Zdrowie – problemy i wyzwania dla polityk publicznych 3500-SŻP-ZDR-soc

Żyjemy coraz dłużej, do czego niewątpliwie przyczyniają się postęp
technologiczny w medycynie i lepsze warunki sanitarne, ale czy
jako społeczeństwa żyjemy lepiej? Co we współczesnym
społeczeństwie oznacza „dobry stan zdrowia” i jaką rolę pełni?
Niewątpliwie warunkuje on możliwości pełnienia ról społecznych, a
zarazem jest istotnym wymiarem dobrze funkcjonującego państwa
opiekuńczego, w którym dobrostan obywateli jest „papierkiem
lakmusowym” skuteczności działań podejmowanych w ramach
polityki społecznej, w tym zdrowotnej. Jednym z celów państwa
dobrobytu jest zapewnienie szans na osiągnięcie możliwie wysokiej
jakości życia. Pojęcie jakości życia, podobnie jak i zdrowie, są
zjawiskami wielowymiarowymi. Zdrowie może być różnie
definiowane i opisywane: w medycynie oceny zdrowia dokonuje
się na podstawie opisu parametrów i funkcji biologicznych
organizmu, w naukach społecznych natomiast uwaga koncentruje

się na możliwościach podejmowania relacji i uczestniczenia w życiu
społecznym. Dyskusja o różnych podejściach do definiowania
zdrowia będzie punktem wyjścia do dalszych analiz, w których
uwagę poświęcimy różnym jego wymiarom i uwarunkowaniom
systemowym: ekonomicznym i społecznym. Będziemy także
analizowali możliwości realizowania polityki społecznej (w tym
zdrowotnej) służącej poprawie zdrowia. Odwołując się do
przykładów empirycznych zajmiemy się determinantami
nierówności zdrowia. Zastanowimy się co wpływa na
zróżnicowania długości życia i samooceny stanu zdrowia w różnych
krajach. Następnie przyjrzymy się społecznościom wybranych
krajów próbując zidentyfikować skalę nierówności zdrowia i
dostępu do ochrony zdrowia oraz ich korelaty. Szczególnie ciekawy
jest przykład Wielkiej Brytanii, gdzie nierówności w zdrowiu
pomiędzy klasami społecznymi są przedmiotem analiz i tematem
polityki publicznej od kilku dekad. Odwołując się do koncepcji
stratyfikacji społecznej i kapitału społecznego będziemy
identyfikowali czynniki, które wpływają na nierówności zdrowia.
Zastanowimy się także w jaki sposób można owe nierówności
zmniejszać zgodnie z koncepcją Światowej Organizacji Zdrowia
Health in All Policies. Odwołując się do przykładów różnych polityk
publicznych będziemy identyfikowali te, które sprzyjają
zmniejszaniu nierówności, jak takie, które mogą skutkować ich
zwiększeniem. Zastanowimy się także nad nowymi zjawiskami i ich
znaczeniem dla życia społecznego. Należą do nich m.in. ryzyka
związane z zaburzeniami zdrowia psychicznego oraz kwestie
zaspokojenia potrzeb coraz większej grupy osób doświadczających
niepełnosprawności i niesamodzielności. W tym ostatnim
kontekście zwrócimy uwagę na konsekwencje zachodzącej zmiany
demograficznej i starzenia się populacji.