Media i komunikacja 3500-MEDKOM
Przedmiot wprowadza studentów w podstawowe zagadnienia socjologii mediów i komunikacji. Omawia komunikację jako proces społeczny, obejmujący relacje interpersonalne, instytucjonalne, masowe i cyfrowe, oraz pokazuje, jak media współtworzą życie społeczne, praktyki codzienne i sposoby uczestnictwa w kulturze, debatę publiczną i relacje władzy. Szczególna uwaga poświęcona jest klasycznym i współczesnym teoriom komunikacji, roli języka i interakcji społecznych, funkcjonowaniu mediów jako instytucji oraz przemianom związanym z rozwojem technologii komunikacyjnych, mediatyzacją, platformizacją i komunikacją wspieraną przez sztuczną inteligencję. Zajęcia łączą wykład z konwersatorium, dzięki czemu studenci poznają najważniejsze koncepcje teoretyczne, a jednocześnie uczą się analizować konkretne zjawiska medialne i komunikacyjne z wykorzystaniem kategorii socjologicznych oraz literatury przedmiotu.
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2024Z: | W cyklu 2025Z: | W cyklu 2026Z: |
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Efekty kształcenia
Student/ka:
W01. Zna i rozumie podstawowe pojęcia, modele i teorie komunikacji społecznej oraz mediów, w tym komunikacji interpersonalnej, masowej i cyfrowej.
W02. Zna i rozumie społeczną rolę mediów jako instytucji, technologii i środowisk komunikacyjnych kształtujących relacje społeczne, debatę publiczną oraz przemiany współczesnych społeczeństw.
U01. Potrafi analizować wybrane zjawiska medialne i komunikacyjne z wykorzystaniem kategorii socjologicznych oraz odniesień do literatury przedmiotu.
U02. Potrafi samodzielnie wyszukać, ocenić i wykorzystać materiały dotyczące mediów i komunikacji oraz przedstawić własną analizę w formie ustnej lub pisemnej.
K01. Jest gotów do krytycznej oceny przekazów medialnych, debat publicznych i własnego udziału w komunikacji społecznej, z uwzględnieniem znaczenia wiedzy naukowej i odpowiedzialnej argumentacji.
Kryteria oceniania
Egzamin pisemny w sali (60%), aktywność na zajęciach, w tym przygotowanie prezentacji (40%)
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2
Zasady zaliczania poprawkowego: egzamin ustny
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone w przypadku wybranych zadań kursowych/zaliczeniowych. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi AI.
Literatura
Giddens A., Sutton P.W. (2012), Socjologia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Blumer H. (2007), Interakcjonizm symboliczny. Perspektywa i metoda, Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS.
Mead G.H. (1975), Umysł, osobowość i społeczeństwo, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Marody M. (1987), Technologie intelektu. Językowe determinanty wiedzy potocznej i ludzkiego działania, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Goffman E. (2006), „Twarz”, w: Rytuał interakcyjny, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Hochschild A.R. (2009), Zarządzanie emocjami. Komercjalizacja ludzkich uczuć, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Habermas J. (1999–2002), Teoria działania komunikacyjnego, t. 1–2, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Castells M. (2013), Władza komunikacji, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Levinson P. (1999), Miękkie ostrze. Naturalna historia i przyszłość rewolucji informacyjnej, Warszawa: MUZA.
Postman N. (1995), Technopol. Triumf techniki nad kulturą, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
Jenkins H. (2007), Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Lash S., Lury C. (2011), Globalny przemysł kulturowy. Medializacja rzeczy, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Manovich L. (2006), Język nowych mediów, Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Jemielniak D. (2019), Socjologia internetu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Włoch R. (2025), Socjologia cyfrowa. O uspołecznieniu technologii i technologiach uspołecznienia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Deuze M. (2011), „Media life”, Media, Culture & Society, 33(1), 137–148.
Hepp A. (2020), Deep Mediatization, London–New York: Routledge.
Kołodziejska M. (2025), „Od socjologii cyfrowej do socjologii hybrydowej? Krytyka koncepcji głębokiej mediatyzacji na podstawie badań wspólnot i organizacji religijnych”, Studia Socjologiczne, 3.
Srnicek N. (2024), Kapitalizm platform, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
Zuboff S. (2025), Wiek kapitalizmu inwigilacji. Walka o przyszłość ludzkości na nowej granicy władzy, Poznań: Zysk i S-ka.