel, A. S. (2026). Navigating Credibility on TikTok: How Young Adults Evaluate and Verify Information on the Platform. International Journal of Communication, 20, 21–21. https://doi.org/10.65476/9xy4d712
Beer, D., & Jacobsen, B. N. (2026). Artificial intelligence, conceptions of distillation and the reframing of reasoning. Big Data & Society, 13(2), 20539517261442383. https://doi.org/10.1177/20539517261442383
boyd, danah. (2026). Social Media Is Now Parasocial Media. Social Media + Society, 12(2), 20563051261437487. https://doi.org/10.1177/20563051261437487
Lebedíková, M. Š., Lacko, D., Beyens, I., & Smahel, D. (2026). Are smartphones stress-inducing or stress-buffering for adolescents? An experience-sampling study. New Media & Society, 14614448261438432. https://doi.org/10.1177/14614448261438432
Luna, D. S., Bilandzic, H., & Bürger, M. (2026). Effects of Framing and Identity Cues in Science Communication With and About AI. Media and Communication, 14(0). https://doi.org/10.17645/mac.11350
Rao, Y. (2026). China Time Machines: The Temporal–Spatial Dynamics of China’s Global Digital Platforms and Technocapitalist Expansions. Science, Technology, & Human Values, 01622439261434049. https://doi.org/10.1177/01622439261434049
Wang, L. (2026). What Happens in Vegas Gets Hacked in Vegas: The Material Politics of DEF CON’s Place. Social Studies of Science, 03063127261420236. https://doi.org/10.1177/03063127261420236