Problemy społeczne współczesnego społeczeństwa polskiego 3500-PSWSP
W toku zajęć zaprezentowane i przedyskutowane zostaną podstawowe opcje teoretyczne socjologii problemów społecznych (m.in. teoria dezorganizacji, funkcjonalizm, konstruktywizm). Dyskusji poddane zostaną także kłopoty z socjologią problemów społecznych w ogóle (m.in. omawiane będą klasyczne tezy Millsa dotyczące profesjonalnej ideologii patologów społecznych). Następnie przejdziemy do analizy typowych tzw. patologii społecznych, takich, jak przestępczość, narkomania, prostytucja, itp., a także problemów społecznych wynikających z regionalnego zróżnicowania procesów modernizacyjnych. Analizie i dyskusji poddamy również napięcia strukturalne związane ze zróżnicowaniem społecznym (bieda, problematyka rynku pracy, dostęp do edukacji, problematyka wykluczenia i marginalności społecznej).
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Koordynatorzy przedmiotu
Efekty kształcenia
ZNA I ROZUMIE
K_W01 w zaawansowanym stopniu metodologię badań i terminologię dyscypliny nauki socjologiczne
K_W03 w zaawansowanym stopniu społeczną naturę relacji łączących jednostki, grupy i instytucje społeczne
K_W04 tezy i wyniki najważniejszych krajowych i międzynarodowych badań socjologicznych
K_W06 procesy zachodzące w społeczeństwie polskim i globalnym oraz ich wpływ na postawy i instytucje społeczne w kontekście fundamentalnych wyzwań współczesności
POTRAFI
K_U01 zastosować terminy i kategorie socjologiczne do analizy złożonych problemów współczesnego społeczeństwa polskiego i globalnego
K_U02 samodzielnie znaleźć informacje i materiały niezbędne do przeprowadzenia analiz socjologicznych, korzystając z różnych źródeł (w języku rodzimym i obcym na poziomie B2) oraz posługując się nowoczesnymi technologiami technikami informacyjno-komunikacyjnymi
K_U05 uczestniczyć w debacie, argumentując stawiane tezy i dzielić się posiadaną wiedzą w odwołaniu do literatury naukowej z zakresu socjologii i dyscyplin pokrewnych
K_U09 krytycznie analizować i oceniać wyniki badań naukowych w obszarze nauk socjologicznych oraz dokonywać weryfikacji ich popularnonaukowych omówień
JEST GOTÓW DO
K_S01 krytycznej oceny debaty naukowej i społecznej w obszarze nauk socjologicznych, a także swego w niej udziału, w tym uznania znaczenia dowodów naukowych i roli ekspertów w procesie tworzenia i implementacji wiedzy
K_S03 inicjowania i inspirowania działań na rzecz interesu publicznego z wykorzystaniem wiedzy i umiejętności socjologicznych oraz organizacji inicjatyw o charakterze społecznym
Kryteria oceniania
1. Obecności na zajęciach
2. Aktywność oceniana na każdych zajęciach
3. Krótka prezentacja lub omówienie danych zastanych dotycząca wybranego problemu społecznego / desk research
4. Egzamin / Sprawdzian pisemny
Ocena z ćwiczeń = 60% oceny końcowej; ocena z egzaminu = 40% oceny końcowej; warunkiem zaliczenia jest uzyskanie co najmniej oceny dostatecznej zarówno z ćwiczeń jak i egzaminu.
Do godzin przeznaczonych na zajęcia w sali (30h) należy doliczyć czas konieczny do przygotowania się do zajęć (czytanie lektur, sporządzanie notatek, przygotowanie prezentacji) - 4h oraz czas konieczny do przygotowania się do finalnego zaliczenia (egzaminu) - 10h.
Literatura
• Durkheim, E. „Zasady rozróżniania faktów normalnych i patologicznych” w: „Zasady metody socjologicznej”
• Merton, R.K. „Funkcje jawne i ukryte”
• Frieske, K.W. „Teoretyczne opcje socjologii problemów społecznych”
• Mills, C. W. „Zawodowa ideologia patologów społecznych”, w: J. Mucha „C. W. Mills”, 1985
• Blumer, H. „Social problems as collective beaviour”, Social Problems 1971 (vol. 18, nr 3).
• Merton, R.K. „Social problems and sociological theory”, w: R. K. Merton, R. A. Nisbet (red) Contemporary Social Problems - An Introduction to the Sociology of Deviant Behaviour and Social Disorganization; Harcourt, Brace & World Inc. 1961. Str. 697-737. (tłumaczenie)
• Frieske, K. i Poławski, P. „Opieka i kontrola”, BPS 1996, rozdział 1 „Strategie rozwiązywania problemów społecznych”, s. 11-41
• Dzierzgowski, J. „David Garland i kultura kontroli”, Kultura i Społeczeństwo 2007, nr 3, s. 93-114
• A. Sen „Rozwój i Wolność”, Zysk i S-ka 2002, rozdz. 4 „Ubóstwo jako niedostatek możliwości”, s. 105-129
• K.W. Frieske „Społeczne wykluczenie: o nicowaniu pojęć”. W: S. Golinowska (red.) „Ubóstwo i wykluczenie społeczne. Badania-metody-wyniki”. IPISS, W-wa 2005.
• Rossi P. H. „The politics of homelessness”, w: „Sociology and the Public Agenda” red. W.J.Wilson; Sage Publications 1993; str.287-299 (tłumaczenie)
• Zielińska, I. „Media, interes i panika moralna”, Kultura i Społeczeństwo 2004, nr 4: 161-177
• E. Tarkowska „Co wiemy i czego nie wiemy o polskiej biedzie”, w: Janusz Mucha, Ewa Narkiewicz-Niedbalec, Maria Zielińska (red.) „Co nas łączy, co nas dzieli?” Zielona Góra, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, 2008
• N. Christie „Dogodna Ilość przestępstw”, PSEP, Warszawa, 2004, rozdział 1 „Przestępstwo nie istnieje”
• A. Kiersztyn „Czy bieda czyni złodzieja? Związki między bezrobociem, ubóstwem a przestępczością” Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2008, rozdz. W poszukiwaniu mechanizmów przyczynowych
• P. Poławski „Alteracje prostytucji. Sex work i społeczna patologia”
***Literatura jest przykładowa. Każdy prowadzący ustali szczegółową listę lektur w prowadzonych przez siebie grupach
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: