Konkurencja, kooperacja, racjonalny podział: Teoria gier – gry wieloosobowe 3500-FAKM-KKR
Zajęcia rozpoczną się krótkim wprowadzeniem/przypomnieniem podstawowych pojęć teorii gier oraz podstawowych gier dwuosobowych, jednakże w głównej części poświęcone będą zastosowaniu gier wieloosobowych do opisywania problemów konkurencji i kooperacji w działaniach zbiorowych, przede wszystkim (choć nie tylko) – problemów podziału dóbr, obciążeń, kosztów i korzyści w warunkach zróżnicowanej pozycji strategicznej i/lub uprawnień poszczególnych jednostek (zastosowanie gier w postaci funkcji charakterystycznej lub funkcji rozbicia); także problemy działania zbiorowego (wieloosobowy dylemat więźnia – dylemat wspólnego pastwiska); omówione zostaną również zastosowania „gier głosowania” do analizy decyzji społecznych i siły głosu uczestników ciał decyzyjnych.
Kolejne tematy zajęć (uwaga: temat może być realizowany na więcej lub mniej niż jednym spotkaniu):
1. Teoria gier – podstawowe pojęcia (przypomnienie/wprowadzenie)
2. Najważniejsze gry dwuosobowe i ich własności – dylemat więźnia, chicken, gra koordynacji, wojna płci, pościg
3. Gry wieloosobowe – co mają wspólnego, czym się różnią od gier dwuosobowych?
4. Wieloosobowy dylemat więźnia: dylemat wspólnego pastwiska i pułapki zbiorowego działania
5. Teoria użyteczności. Porównywalność, transferowalność, wypłaty uboczne.
6. Gry w postaci funkcji charakterystycznej
7. Rdzeń gry: podział, którego nikt nie zakwestionuje
8. Zbiory przetargowe, nukleolus, punkt Gately’ego: podziały, które będą najmniej kwestionowane
9. Wartość Shapleya: podział sprawiedliwy?
10. Podział zysków, podział kosztów, podział spornej szaty: Wartość Shapleya od Talmudu do Tennessee Valey Authority
11. Gry głosowania i indeksy siły
12. Gra w postaci funkcji rozbicia: (niedoszłe) koalicje wyborcze 1993
Koordynatorzy przedmiotu
Rodzaj przedmiotu
Tryb prowadzenia
Założenia (opisowo)
Efekty kształcenia
K_W02 zna i rozumie w pogłębionym stopniu społeczną naturę relacji łączących jednostki, grupy i instytucje społeczne, w tym, w szczególności, rozumie możliwość modelowania relacji społecznych za pomocą teorii gier
K_W04 zna i rozumie w pogłębionym stopniu założenia i twierdzenia głównych współczesnych teorii socjologicznych i stan debaty socjologicznej, w tym, w szczególności, zakresie wykorzystania teorii gier w naukach społecznych
K_U01 potrafi zastosować terminy i kategorie socjologiczne do pogłębionej analizy złożonych problemów współczesnego społeczeństwa polskiego i globalnego, z zastosowaniem modeli teoriogrowych
K_U05 potrafi prowadzić debatę, proponując tematy, argumentując stawiane tezy i dzieląc się posiadaną wiedzą w odwołaniu do literatury naukowej z zakresu socjologii i dyscyplin pokrewnych, wykorzystując argumenty odwołujące się do teorii gier
K_S01 jest gotów do krytycznej oceny debaty naukowej i społecznej w obszarze nauk socjologicznych, a także swego w niej udziału, w tym uznania znaczenia dowodów naukowych i roli ekspertów w procesie tworzenia i implementacji wiedzy, w szczególności poprzez krytyczne wykorzystanie koncepcji wypracowanych na bazie teorii gier i innych matematycznych modeli zachowań społecznych
K_S05 jest gotów do przyczyniania się do budowania zasobu wiedzy i uczestniczenia w życiu naukowym środowiska socjologicznego, w tym szerszego wykorzystywania modeli matematycznych w naukach społecznych
Kryteria oceniania
egzamin pisemny
Dopuszczalna liczba nieobecności podlegających usprawiedliwieniu: 2
Zasady zaliczania poprawkowego – jak w pierwszym terminie
Korzystanie z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji, takich jak ChatGPT, jest dozwolone w przypadku wybranych zadań kursowych/zaliczeniowych. Domyślnie korzystanie z takich narzędzi jest zabronione, chyba że wyraźnie zaznaczono inaczej. Każde użycie musi zostać odpowiednio opisane i/lub zacytowane. Studenci/tki ponoszą odpowiedzialność za wszystkie treści wygenerowane z użyciem narzędzi AI.
Literatura
Podstawowa:
Ph. D. Straffin: Teoria gier
Uzupełniająca:
H.P.Young: Sprawiedliwy podział
Kamiński M., Gryz J. (1997), Koalicje wyborcze: lekcja 1993 roku, w: J. Wasilewski (red.), Zbiorowi aktorzy polskiej polityki, Warszawa, ISP PAN.